II SA/Sz 1080/06
WyrokWSA w Szczecinie2007-01-09
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Barbara Gebel, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, wydana po wznowieniu postępowania, powinna być oparta na przepisach obowiązujących w dacie wznowienia postępowania, czy na przepisach intertemporalnych?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja o ustaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego, wydana po wznowieniu postępowania, powinna być oparta na przepisach prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania nowej decyzji, a nie na przepisach intertemporalnych. Zastosowanie art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy było rażącym naruszeniem prawa, ponieważ postępowanie w przedmiocie wznowienia zostało wszczęte po wejściu w życie tej ustawy. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji, uznając je za dotknięte rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o ustaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego M. R. z powodu nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Po wcześniejszych decyzjach odmawiających przyznania zasiłku, uchyleniu tych decyzji i przyznaniu zasiłku, organ I instancji wydał decyzję o ustaniu prawa do zasiłku, stosując przepisy intertemporalne. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację przepisów. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzających ją decyzji Starosty, a także decyzji Starosty z dnia [...] r. wydanej na podstawie art. 155 Kpa. Orzeczono o niewykonalności tych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] r. Nr [...]; II. stwierdza nieważność decyzji Starosty z dnia [...] r. Nr [...]; III. stwierdza nieważność decyzji Starosty z dnia [...] r. Nr [...]; IV. stwierdza, że wymienione w pkt I, II, III decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M. R. [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Starosty z dnia [...] r. Nr [...], M. R. uznany został z dniem [...] r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku na okres [...] miesięcy.
Ten sam organ, decyzją z dnia [..] r. Nr [...], na podstawie art. 6 pkt 6 lit b, 37 j ust 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu
i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128, ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [..] r.- odmówił M. R. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...] r. uznając, że wobec braku stwierdzenia w przedłożonym przez wnioskodawcę świadectwie pracy
z Przedsiębiorstwa [...], iż praca wykonywana była w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i pełnym wymiarze, nie było podstawy do przyznania tego rodzaju świadczenia.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. R. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] r.
W dniu [....] r. Starosta, decyzją Nr [...] orzekł o utracie przez M. R. prawa do zasiłku od dnia [...] r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania.
Pismem z dnia [...] r. M. R. wystąpił do Wojewody z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego, wnioskując o przeprowadzenie dowodu ze świadków na okoliczność pracy w warunkach szczególnych.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda odmówił wznowienia postępowania.
Od powyższej decyzji M. R. wniósł odwołanie do Prezesa Urzędu Pracy, który decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. i umorzył postępowanie w I instancji. Organ, w świetle obowiązujących w dniu wydania decyzji przepisów, uznał dopuszczenie dowodu ze świadków za bezprzedmiotowe.
W dniu [...] r. Starosta wydał decyzję Nr [...], w której orzekł o utracie przez M. R. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r., w związku z uzyskaniem prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Następnie decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Starosta uznał M. R. za osobę bezrobotną z dniem [...] r. bez prawa do zasiłku.
Pismem z dnia [...] r. M. R. wystąpił do Starosty z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że po wydaniu przez tenże organ prawomocnej decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi w chwili jej wydania.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Starosta odmówił wznowienia postępowania uznając, że wniosek o wznowienie postępowania i przeprowadzenie dowodu ze świadków opiera się na materiale dowodowym występującym w poprzednich postępowaniach w sprawie, w związku z czym nie można uznać, że zaistniały w sprawie nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji i nie znane wówczas organowi.
W dniu [...] r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. R., wydał decyzję Nr [...], w której uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], Starosta wznowił postępowanie w sprawie przyznania M. R. z dniem [...] r. prawa do zasiłku przedemerytalnego, zakończonej decyzją ostateczną tegoż organu z dnia [...] r. W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ odmówił uchylenia tej decyzji ostatecznej, podnosząc w uzasadnieniu decyzji tożsamą argumentację, jaką posłużył się w uzasadnieniu decyzji z dnia [..] r.
Od powyższej decyzji w dniu [...] r. M. R. wniósł odwołanie do Wojewody, który decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z [...] r.
M. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. żądając jej zmiany i przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność wykonywania przez skarżącego pracy w szczególnych warunkach oraz okresu jej wykonywania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wyrokiem sygn. akt II SA/Sz 730/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że uchylenie art. 37 j ust 1 ustawy z dnia
14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu miało ten skutek, że w postępowaniu w sprawie o zasiłek przedemerytalny, toczącym się po dniu 1 stycznia 2002 r. przestały istnieć wynikające z tego przepisu ograniczenia dowodowe, a pełne zastosowanie znalazły art. 7 i 75 Kpa. Zdaniem Sądu, w świetle tychże przepisów organ powinien w oparciu o przedłożone przez skarżącego świadectwo pracy w charakterze kierowcy o ładowności pojazdu powyżej [...] tony lub ewentualnie inne dowody, jak zeznania świadków oraz zeznania strony, rozważyć uprawnienie skarżącego z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Starosta, na podstawie art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 37 j ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128, ze zm.) orzekł o uchyleniu własnej, ostatecznej decyzji, z dnia [...] r o odmowie przyznania M. R. z dniem [...] r. prawa do zasiłku przedemerytalnego i przyznał na jego rzecz, od wskazanej powyżej daty zasiłek przedemerytalny w kwocie [...] złotych brutto miesięcznie.
Organ tenże, decyzją z dnia [..] r. Nr [...] uchylił następnie za zgodą M. R. własne decyzje ostateczne z dnia [...] r. o uznaniu za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku, z [...] r. o utracie z dniem [...] r. prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania oraz decyzję z dnia [...] r o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. z powodu nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
W dniu [...] r., Starosta wydał kolejną decyzję o Nr [...], w której na podstawie art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 37 n ust 1 w związku z art. 2 ust 1 pkt 2 lit c ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128, ze zm.) orzekł o ustaniu z dniem [...] r. prawa M. R. do zasiłku przedemerytalne z powodu uzyskania przez niego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
M. R. wniósł odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] r. w przedmiocie ustania jego prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu otrzymania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa poprzez błędną interpretację przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz wniósł o jej zmianę i przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego.
W uzasadnieniu odwołania M. R. podniósł, że w trakcie postępowania ustalającego jego prawo do zasiłku przedemerytalnego, poinformował Urząd Pracy o fakcie pobierania w okresie od [...] r. do [...] r. renty z tytułu niezdolności do pracy, która po upływie wskazanego okresu została wstrzymana. Z racji powyższego oraz w związku wydaniem ostatecznych decyzji z [...] r. i [...] r. odpowiednio o przyznaniu skarżącemu zasiłku przedemerytalnego i ustaniu prawa do jego uzyskania, w ocenie skarżącego nabył on prawo do zasiłku.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda, decyzją z dnia [....] r. Nr [....] r., na podstawie art. 10 ust 4 pkt 2 i art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, ze zm) oraz art. 37 n ust 1 w związku z art. 2 ust 1 pkt 2 lit c ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128, ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 37 n ust 1 ustawy
o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestała spełniać warunki określone w art. 2 ust 1 pkt 2 powołanej ustawy z zastrzeżeniem ust 2 tegoż przepisu, tj. przesłanek uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda zaznaczył przy tym, iż w myśl art. 2 ust 1 pkt 2 lit c cytowanej ustawy, bezrobotnym może być osoba, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. W ocenie organu, z powyższych przepisów wynika, że osoby pobierające zasiłek przedemerytalny mogą osiągać dochody z innego tytułu niż zatrudnienie, innej pracy zarobkowej czy prowadzenia działalności pozarolniczej, jednakże jeżeli dochody te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to kwota tych dochodów w miesiącu nie może przekroczyć najniższego wynagrodzenia. W przeciwnym razie osoba pobierająca zasiek przedemerytalny przestałaby spełniać warunki wymagane do posiadania statusu bezrobotnego i utraciłaby prawo do tego świadczenia. W takim przypadku, jak zaznaczył organ, w odróżnieniu od instytucji zawieszenia prawa do zasiłku przedemerytalnego, osoba zainteresowana ponownie nabyciem tego prawa musiałaby po jego utracie przepracować co najmniej 365 dni, a następnie ponownie zarejestrować się urzędzie pracy oraz złożyć wniosek o przyznanie tego rodzaju zasiłku. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że w załączonej do odwołania decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. wynika, że wysokość otrzymywanego przez M. R. świadczenia wynosiła [...] złote, co stanowiło kwotę wyższą od połowy wartości obowiązującego w danym okresie najniższego wynagrodzenia, które zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie zmiany rozporządzenia w sprawie najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników (Dz. U. Nr 121, poz.1308) wynosiło 760 złotych. Wojewoda wskazał ponadto, że rentę z tytułu niezdolności do pracy M. R. pobierał w okresie od dnia [...] r. do [...] r.
W związku z powyższym, zdaniem organu, na dzień [...] r. M. R. nie spełniał warunków dla uzyskania statusu bezrobotnego zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i od tego dnia prawo do zasiłku emerytalnego mu nie przysługiwało.
Na powyższą decyzję, w dniu [...] r. M. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] r. i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, przez błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na wyrażony w podobnej sprawie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2002 r. (Sygn. akt NSA OPS 14/01), zgodnie z którym, osobie bezrobotnej, która w dniu rejestracji
w Urzędzie Pracy lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, określone w art. 37 j ust. 1 lub 37 k ust 1 ustawy o zatrudnieniu
i przeciwdziałaniu bezrobociu, przysługuje na jej wniosek prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37 I ust. 1
tejże ustawy, pomimo wygaśnięcia prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania, jeżeli w dniu złożenia wniosku spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego. Skarżący został zarejestrowany po raz pierwszy, jako osoba bezrobotna w dniu [...] r., a powtórnie status ten uzyskał w dniu [...] r. M. R. podniósł przy tym, że już w dniu pierwszej rejestracji spełniał warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego ze względu na staż pracy i wykonywanie pracy w szczególnych warunkach. Podkreślił, że uprawnienia tego mu wówczas odmówiono ze względu na trudności z uzyskaniem odpowiedniego świadectwa pracy, jednakże gdy w wyniku prowadzonego w tym zakresie postępowania potwierdził niniejszą okoliczność, prawo do zasiłku przedemerytalnego zostało mu przyznane i jego zdaniem, nigdy go nie utracił. Skarżący zaznaczył również, iż ze względu na zły stan zdrowia i utratę zdolności do pracy w [..]r. została mu przyznana renta inwalidzka, którą pobierał przez okres sześciu miesięcy. Po tym okresie ponownie został zarejestrowany jako bezrobotny, wobec czego zdaniem skarżącego, organ I instancji powinien ponownie przyznać mu zasiłek przedemerytalny, bowiem w dalszym ciągu spełniał warunki do jego uzyskania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna, lecz z przyczyn innych niż w niej podniesiono.
Przedmiotem skargi jest decyzja o ustaniu z dniem [...] r. prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu nabycia przez skarżącego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Podstawę prawną tej decyzji stanowią przepisy art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99,poz.1001 ze zm.) i art. 37 n ust.1 w związku z art. 2 ust.1 pkt 2 lit. "c" ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 1997r. Nr 25, poz. 128 ze zm.).
Zgodnie z art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy -"sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych".
Przytoczony przepis jest przepisem intertemporalnym wskazującym przepisy której ustawy należy stosować do spraw w toku, ale wyłącznie w sytuacjach procesowych ściśle w nim określonych.
Z przepisu tego wynika mianowicie, że rozpatrzeniu według przepisów ustawy
z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu podlegają te sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym.
Należy pamiętać, że zaskarżona decyzja w przedmiocie ustania prawa do zasiłku przedemerytalnego wydana została w sprawie nowej będącej konsekwencją uprzedniego wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia
[...]r. przyznającą skarżącemu prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r.
Podkreślić też należy, że istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji publicznej, wydający nową decyzją, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania (por. wyrok NSA z 28.VI.1984r., I SA 86/84, ONSA 1984/1/59).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że skoro organ I instancji wznowił postępowanie, to w rozstrzygnięciu powinien stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania swojej decyzji .
Reasumując, stwierdzić trzeba, że wydanie przez organy orzekających w nowych sprawach (w rozumieniu procesowym) decyzji:
- z dnia [...]r. – po wznowieniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem 2[...]r.,
- z dnia [...]r. – o ustaniu z dniem [...]r. prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu otrzymania prawa od renty z tytułu niezdolności do pracy z zastosowaniem art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi – w obu przypadkach – rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Z decyzji z dnia [...]r. wydanej po wznowieniu postępowania
w sprawie zasiłku przedemerytalnego wynika, że organ kierując się wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2005r. w sprawie II SA/Sz 730/05 ustalił w oparciu o zeznania świadków czasokres pracy skarżącego w warunkach szczególnych. W tym zakresie organ wyczerpał zalecenia zawarte w powyższym wyroku, bowiem Sąd wskazując na wady prawne decyzji obu organów nie zawarł wytycznych co do tego, jakie przepisy prawa materialnego należy stosować przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie prawa skarżącego do zasiłku przedemerytalnego po wznowieniu postępowania, wymagało zatem samodzielnego rozważenia przez organ, jakie przepisy ustawy będą miały zastosowanie.
Przypomnieć wypada, że sprawa w przedmiocie wznowienia postępowania o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego z punktu widzenia procesowego jest sprawą nową, w stosunku do sprawy zakończonej ostateczną decyzją, w przedmiocie której wszczęto postępowanie wznowieniowe. Postępowanie w przedmiocie wznowienia zostało w niniejszej sprawie wszczęte [...]r. (k.[...] akt administracyjnych), a zatem po wejściu w życie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Dlatego brak było podstaw do zastosowania art. 146 tej ustawy, jak uczynił to organ I instancji wydając decyzję w dniu [...]r. po wznowieniu postępowania w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego, a w konsekwencji do zastosowania wprost przepisu art. 37j ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r.
o zatrudnień i przeciwdziałaniu bezrobociu. Mieć bowiem na uwadze należało, że zgodnie z art. 151 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku prac – utraciła moc ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu
i przeciwdziałaniu bezrobociu, z wyjątkiem art. 23 ust.1 pkt 2 lit. "g", który utracił moc
z dniem 30 kwietnia 2004r.
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - w swoim pierwotnym brzmieniu - nie regulowała kwestii zasiłków przedemerytalnych.
Nie oznacza to jednak, że świadczenie przedemerytalne i zasiłki przedemerytalne utraciły całkowity byt prawny.
W tym samym bowiem czasie (tj. 1 czerwca 2004r.) weszła w życie ustawa z dnia
30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 1230, poz. 1252).
Ustawa ta była jedynym aktem prawnym przewidującym przyznanie świadczenia przedemerytalnego – a także w pewnym zakresie regulującym kwestie zasiłku przedemerytalnego (vide art. 29 i art. 30) – w okresie do 1 listopada 2005r., kiedy to weszły w życie przepisy zawarte w art. 150a -150d dodane do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ustawą z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 164, poz. 1366).
Zgodnie z art. 150 a ust.1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu
i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r. przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. spełniła warunki do jego nabycia
z zastrzeżeniem ust.2 .
Z przyczyn, o których była mowa wyżej, w ocenie Sądu, należało zatem zastosować obowiązujący w dacie orzekania przepis art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy.
W takiej sytuacji dalszy tok postępowania zależałby od ustaleń faktycznych i ich ocen prawnych w kontekście tego przepisu.
Jeśli bowiem organ przyjąłby, że skarżący spełnił warunki do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego na mocy art. 150a ust.1 i 2 cyt. ustawy w związku z art. 37j ust.1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, to kwestią otwartą wymagającą ustalenia pozostałby czasokres przyznania tego prawa, skoro faktem bezspornym jest przyznanie skarżącemu prawa do renty od [...]r. na okres [...] miesięcy.
Zdaniem Sądu, kwestia ta wymagała rozważenia w kontekście art. 4 ust.2
w związku z art. 25 ust.3 ustaw o świadczeniach przedemerytalnych .
Z powyższych rozważań wynika zatem, że skarga wniesiona na decyzję z dnia [...]r. w przedmiocie ustania z dniem [...]r. prawa do zasiłku przedemerytalnego zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta rażąco narusza przepisy prawa materialnego oraz procesowego poprzez zastosowanie art. 37n ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w związku z art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co uzasadniało stwierdzenie nieważności tej decyzji i utrzymującej ją w mocy decyzji organu II instancji.
Z rozważań tych wynika też jednoznacznie, że dla końcowego załatwienia sprawy dotyczącej prawa skarżącego do zasiłku przedemerytalnego niezbędne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego - wprawdzie nie zaskarżonej do Sądu, ale wydanej z rażącym naruszeniem prawa, decyzji wznowieniowej z dnia [...]r.. Możliwość taką daje, a nawet obliguje Sąd do takiego postępowania, art.135 P.p.s.a., który stanowi, że "Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, który dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia".
W ocenie Sądu rażącym naruszeniem prawa dotknięta jest również decyzja z dnia [...]r. wydana na podstawie art. 155 Kpa, mocą której organ wyeliminował z obrotu prawnego decyzje ostateczne w przedmiocie:
- uznania skarżącego z dniem [...]r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od [...]r.,
- utraty z dniem [...]r. prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania,
- utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. z powodu nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Z lakonicznego uzasadnienia tej decyzji wnioskować można, że organ I instancji uznał, iż dla załatwienia sprawy po wznowieniu postępowania konieczne jest usunięcie z obrotu prawego wcześniejszych decyzji.
Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że takie "dostosowanie" stanu sprawy dla potrzeb wydania - jak się okazało - z rażącym naruszeniem prawa decyzji
w przedmiocie wznowienia postępowania, również jest dotknięte rażącym naruszeniem prawa.
Wskazane wyżej zapatrywania Sądu, co do przepisów jakie w sprawie należało zastosować powinien mieć organ na uwadze przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Reasumując, wskazane wyżej rażące naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego spowodowały, że Sąd stwierdził na podstawie art. 145 § 2 P.p.s.a.
w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i przy zastosowaniu art. 135 P.p.s.a. nieważność nie tylko zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ale także (uznając, że jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy) decyzji z dnia [...]r. i z dnia [...]r. wydanej na podstawie art. 155 Kpa.
O niewykonalności, do czasu uprawomocnienia się wyroku, decyzji których nieważność została stwierdzona, orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło