II SA/Sz 1078/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Danuta Strzelecka–Kuligowska /spr./ Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2005r. sprawy ze skargi Nadleśnictwa [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Nadleśnictwa [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tj. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126/, art. 104 kpa nakazał Nadleśnictwu [...] doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego kanalizacji sanitarnej i deszczowej w budynku Nr [...] przy ul. [...] w [...]. Upomnieniem z dnia [...]r., Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał Nadleśnictwo [...] do wykonania nałożonego na nie obowiązku w terminie [...] dni od daty doręczenia upomnienia. Zobowiązany pomimo upomnienia, nie wykonał przedmiotowego obowiązku. Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 1a pkt 1b i art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nałożył na Nadleśnictwo [...] grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylenia się zobowiązanego do wykonania obowiązków określonego w decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Równocześnie wezwano Nadleśnictwo do l) wpłacenia powyższej grzywny w terminie [...] dni od dnia doręczenia postanowienia na rachunek bankowy Starostwa Powiatowego w [...], gdyż w przeciwnym razie grzywna ta zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2) wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku w terminie [...] dni od daty doręczenia postanowienia, gdyż w przeciwnym razie na wyżej wymienionego zostanie nałożony inny środek egzekucyjny. Łącznie z postanowieniem doręczono Nadleśnictwu [...] tytuł wykonawczy z dnia [...]r. Na postanowienie organu I instancji zażalenie złożył radca prawny K. H. pełnomocnik Nadleśnictwa [...] wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia któremu skarżący stawia zarzuty: - wykonania obowiązku egzekwowanego, o czym Nadleśnictwo [...] poinformowało w piśmie z dnia [...]r., skierowanym do INB , - błędu, co do osoby zobowiązanej, gdyż budynek przy ul. [...] w [...] posiada [...] współwłaścicieli, - niespełnienia wymogu określonego wart. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez niepodanie wszystkich zobowiązanych. - naruszenie przepisu art. 122 § 2 pkt 2 tj. nie zamieszczenie w treści postanowienia terminu wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia, uznał, że przedmiotowa grzywna w celu przymuszenia nałożona została dla wyegzekwowania obowiązku orzeczonego w ostatecznej decyzji administracyjnej, którego zobowiązany nie wykonał dobrowolnie, pomimo upomnienia. Ustalona wysokość grzywny jest zgodna z przepisem art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postępowanie Inspektora Nadzoru Budowlanego jest więc zasadne i zgodne z przepisami prawa. Organ odwoławczy nie dopatrzył się także żadnych innych uchybień mogących skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ drugiej instancji wyjaśnił, iż podniesione przez skarżącego zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku, o czym świadczy pismo mieszkańców budynku z dnia [...]r. oraz pismo Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Potwierdza to również protokół z oględzin, przeprowadzonych przez INB w dniu [...]r. Nie ma błędu, co do osoby zobowiązanego, ponieważ adresatem ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności jest Nadleśnictwo [...] i w stosunku do niego prowadzone jest postępowanie, mające na celu wyegzekwować wykonanie obowiązku nałożonego w decyzji. Zarzut dotyczący niewskazania w postanowieniu terminu wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, jest niezasadny; termin ten określono na [...] dni od daty doręczenia zaskarżonego postanowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Nadleśnictwo [...] w [...] domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia, podniosło te same zarzuty co w zażaleniu na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego aktu lub czynności. Takie uregulowanie nakazuje Sądowi stosować z urzędu właściwy sposób rozstrzygnięcia (por. W. Siedlecki: glosa do wyroku NSA z dnia 15 września 1982 r. sygn. akt II SA 909/82, PiP 1983, nr 9, s. 150), a żądanie skarżącego powinno być traktowane jedynie jako niewiążący dla Sądu wniosek, projektujący tylko jego orzeczenie. Jedynym ograniczeniem możliwości wyboru przez Sąd właściwego orzeczenia jest zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, chyba że zostanie stwierdzone naruszenie prawa powodujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych obowiązany jest doręczyć zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32. Zobowiązanemu zaś przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny Inspektor Nadzoru Budowlanego doręczył stronie skarżącej tytuł wykonawczy łącznie z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązków nałożonych decyzją tego organu z dnia [...]r. tj. doprowadzenia do odpowiedniego stanu kanalizacji sanitarnej i deszczowej w budynku Nr [...] przy ul. [...] w [...]. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się w szczególności w wypadku, gdy ciążący na zobowiązanym obowiązek może być spełniony tylko osobiście przez niego lub gdy użycie innego środka egzekucyjnego jest niemożliwe albo niecelowe. Grzywna ta nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Dowodem na to są postanowienia art. 125 i 126 ustawy, zgodnie z którymi, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w części, niekiedy za zgodą organu wyższego stopnia. Nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest etapem postępowania egzekucyjnego. Co się tyczy wszczęcia postępowania egzekucyjnego to następuje ono albo na wniosek wierzyciela a jeśli wierzyciel i organ egzekucyjny to ten sam podmiot - z urzędu. Tytuł wykonawczy wystawia wierzyciel lub organ egzekucyjny, jeśli ten ostatni jest jednocześnie wierzycielem. Z treści art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że tytuł wykonawczy wystawia się według określonego wzoru. Wzór ten określił w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Chodzi tu o wzór zawarty w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. Nr 137, poz. 1541/, Ponadto z art. 26 i art. 27 wynika, że tytuł musi być zaopatrzony w odcisk pieczęci urzędowej. Stosownie zaś do art. 27 § 1 cytowanej ustawy tytuł wykonawczy powinien zawierać: 1) oznaczenie wierzyciela, 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację, 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego albo zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń, 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej, 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, 7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odciski pieczęci urzędowej wierzyciela, 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu, 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Tymczasem tytuł wykonawczy z dnia [...]r. [...] ma istotne braki w tym względzie. W szczególności nie został sporządzony według wzoru stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym stanowiący załącznik nr 24 i 25 do rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001r. i brakuje odcisku pieczęci urzędowej. Niedopełnienie przedstawionych obowiązków przez wierzyciela dyskwalifikuje przedmiotowy tytuł wykonawczy z przyjęcia go do realizacji w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Dlatego też nie mógł być podstawą do wszczęcia egzekucji. A zatem bez uprzedniego usunięcia tych braków organ egzekucyjny nie mógł wydać postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wobec niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego z uwagi na wadliwość tytułu wykonawczego. W związku z powyższym działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 , art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.