II SA/Sz 1069/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji osób poszukujących pracy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 33 ust. 4a pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 4b pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) orzekł o wykreśleniu S.M. z ewidencji osób poszukujących pracy z dniem [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że z posiadanych dokumentów wynika, iż S.M. nie utrzymuje kontaktu z powiatowym urzędem pracy przynajmniej raz na 90 dni w celu potwierdzenia zainteresowania pomocą określoną w ustawie. Zgodnie z przepisami w/w ustawy, w takim przypadku następuje wykreślenie z ewidencji poszukującego pracy na okres [...] dni po upływie [...] dni od dnia ostatniego kontaktu z powiatowym urzędem pracy. Od tej decyzji S.M. złożył odwołanie do Wojewody podnosząc, że narusza ona zasadę lex retro non agit i przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołujący się wskazał, że został wykreślony z datą wcześniejszą ([...] r.) niż data wydania decyzji. Nadto zarzucił, iż organ powinien współpracować z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Rodzinie i posiadać wiedzę, że jako osoba z orzeczeniem o niepełnosprawności uczestniczy on w kursie "Aktywna integracja w [...]", który będzie trwał do [...] r. Dodatkowo, na dowód podejmowania działań w celu zmiany swej sytuacji S.M. podał, że przed Sądem Okręgowym w [...] prowadzone jest z jego wniosku postępowanie w sprawie renty. Wojewoda decyzją z dnia [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4a pkt 1 i ust. 4b pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na podstawie akt sprawy Wojewoda ustalił, że S.M. zarejestrował się w urzędzie pracy w dniu [...] r. jako osoba poszukująca pracy. W dniu [...] r. został pouczony o zmianach w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązujących od dnia 1 lutego 2009 r. Dnia [...] r., tj. w dniu stawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], S.M. został poinformowany o konieczności zgłoszenia się w urzędzie pracy w ciągu 90 dni w celu uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub innej formy pomocy określonej w ustawie. Informację tą przyjął do wiadomości, potwierdzając ten fakt podpisem w karcie stawiennictwa. S.M. nie zgłosił się w urzędzie pracy w określonym terminie. Utrzymanie przez zainteresowaną osobę statusu poszukującego pracy wymaga przestrzegania zasad określonych w powołanej ustawie. S.M. nie dopełnił jednak powyższego Umowa zawarta przez stronę i Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie dotycząca w szczególności indywidualnej konsultacji psychiatrycznej i psychologicznej, terapii zajęciowej, spotkań integracyjnych i turnusu rehabilitacyjnego nie dotyczy pomocy w uzyskaniu propozycji pracy lub innej formy wynikającej z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na powyższą decyzję S.M. sformułował następujące zarzuty: 1) wydanie przez Wojewodę decyzji po terminie do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, bez przedłużenia tego terminu, co powinno skutkować uznaniem jej jako nieważnej, 2) pominięcie przez Wojewodę bardzo poważnego naruszenia przez organ I instancji art. 6 – 10 § 1 kpa, czym sam naruszył w/w przepisy, 3) utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji działającej z mocą wsteczną, czyli wydanej z naruszeniem zasady lex retro non agit, 4) naruszenie jego prawa jako osoby niepełnosprawnej posiadającej orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności, a więc będącej pod ochroną ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 ze zm.). Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu [...] r. S.M. podał, że działanie Wojewody odczuwa jako pewnego rodzaju zemstę za to, że zgłosił o nieprawidłowościach jakie miały miejsce na turnusie rehabilitacyjnym w miejscowości [...], w którym uczestniczył w [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana w tym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że w sprawie naruszono przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja, powodująca konieczność wyjścia poza granice skargi z przyczyn w niej nie podniesionych, lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu zaistniała w niniejszej sprawie. Przepisem stanowiącym, wedle organów, podstawę do orzeczenia o wykreśleniu S.M. z ewidencji osób poszukujących pracy stanowił art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - określanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa". W myśl tego przepisu, starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu poszukującego pracy, jeśli poszukujący pracy nie utrzymuje kontaktu z powiatowym urzędem pracy co najmniej raz na 90 dni w celu potwierdzenia zainteresowania pomocą określoną w ustawie. Według niespornych w sprawie ustaleń S.M. ostatni raz zgłosił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...] r. Stwierdzenie tego stanu rzeczy, w kontekście powołanego wyżej art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy, doprowadziło organy do uznania zasadności wydania decyzji o wykreśleniu skarżącego z ewidencji osób poszukujących pracy z dniem [...] r. W kontekście treści podjętego rozstrzygnięcia jako pierwsze nasuwa się spostrzeżenie co do trafności jego sformułowania. Art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy stanowi bowiem podstawę do pozbawienia osoby zarejestrowanej statusu poszukującego pracy, nie zaś do wydania decyzji w sprawie wykreślenia z ewidencji osób poszukujących pracy. W ocenie Sądu, samo wykreślenie z ewidencji rozumiane może być w takim przypadku jedynie jako czynność materialno-techniczna, będąca następstwem orzeczenia o pozbawieniu danej osoby statusu osoby poszukującej pracy. Regulacje dotyczące kwestii technicznych związanych z prowadzeniem rejestrów osób poszukujących pracy, w tym m.in. z wyłączeniem poszukujących pracy z rejestru, znajdują się w wydanym na podstawie art. 33 ust. 5 ustawy rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. Nr 262, poz. 2607 ze zm.). Nie zmienia tego stanu fakt, że obecnie nie uwzględnia ono nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 6, poz. 33), zawierając także regulacje sprzeczne z samą ustawą (vide: § 7 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia a art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy). O ile dostrzeżoną wadliwość w sformułowaniu sentencji decyzji Prezydenta Miasta [...] ocenić można byłoby jako uchybienie mniejszej wagi wobec prawidłowego powołania się na przepis ustawy, który w realiach sprawy winien mieć w niej niewątpliwie zastosowanie, o tyle istotniejszy błąd dotyczy ustalonej przez organy daty wykreślenia z ewidencji, a w zasadzie pozbawienia S.M. statusu osoby poszukującej pracy. Jeżeli za ostatni kontakt z Powiatowym Urzędem Pracy w [...] przyjęta zastała data [...] r., to 90 dniem, w którym skarżący mógł - bez konsekwencji wynikających z art. 33 ust. 4a pkt 1 i z art. 33 ust. 4b pkt 1 ustawy - skontaktować się z urzędem pracy był [...] r. Skoro przesłanką pozbawienia skarżącego statusu osoby poszukującej pracy miało być nie utrzymywanie kontaktu z powiatowym urzędem pracy co najmniej raz na 90 dni (art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy), to pierwszym dniem w którym można było uznać wystąpienie tej okoliczności był dzień następujący po 90 dniu od daty ostatniego stawiennictwa. Organy obu instancji błędnie przyjęły, że już w 90 dniu od dnia ostatniego kontaktu skarżącego z powiatowym urzędem pracy S.M. miałby zostać wykreślony z ewidencji osób poszukujących pracy, a przede wszystkim pozbawiony statusu osoby poszukującej pracy. Dostrzeżona nieprawidłowość przy ustaleniu daty utraty przez skarżącego statusu osoby poszukującej pracy, jako naruszająca art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy, niewątpliwie miała wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów natury procesowej, dotyczących przede wszystkim naruszenia przez Wojewodę terminu do załatwienia sprawy wynikającego z art. 35 § 3 i art. 36 kpa oraz art. 10 § 1 kpa, należy przede wszystkim wyjaśnić, że skuteczność postawienia przed sądem administracyjnym zarzutów związanych z naruszeniem przepisów proceduralnych uzależniona jest od przekonania Sądu, że uchybienie takowe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd może uwzględnić skargę z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie sposób uznać, aby podnoszone przez stronę uchybienia ze strony organów, nawet w przypadku ich potwierdzenia się, miałyby wpływ na wynik sprawy. Samo załatwienie sprawy przez Wojewodę - wydanie decyzji - nastąpiło 31 dnia od dnia otrzymania odwołania wraz z aktami sprawy organu I instancji. Wojewoda dochował miesięcznego terminu do załatwienia sprawy wynikającego z art. 35 § 3 kpa. W takiej sytuacji nie było uzasadnionej potrzeby aby Wojewoda kierował do skarżącego zawiadomienie w trybie art. 36 kpa. Tożsamo należy ocenić zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa. Zaniechanie organów w tym zakresie, w kontekście oczywistości dowodów stanowiących podstawę do podjęcia decyzji, trudno uznać za uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia wydaną decyzją zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) wypada wyjaśnić, że istotę zasady niedziałania prawa wstecz można sprowadzić do twierdzenia, że prawo powinno co do zasady działać "na przyszłość". Wobec tego nie należy stanowić norm prawnych, które miałyby być stosowane do zdarzeń zaszłych i zakończonych przed ich wejściem w życie. Innymi słowy, następstwa prawne zdarzeń, mających miejsce pod rządami dawnych norm, należy oceniać według tych norm, nawet jeżeli w chwili dokonywania tej oceny obowiązują już nowe przepisy (por. wyrok TK z 10 grudnia 2007 r., sygn. P 43/07). Niewątpliwie w dniu wydawania kontrolowanych decyzji jak i w dniu, w którym skarżący przestał spełniać warunki przewidziane ustawą dla osób mogących posiadać status osoby poszukującej pracy, regulacje prawne były takie same. Negatywny dla skarżącego skutek pozbawienia go statusu osoby poszukującej pracy, o którym mowa w art. 33 ust. 4b pkt 1, odnoszący się do możliwości ponownego jego uzyskania, nie jest zależny od daty pozbawienia statusu określonej w decyzji, czy też daty jej wydania, lecz od upływu 120 dni po upływie 90 dni od dnia ostatniego kontaktu z powiatowym urzędem pracy. Reasumując, wobec naruszenia przez Wojewodę art. 33 ust. 4a pkt 1 ustawy, polegającego na niewłaściwym jego zastosowaniu, co skutkowało wadliwym sformułowaniem treści dokonanego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku.