II SA/Sz 1079/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...],działając na podstawie art. 59 § 2, Kodeksu postępowania administracyjnego odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia przez C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]wniosku w sprawie o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki gruntu nr [...], położonej w [...], dokonana przez Prezydenta Miasta pismem z dnia [...]r. znak: [...], jest nieuzasadniona. W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium wskazało, że pismem z dnia [...]r. C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]złożyła do Kolegium powyższy wniosek o przywrócenie terminu, a wraz z nim złożyła wniosek z dnia [...]r. w sprawie aktualizacji, dla którego uchybiła terminowi. We wniosku o przywrócenie terminu Spółka wskazała, że niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie nastąpiła wskutek przeszkody, której wnioskodawca nie mógł usunąć (nie była zależna od jego winy) wskazując za dowód na bliżej nieokreślone fakty zeznania świadka A. M. Ponadto strona wskazała, że wiedzę w zakresie uchybienia terminu powzięła z dniem [...]r., tj. z chwilą doręczenia orzeczeń oddalających wnioski w sprawie aktualizacji opłat dotyczących pozostałych jej działek położonych w [...]. Odnosząc się do wniosku Kolegium na wstępie przytoczyło treść przepisów art. 78 ust. 2 i art. 79 ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r.o gospodarce nieruchomościami, a także art. 57 § 1, 4 i 5 Kpa. Następnie organ ustalił, powołując się na akta sprawy, że wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu [...]r., a zatem początkiem biegu 30-dniowego terminu do złożenia wniosku był dzień [...]r., zaś jego koniec przypadł na dzień [...]r. ([...]). Wniosek o ustalenie, że aktualizacja jest nieuzasadniona datowany z dnia [...]r. strona złożyła do Kolegium dwukrotnie i za każdym razem po terminie, tj. pierwszy raz w dniu [...]r., (data jego nadania w placówce pocztowej) oraz drugi raz przy wniosku z dnia [...]r. złożonym w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku dot. aktualizacji opłaty nadanym w placówce pocztowej w tej dacie. Według organu Spółka "nie dopełniła wszystkich czynności do przywrócenia terminu przewidzianych w art. 58 Kpa, bowiem: 1/ złożenie po raz pierwszy wniosku z dnia [...]r. nie nastąpiło łącznie ze złożeniem prośby o przywrócenie terminu do jego złożenia wraz z uprawdopodobnieniem, że uchybienie nastąpiło bez winy wnioskodawczyni, 2/ natomiast złożenie po raz drugi wniosku z dnia [...]r. wprawdzie wraz z prośbą o przywrócenie terminu nie można uznać za wystarczające, gdyż stwierdzenie przez wnioskodawczynię bez uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy nie wyczerpuje przesłanek art. 58 kpa." Ten tok rozumowania Kolegium legł u podstaw konkluzji, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że bez własnej winy uchybiła terminowi do złożenia wniosku w trybie art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Na stronie ciąży bowiem – według organu - obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku. C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]wniosła skargę na powyższe postanowienie, w której nie sformułowała zarzutów ani wniosków, lecz podniosła, że niezłożenie wniosku zakreślonym w ustawie 30 dniowym terminie nastąpiło bez winy wnioskodawcy. Niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie nastąpiło wskutek przeszkody, której wnioskodawca nie mógł usunąć (nie było zależne od winy wnioskodawcy). Wiedzę w zakresie uchybienia terminu wnioskodawca powziął z dniem [...]r. tj. z chwilą doręczenia postanowienia oddalającego przedmiotowy wniosek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana pod względem zgodności z prawem oraz w granicach orzekania zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wykazała, że akt ten narusza przepisy procedury administracyjnej określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium trafnie przyjęło, że wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia określonego w art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2004r. Nr 264, poz. 2603 ze zm.) wniosku o uznanie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za nieuzasadnioną podlega, z mocy art. 79 ust.7 tej ustawy, rozpoznaniu w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów. Kodeks postępowania administracyjnego określa przesłanki przywrócenia uchybionego terminu w art. 58. Zgodnie z tym przepisem, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2), przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§3). Ze wskazanego brzmienia wszystkich trzech paragrafów art. 58 wynika, że materialne przesłanki przywrócenia terminu określone zostały w § 1, a tryb złożenia i rozpatrzenia wniosku uregulowany został paragrafami drugim i trzecim tego artykułu. Rozpatrując zatem prośbę o przywrócenie terminu opartą o przepis art. 58 § 1 Kpa organ poza oczywiście ustaleniem, że strona uchybiła terminowi do dokonania czynności procesowej po pierwsze, powinien ustalić czy wraz z prośbą o przywrócenie terminu wnoszący dopełnił czynności, dla których uchybił terminowi po drugie, powinien ustalić – z uwagi na określony w § 2 tego artykułu warunek – kiedy ustała przeszkoda uniemożliwiająca stronie dokonania czynności w terminie i dopiero po stwierdzeniu, że omawiana prośba została złożona w terminie 7 dni od ustania przyczyn niedochowania terminu organ po trzecie, powinien rozważyć, czy wnoszący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia dokonana w kontekście materiałów sprawy zawartych w przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych wskazuje, że Kolegium zaniechało dokładnego wyjaśnienia sprawy wniosku o przywrócenie terminu i w rezultacie nie ustaliło, czy prośba strony wniesiona została z zachowaniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 58 § 2 kpa, a także nie wyjaśniło jaka była przyczyna uchybienia terminowi oraz czy przyczyna ta była niezależna od strony. Należy przypomnieć, że wniosek o przywrócenie terminu jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 Kpa. Jeśli zatem złożony w niniejszej sprawie wniosek nie zawierał uzasadnienia wyjaśniającego przyczynę uchybienia terminu, a jedynie stanowił powtórzenie tekstu przepisu art. 58 § 1 Kpa oraz jako dowód oferował zeznania wskazanego świadka bez podania okoliczności na jakie świadek ten miałby złożyć zeznania, to obowiązkiem organu, stosownie do art. 64 § 2 Kpa w związku z art. 63 § 2 Kpa, było wezwanie strony do uzupełnienia w zakreślonym terminie prośby poprzez wskazanie tych okoliczności istotnych dla jej rozpatrzenia. Zasadą postępowania dowodowego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego jest, że organ w zasadzie nie może odmówić przeprowadzenia dowodu, a zatem również dowodu z przesłuchania świadka, chyba że świadek powołany został na okoliczności nieistotne dla sprawy (art. 78 § 1 Kpa). Zaniechanie przez Kolegium wezwania strony do uzupełnienia prośby o przywrócenie terminu stanowiło zatem naruszenie art. 64 § 2 Kpa w związku z art. 63 § 2 Kpa, art. 75 § 1, art. 78 § 1 i 2 Kpa, a w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. W rezultacie zaskarżone postanowienie zapadło przedwcześnie i z naruszeniem art. 58 § 1 kpa, gdyż z przyczyn wskazanych wyżej sprawa wywołana prośbą o przywrócenie terminu nie została należycie wyjaśniona. Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, mimo że dostrzegł, iż przedstawione przez Kolegium akta administracyjne są niepełne (brak dowodu nadania przez stronę wniosku opatrzonego datą sporządzenia [...]r., brak wskazanego przez stronę postanowienia Kolegium stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 78 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i brak dowodu doręczenia (według strony w dniu [...]r. tego postanowienia) nie wzywał organu do uzupełnienia akt administracyjnych ponieważ, w świetle stwierdzonych uchybień, nie miało to już żadnego znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowej. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium eliminując w postępowaniu wyżej wskazane uchybienia powinno jednocześnie uzupełnić akta o brakujące w nich dokumenty. Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.