II SA/Sz 1083/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-10-16

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego, w której skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku, gdy skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych (np. w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego), nie można przyznać mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów. Jednakże, jeśli sytuacja materialna skarżącego uzasadnia potrzebę profesjonalnej pomocy prawnej, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, nawet jeśli zwolnienie z kosztów sądowych wynika z ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podał, że stracił pracę, nie uzyskuje dochodów, posiada długi i zamieszkuje u matki. Po wezwaniu do przedstawienia dokumentów, przedstawił wyciągi z rachunku bankowego wskazujące na brak wpływów. Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody w przedmiocie uchylenia decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił ustanowić radcę prawnego dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M, M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie uznania za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych p o s t a n a w i a ustanowić radcę prawnego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF skarżący M. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że w [...] r. stracił pracę i do chwili obecnej nie uzyskuje żadnych dochodów, a jedynie posiada długi. Zamieszkuje u matki, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania szczegółowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących sytuacji osobistej, M. M. nadesłał wyciągi z posiadanego rachunku bankowego, z którego wynika, że na konto nie wpływają żadne środki. Następnie oświadczył, że gdy uzyskiwał dochód uczestniczył w opłatach za mieszkanie matki u której zamieszkuje, aktualnie nie ponosi żadnych opłat oraz nie prowadzi z matką wspólnego gospodarstwa domowego, również z konkubiną nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego jak też nie zamieszkuje z nią. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). W przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał art. 239 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego. Przedmiot niniejszej sprawy dotyczy zasiłku dla bezrobotnych, a więc mieści się w zakresie ww. ustawowego zwolnienia od kosztów. Strona wystąpiła o zwolnienie jej od kosztów sądowych, od których to ponoszenia jest zwolniona z mocy ustawy. Wobec ustawowego zwolnienia skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, brak jest możliwości przyznania prawa pomocy w tym zakresie na mocy orzeczenia sądu. Odnośnie wniosku o ustanowienie radcy prawnego należy wskazać, że instytucja przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze sytuację wnioskodawcy tj. brak pracy, brak dochodów należy uznać, że zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło