II SA/Sz 1084/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk - Gawęcka Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę D. L. w dniu [...] r. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] w celu zarejestrowania i uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Rozpatrując złożony wniosek Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy, działając z upoważnienia Starosty, decyzją z dnia [...] r., odmówił uznania D. L. za osobę bezrobotną z dniem [...] r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że D. L. jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości [...] o powierzchni [...] ha przeliczeniowych, a osobą bezrobotną jest osoba, która nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. W odwołaniu od powyższej decyzji D. L. zarzucił, że decyzja jest bezzasadna i niezgodna z prawem, gdyż z postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. wynika, że jest spadkobiercą wraz z siostrą R. M., w [...] części każdy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, może rozporządzać tylko tym co posiada, tzn. dokonując sprzedaży, darowizny czy sporządzając testament może rozporządzać tylko udziałem we współwłasności, nie może rozporządzać udziałem siostry. Zdaniem skarżącego z powyższego wynika, że jest współwłaścicielem do [...] części tj. do [...] ha przeliczeniowego. Na tej podstawie wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Wojewoda decyzją z dnia [...] r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko, że w świetle stwierdzonego stanu faktycznego zaistniały przesłanki do odmowy uznania skarżącego za osobę bezrobotną. Organ odwoławczy powołał się na określoną przepisami kodeksu cywilnego istotę prawa współwłasności oraz związane z tym uprawnienia poszczególnych współwłaścicieli. Uprawnienia te nie odnoszą się wyłącznie do wydzielonej fizycznie części, lecz dotyczą całości spornej nieruchomości rolnej, bez względu na wielkość posiadanego udziału. D. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego. Na tych podstawach wniósł o uchylenie decyzji Wojewody i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu skargi zarzuca, że z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit "d" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie można wyinterpretować jakiejkolwiek normy prawnej, gdyż jest tam zawarta jedynie definicja legalna. Zdaniem skarżącego nie jest to właściwa podstawa prawna dla wydania decyzji administracyjnej. Również pozostałe przywołane przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy prawnej wydania decyzji, gdyż należą albo do przepisów kompetencyjnych, albo proceduralnych. Organ odwoławczy podał też, że organ pierwszej instancji wydał swoją decyzję na podstawie przepisu art. 33 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy, co nie jest prawdą, a ponadto przepis ten reguluje sytuację pozbawienia statusu bezrobotnego. Ponadto skarżący zarzucił, że obie instancje popełniły błąd przyjmując założenie, że sytuacja prawa współwłaściciela jest tożsama z sytuacją właściciela. Wcale tak nie jest, że współwłaściciel - jak w jego przypadku - [...] ha przeliczeniowych jest właścicielem tego gruntu, dlatego nie może wykonywać prawa własności tak jak właściciel. Również obowiązki i prawa - w tym prawo do pobierania pożytków przysługuje mu jedynie jako jak współwłaścicielowi - tzn. nie w całości, a jedynie odpowiednie w stosunku do wielkości udziału - art. 206 i 207 Kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Za chybiony należy uznać zarzut skargi, że w zaskarżonej decyzji nie podano przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę podjętego rozstrzygnięcia. W decyzji przywołano bowiem przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "d" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U Nr 99, poz. 1001). Przepis ten stanowi, że bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, jeżeli nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (DZ. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe. Organy zatrudnienia obu instancji w podejmowanych decyzjach w tej sprawie prawidłowo przyjęły, że każdy współwłaściciel zgodnie z przepisami art. 195, 206 kodeksu cywilnego jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Oznacza to, że w posiadaniu lub korzystaniu z prawa własności można ograniczyć współwłaściciela wobec pozostałych współwłaścicieli. Nie jest on ograniczony we władaniu rzeczą wspólną tylko do swojej części. Współwłaściciel gospodarstwa rolnego może użytkować to gospodarstwo w zakresie, jakim uzgodni to z pozostałymi współwłaścicielami. Sprawa możliwości czerpania pożytków ze wspólnego gospodarstwa rolnego jest już rzeczą odrębną i możliwości uzyskania tych pożytków przez współwłaścicieli (art. 207 k.c.) nie mają wpływu na ocenę spełnienia negatywnej przesłanki dotyczącej własności nieruchomości rolnej po stronie bezrobotnego. Należy zauważyć, że cyt. wyżej przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "d" ustawy przy sformułowaniu własności nieruchomości rolnej odrywa się od elementu czerpania pożytków. Istota uprawnień bezrobotnego nie wynika z samego faktu braku źródeł dochodów. Ustawodawca wiąże te uprawnienia ze stosowną aktywnością osoby pozostającej bez źródeł dochodów w przezwyciężaniu sytuacji, w jakiej się znalazła. Wszystkie te okoliczności zostały należycie rozważone przez organy zatrudnienia przy podejmowaniu decyzji. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w rozstrzygnięciu.