II SA/Sz 1065/07
WyrokWSA w Szczecinie2008-02-20
Skład orzekający: Mirosława Włodarczak – Siuda, Iwona Tomaszewska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuściła ona miejsce zameldowania dobrowolnie, ale z powodu konfliktu rodzinnego nie ma możliwości powrotu do lokalu, a jej centrum życiowe znajduje się w innym miejscu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuściła ona miejsce zameldowania dobrowolnie i trwale, nawet jeśli powrót do lokalu jest utrudniony przez konflikt rodzinny. Ewidencja ludności ma charakter porządkowy i służy odzwierciedleniu stanu faktycznego, a utrzymywanie fikcyjnego zameldowania jest sprzeczne z celami ustawy. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za prawidłową.Stan faktyczny
J. i M. P. zostali wymeldowani z pobytu stałego decyzją Burmistrza P., a następnie decyzją Wojewody. Organ ustalił, że skarżący opuścili lokal dobrowolnie w marcu 2005 r. z powodu konfliktu rodzinnego i zamieszkali w S., gdzie obecnie znajduje się ich centrum życiowe. Skarżący wnieśli skargę do WSA, twierdząc, że opuścili lokal czasowo i nie mają możliwości powrotu z powodu działań innych członków rodziny. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak – Siuda, Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. i M. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
W dniu 6 marca 2006 r. J.P. złożył wniosek o wymeldowanie J., M. i J.P. z pobytu stałego w P. przy ul. (...(. Wskazał, że wyżej wymienieni nie mieszkają z nim w P. od czerwca 2005 r.
Burmistrz P. decyzją z dnia (...( na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm/ oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 z późn. zm/, orzekł o wymeldowaniu M., J. i J.P. Piotrowskich z pobytu stałego w P. przy ul. (...(.
W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 5 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wskazał, że państwo P. nie przebywają w lokalu w P. przy ul. (...( od marca 2005 r., co ustalił na podstawie zeznań świadków. Obecnie państwo P. zamieszkują w S. i opiekują się chorą matką M.P. M.P. pracuje w szkole w S., gdzie również uczęszcza jej syn J. J.P. dojeżdża z S. do pracy w R. Organ ustalił, że Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia (...( oddalił powództwo J. i M.P. przeciwko J. i D.P. o przywrócenie posiadania. Zdaniem organu, powyższe świadczy, iż opuszczenie lokalu w P. przez J. i M.P. miało charakter trwały, a dalsze utrzymywanie zameldowania w przedmiotowym lokalu byłoby utrzymywaniem fikcji, co jest sprzeczne z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
J. i M.P. złożyli odwołanie od powyższej decyzji, w którym wnieśli o jej uchylenie. Podnieśli, że nie opuścili miejsca stałego pobytu trwale i dobrowolnie. Wskazali, że zamieszkiwanie w lokalu w P. uniemożliwia im J.P., na co dowodem jest sprawa karna zakończona wyrokiem Sądu w G. z dnia (...(. Wyjaśnili, że zamieszkują w S. jedynie czasowo. Zdaniem skarżących, organ sankcjonuje bezprawne wyrzucenie ich z mieszkania przez J.P., który inaczej musiałby założyć sprawę o eksmisję, a w razie jej wygrania urząd miejski musiałby zapewnić im lokal socjalny.
Wojewoda decyzją z dnia (...( na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm/ oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2006r., nr 139, poz. 993 z późn. zm./ po rozpoznaniu odwołania J., M. i J.P. od decyzji Burmistrza P. z dnia (...(, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobowych. Organ ustalił na podstawie zebranego materiału dowodowego, że skarżący zamieszkują w S. od marca 2005 r. Skarżący opiekowali się tam matką M.P., jednakże w chwili obecnej przyczyną zamieszkiwania w S. jest fakt konfliktu rodzinnego między J. i M.P. a J. i D.P., czego dowodem jest wyrok Sądu Rejonowego w G. Wydział VI Grodzki z dnia (...(. Wojewoda ustalił również, że Sąd Rejonowy w G., Wydział I Cywilny w dniu (...( oddalił powództwo skarżących przeciwko J. i D.P. o przywrócenie naruszonego posiadania. Zdaniem Wojewody, decyzja organu I instancji była prawidłowa, gdyż skarżący trwale opuścili miejsce stałego pobytu. Organ wyjaśnił, że ewidencja ludności ma charakter porządkowy, aktualizuje dane i zapobiega fikcji w rejestracji meldunkowej.
J. i M.P. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na powyższą decyzję i wnieśli o jej uchylenie. Wyjaśnili, że miejsce stałego pobytu opuścili czasowo w celu opieki nad chorą matką M.P. W S. są zameldowani jedynie czasowo. Nie zaprzeczyli, że istnieje konflikt z rodzicami J.P., którzy uniemożliwiają im powrót do P. Jednakże ich zachowanie nie wyczerpało przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem skarżących, J.P. wykorzystując ich nieobecność zamierza przy pomocy przepisów porządkowych uzyskać eksmisję ich z lokalu bez konieczności procesu sądowego i eksmisji.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca.
Zdaniem Sądu, Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa.
W obecnym stanie prawnym, ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowywania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny.
Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy.
Niewątpliwie skarżący w 2005 r. opuścili przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny, wyjechali opiekować się chorą matką M.P. Na skutek konfliktu rodzinnego nie mieszkają obecnie w P. Skarżący poczynili kroki prawne w celu odzyskania utraconego posiadania, tj. złożyli pozew o przywrócenie naruszonego posiadania i deklarują chęć powrotu do mieszkania w P.
Jednakże dla oceny charakteru opuszczenia lokalu, mniejsze znaczenie mają twierdzenia osoby zainteresowanej, istotniejsze są zaś dające się obiektywnie stwierdzić okoliczności, np. faktyczna możliwość realizacji woli przebywania w danym lokalu.
Trzeba mieć na uwadze fakt, że dom, w którym skarżący są zameldowani należy do rodziców J.P., zaś Sąd oddalił wniosek skarżących o przywrócenie naruszonego posiadania. J.P. nie zgadza się na zamieszkiwanie w nim syna J. z rodziną, a i skarżący nie widzą możliwości wspólnego zamieszkiwania z J. i D.P. Ponadto, skarżący obecnie swoje centrum życiowe mają w S., tam pracuje M.P., a ich syn chodzi do szkoły. Powyższe świadczy, że opuszczenie przez skarżących miejsca stałego pobytu w P. ma charakter dobrowolny i trwały.
Wojewoda prawidłowo wyważył interes prawny występujących stron wobec ich konfliktu. Utrzymanie fikcyjnego zameldowania skarżących stałoby w sprzeczności z celami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło