II SA/Sz 1075/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej Gminy kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 71, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy od decyzji Starosty z dnia [...] r., znak: [...], Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z [...] budynkami gospodarczymi w ramach nowego siedliska rolnego na działce nr [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując się na treść art. 28 K.p.a. wskazał, że interes prawny w rozumieniu ww. przepisu może być wyprowadzony tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku strony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowym przyjęto pogląd, że stroną jest podmiot, który wykaże swój interes prawny. Dalej Wojewoda podał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Gminie przysługuje w postępowaniu administracyjnym status strony tylko wówczas, gdy zakres rozstrzygnięcia obejmuje sferę jej interesu prawnego. Gmina może być stroną postępowania jak inna osoba fizyczna np. w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu, jeśli jest właścicielem nieruchomości. W przedmiotowej sprawie działka nr [...] w [...] stanowi własność inwestora P. S. Następnie Wojewoda przywołał treść przepisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 10994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) i stwierdził, że zasadnym jest umorzenie postępowania odwoławczego zgodnie z intencją art. 105 K.p.a., ponieważ wnoszący odwołanie nie posiada przymiotu strony. Na powyższą decyzję Gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa postępowania administracyjnego – art. 105 K.p.a. i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 10994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż w decyzji Starosty wprost określono, iż działka nr [...] stanowiąca własność Gminy i w ewidencji gruntów określona jako droga znajduje się w obszarze oddziaływania, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skoro takie było stanowisko Starostwa Powiatowego wyrażone w decyzji z dnia [...] r., to z mocy uregulowania ustawowego Gmina jako właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania stała się stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Nadto skarżąca podała, że jest właścicielem działki nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako droga, bezpośrednio graniczącą z działką nr [...]. Dla skarżącej nie jest obojętne czy drogi wykorzystywane są do przejazdu sprzętem rolniczym, czy też wykorzystywane są dla potrzeb związanych z budownictwem mieszkaniowym. Końcowo skarżąca wskazał, że działka nr [...] w całości znajduje się na obszarze strefy zagrożenia powodzią określonej przez Rejonowy Zarząd Gospodarki Wodnej w [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na określony akt administracyjny Sąd ocenia, czy wydając go, organ administracji nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania, mającego wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego o umorzeniu postępowania odwoławczego wywołanego wniesieniem przez Gminę odwołania od decyzji wydanej w I instancji przez Starostę, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z [...] budynkami gospodarczymi w ramach nowego siedliska rolnego na działce nr [...] w [...]. Wojewoda prawidłowo przywołał w zaskarżonej decyzji przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), stanowiący, iż: "Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". Mówiąc o obszarze oddziaływania obiektu, należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia budowlanego jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikające z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. Jednak samo przywołanie przepisu nie jest wystarczające do wykazanie, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Organ winien uzasadnić swoje stanowisko w tym zakresie zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. W szczególności wyjaśnić czy inwestor korzysta lub będzie korzystał z należących do skarżącej nieruchomości przyległych do jego działki, a jeżeli tak, to na jakiej zasadzie odbywa się to korzystanie. Okoliczności te wymagają bardzo szczegółowego wyjaśnienia, ponieważ organ I instancji przyjął, że nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Wprawdzie organ I instancji nie uzasadnił swego stanowiska w tym zakresie, jednak skoro organ odwoławczy przyjmuje odmienne stanowisko, to zobowiązany jest w uzasadnieniu szczegółowo wyjaśnić motywy swojego rozstrzygnięcia. Dodatkowo Sąd wskazuje, że rolą organów administracji publicznej jest stanie na straży praworządności, co zobowiązuje organy do podejmowania z urzędu działań mieszczących się w kompetencjach przyznanych ustawami. Inaczej rzecz ujmują organy administracji publicznej powinny z urzędu podejmować środki zmierzające do usunięcia stanu naruszenia prawa, jeżeli powzięły wiadomość o takim przypadku. Poczynione przez Sąd uwagi wydają się być konieczne z uwagi na treść uzasadnienia decyzji Starosty z dnia [...] r., znak: [...]. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzji narusza przepis art. 7, art. 77 oraz 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 ww. ustawy.