II SA/Sz 1084/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-07-09
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania legalizacyjnego w sprawie samowolnej budowy wiat, uzasadniony zmianą przeznaczenia tych wiat na konstrukcję wsporczą dla kolektorów słonecznych, może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana przeznaczenia samowolnie wybudowanych wiat na konstrukcję wsporczą dla kolektorów słonecznych nie czyni postępowania legalizacyjnego bezprzedmiotowym. Samowolna budowa wiat, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, stanowi podstawę do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, a późniejsze zainstalowanie na nich urządzeń fotowoltaicznych lub kolektorów słonecznych nie znosi skutków stwierdzonej samowoli budowlanej ani nie legalizuje samych wiat.Stan faktyczny
Spółka A. wybudowała osiem wiat drewnianych przeznaczonych pod hodowlę norek bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) wszczął postępowanie legalizacyjne. Spółka wniosła o umorzenie postępowania, twierdząc, że nastąpiła zmiana zamierzenia budowlanego i wiaty mają służyć jako konstrukcja wsporcza dla kolektorów słonecznych, co nie wymaga pozwolenia. PINB i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) odmówili umorzenia, uznając, że samowolna budowa wiat nadal stanowi podstawę do prowadzenia postępowania. Spółka złożyła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania oddala skargę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. ([..] ) decyzją z dnia [...] r., nr[..] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania Spółki A. z siedzibą w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C.(PINB) z dnia [..] r., znak:[...] , odmawiającej umorzenia postępowania w sprawie samowolnej budowy ośmiu wiat o konstrukcji drewnianej, przeznaczonych pod hodowlę norek na działkach nr [...] w obrębie P. w gminie P., jako bezprzedmiotowego - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Opisane rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W związku z pismem L. P. z dnia [...] r., PINB w C. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie samowolnej budowy, na działkach [...] w obrębie P. w gminie P., [...] na terenie byłego PGR-u P..
W dniu [...] r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne na ww. działkach budowlanych, w toku których ustalił, że na przedmiotowych działkach wybudowano osiem jednakowych wiat o konstrukcji drewnianej, przeznaczonych pod hodowlę norek (o wymiarach - szerokość [...] m, mierzoną w stosunku do ścian szczytowych wiat), niezgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego.
Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] , na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organ powiatowy wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora tych robót obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia [...] r., dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji.
Pismem z dnia [...] r. Spółka A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu podała, że nastąpiła zmiana pierwotnego zamierzenia budowlanego (zabezpieczenia przed opadami i nasłonecznieniem zwierząt futerkowych) o równoczesny zamiar wykorzystania zrealizowanych dotychczas robót budowlanych, które polegały na montażu wiat drewnianych z dwuspadowymi dachami do utwardzonej powierzchni gruntu działek budowlanych, jako konstrukcji wsporczej do dalszego montażu wolno stojących kolektorów słonecznych. Na poparcie swojego stanowiska strona powołała się na art. 29 ust. 2 pkt 16 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, z którego jej zdaniem wynika, że tego rodzaju roboty budowlane nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, ani też nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia.
Po rozpatrzeniu ww. wniosku, zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., znak:[...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., odmówił Spółce A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] umorzenia postępowania w sprawie samowolnej budowy 8 szt. wiat o konstrukcji drewnianej przeznaczonych pod hodowlę norek na działkach nr [...] w obrębie P. w gminie P., jako bezprzedmiotowego.
Organ powiatowy wskazał, że nie znalazł przesłanek do uznania postępowania za bezprzedmiotowe. PINB w C. stwierdził, że bezsporne jest w sprawie, iż inwestor bez wymaganego pozwolenia na budowę wybudował osiem wiat służących do hodowli norek amerykańskich, co zostało potwierdzone w przeprowadzonych kontrolach i stanowiło przyczynę wszczęcia postępowania.
Organ podał nadto, że inwestor w trakcie prowadzonego postępowania, pomimo wstrzymania robót budowlanych stosownym postanowieniem, prowadzi w tych obiektach hodowlę norek amerykańskich. Zamiar wykorzystania wykonanych obiektów do innego celu niż określono to w prowadzonym postępowaniu, według organu I instancji, nie zmienia stanu rzeczywistego, że wybudowane obiekty pełnią funkcję wiat, na budowę których wymagane jest pozwolenie na budowę i dopóki ta funkcja ma miejsce nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
Nie zgadzając się z opisaną decyzją organu I instancji Spółka A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyła odwołanie, zarzucając organowi naruszenie art. 105 § 1 K.p.a.
Skarżąca podniosła, że wykonane prace polegały na montażu wiat drewnianych z dwuspadowymi dachami do utwardzonej powierzchni gruntu działek budowlanych. W ocenie strony, roboty związane z montażem przedmiotowych wiat nie stanowiły budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a zatem nie mogło być wobec nich wszczęte postępowanie regulowane przepisami art. 48-49 tej ustawy, ponieważ hipoteza przepisu art. 48 ust.1 obejmuje jedynie roboty budowlane polegające na budowie, a nie inne czynności o charakterze montażu.
Dodatkowo podkreśliła, że w przypadku pozostałych prac wykonanych na przedmiotowych działkach budowlanych, takich jak m.in. rozbiórki, remont i wykonanie utwardzenia terenu, remont ogrodzenia, posadowienie kontenerów, bezspornym jest, iż zostały one uprzednio skutecznie zgłoszone organom administracji budowlanej (które nie wniosły sprzeciwu) i nie są objęte przedmiotowym postępowaniem administracyjnym. Zdaniem Spółki, montaż do utwardzonego podłoża urządzeń technicznych do zadawania pasz i pojenia zwierząt również nie jest objęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych.
Niezależnie od powyższego, skarżąca podniosła, że już w toku przedmiotowego postępowania zaistniała kolejna okoliczność uzasadniająca jego umorzenie. Doszło bowiem do zmiany pierwotnego zamierzenia budowlanego (o funkcji zabezpieczenia przed opadami i nasłonecznieniem zwierząt futerkowych) na równoczesny zamiar wykorzystania zrealizowanych dotychczas prac budowlanych - polegających na montażu wiat drewnianych z dwuspadowymi dachami do utwardzonej powierzchni gruntu działek budowlanych - jako konstrukcji wsporczej do dalszego montażu wolno stojących urządzeń fotowoltaicznych o zainstalowanej mocy elektrycznej do 40 kW oraz kolektorów słonecznych. Tego rodzaju roboty budowlane, w świetle art. 29 ust. 2 pkt 16 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie wymagają ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani też nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych. Brzmienie art. 29 ust. 2 pkt 16 Prawa budowlanego zostało zmienione przez art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 984), zmieniającej m. in. ustawę Prawo budowlane z dniem 11 września 2013 r. Jego dotychczasowa treść (na moment rozpoczęcia robót budowlanych objętych niniejszym postępowaniem), która wyłączała obowiązek zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych do montażu wolno stojących kolektorów słonecznych, rozszerzyła to wyłączenie.
Zdaniem Spółki, jego nowe brzmienie (w powiązaniu z art. 28 Prawa budowlanego) wyłącza z obowiązku zarówno uzyskania pozwolenia na budowę, jak i obowiązku zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych prace budowlane polegające na montażu pomp ciepła, urządzeń fotowoltaicznych o zainstalowanej mocy elektrycznej do 40 kW oraz wolno stojących kolektorów słonecznych.
W toku postępowania odwoławczego, strona przedłożyła orzeczenie techniczne autorstwa dr inż. J. B., inż. M. B., inż. T. J. i mgr inż. Ł. R. z [..] r., pt: "Opina techniczna dotycząca wykonania prac montażowych polegających na instalacji kolektorów słonecznych na istniejących konstrukcjach wsporczych podłużnych wiat drewnianych".
Zaskarżoną decyzją z dnia [..] r. ZWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą umorzenia postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na przedmiotowej nieruchomości istnieje osiem wiat o wymiarach określonych w przedłożonym przez inwestora orzeczeniu technicznym, tj.: długość[...] , a tym samym o powierzchni zabudowy ponad [...] m2 każda. Realizacja takich obiektów nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wydawanego przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor takiego pozwolenia nie uzyskał.
W ocenie organu odwoławczego, przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej. Prowadzonego przez organ powiatowy postępowania legalizacyjnego nie można zatem uznać za bezprzedmiotowe. Nadal bowiem istnieje przedmiot tego postępowania - sprawa samowolnej budowy 8 wiat, w której organ administracji państwowej - PINB w C. jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego - art. 48-49 ustawy Prawo budowlane - o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu - inwestora.
Ustosunkowując się do zarzutów i argumentów strony podniesionych
w odwołaniu, WINB w S. wyjaśnił, że prawo budowlane nie zawiera definicji terminu "wiata". Tym samym interpretując ten termin, należy odwołać się do jego potocznego, tj. powszechnego znaczenia. W powszechnym zaś rozumieniu za wiatę uważa się "budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach" (Encyklopedia PWN, Warszawa 1996), lub "lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach" (Słownik Języka Polskiego, www.sjp.pwn.pl).
W świetle powyższego, zdaniem WINB, za podstawowe cechy wiaty należy uznać: zadaszenie określonej powierzchni, wsparte na słupach stanowiących elementy konstrukcyjne i wiążących całą budowlę z gruntem. Wiaty stanowiące przedmiot niniejszego postępowania posiadają wszystkie z ww. cech, których nie zmieni okoliczność montażu na ich zadaszeniach kolektorów słonecznych lub paneli ogniw fotowoltaicznych. Podobnie jak cech budynku nie zmieniłby montaż na jego dachu jakichkolwiek z ww. urządzeń.
W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do uchylenia decyzji organu powiatowego.
Na ww. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. złożyła Spółka A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] . Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzuciła jej naruszenie:
1) art. 105 § 1 K.p.a., poprzez nieumorzenie postępowania w całości jako bezprzedmiotowego;
2) art. 15 w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przez organ
II instancji całościowego merytorycznego postępowania oraz brak rzeczowej analizy argumentów podnoszonych przez Spółkę i w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia, które nie odpowiada prawu;
3) art. 107 § 3 oraz art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia oraz nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego;
4) art. 7, 8, 11 i 107 § 3 K.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia w sposób nieprzekonujący i niebudzący zaufania strony do organu nadzoru budowlanego.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumenty poniesione wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji i ponownie podkreśliła, że w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z dwoma rodzajami przyczyn uzasadniających jego umorzenie jako bezprzedmiotowego. Pierwszą z nich, istniejącą już w chwili wszczęcia postępowania, jest fakt, że wykonane przez inwestora prace były montażem, a nie budową w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Drugą podstawą umorzenia jest zaistniała w toku postępowania modyfikacja pierwotnego zamierzenia inwestora.
Zdaniem skarżącej, organ I instancji dokonał błędnej kwalifikacji, którą organ
II instancji podtrzymał, wykonanych na nieruchomości robót budowlanych. Spowodowało to nieprawidłowe procedowanie przez organy obu instancji w trybie
art. 48 ustawy Prawo budowlane, dotyczącym jedynie obiektów budowlanych, będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Strona podniosła, że ze znajdującego się w aktach sprawy opracowania "Projekt budowlany. Inwentaryzacja budowlana z oceną techniczną", sporządzonego przez M. P. we [...] r. wynika, że konstrukcja wiaty składa się z elementów segmentowych. Ich montaż nie wymagał zatem podejmowania czynności o skomplikowanym charakterze. Tym samym, w ocenie skarżącej, nie stanowiły one budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a zatem nie mogło być wobec nich wszczęte postępowanie regulowane przepisami art. 48-49 tej ustawy, ponieważ hipoteza przepisu art. 48 ust. 1 obejmuje jedynie roboty budowlane polegające na budowie, a nie zaś inne czynności (roboty) o charakterze montażu.
Skarżąca zarzuciła, że powyższa kwestia nie została w żaden sposób
w zaskarżonej decyzji obalona. WINB ograniczył się bowiem jedynie do zamieszczenia w jej uzasadnieniu krótkich rozważań na temat charakteru "wiaty", które należy ocenić jako pozostające bez związku z niniejszą sprawą. Ponadto WINB nie odniósł się do argumentacji Spółki podniesionej w odwołaniu, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności.
W ocenie skarżącej uzasadnienie zaskarżonej decyzji WINB zostało sporządzone w sposób nieprawidłowy, a organ przy jej wydawaniu naruszył zasadę zupełności materiału dowodowego. Uzasadnienie decyzji WINB nie zawiera bowiem merytorycznej polemiki z argumentami Spółki, dlatego też skarżąca nie wie dlaczego organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie o tej akurat treści. Ponadto, WINB nie odniósł się w ogóle do przedłożonej przez Spółkę na etapie II instancji ekspertyzy budowlanej, sporządzonej pod kierunkiem rzeczoznawcy budowlanego dr. inż. J. B., z której jasno wynika możliwość wykonania prac montażowych polegających na instalacji kolektorów słonecznych na istniejących konstrukcjach wsporczych podłużnych wiat drewnianych, co potwierdzałoby zasadność stanowiska Skarżącej w przedmiocie umorzenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, podtrzymał stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego przepisu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu
z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Sądu, nie mogła zostać uwzględniona.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że celem każdego postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty (art. 104 § 1 i 2 K.p.a.). Gdy z różnych przyczyn cel ten nie może być osiągnięty postępowanie administracyjne może zostać umorzone, co powoduje jego ostateczne zakończenie. Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Ponadto, organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, w sytuacji gdy wystąpi o to strona, na której żądanie zostało ono wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz, gdy nie jest to sprzeczne z interesem publicznym (art. 105 § 2 K.p.a.).
Podstawową zatem przesłanką umorzenia postępowania administracyjnego jest brak przedmiotu tego postępowania. Z bezprzedmiotowością w rozumieniu art. 105 § 1 mamy zaś do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 K.p.a., tj. wówczas gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Sytuacja powyższa niewątpliwie nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
Z akt administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi wraz ze skargą oraz ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym przez organy obu instancji wynika jednoznacznie, że w dniu [...] r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budowy 8 wiat o konstrukcji drewnianej przeznaczonych do hodowli norek, na których realizację inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę.
Postanowieniem z dnia [..] r. PINB , na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora Spółka A. z o.o. z siedzibą w [...] obowiązek przedłożenia w terminie do [...] r.:
1/ zaświadczenia Burmistrza Miasta P. o zgodności rozbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu- ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy,
2/ dokumentów, o których mowa w art. 33 pkt 1, 2, 4 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, a w szczególności: czterech egzemplarzy projektu rozbudowy budynku mieszkalnego, z określeniem kategorii obiektu, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie osoby sporządzającej projekt na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego,
3/ oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Skarżąca we wskazanym w postanowieniu terminie nie przedłożyła dokumentów wymaganych do przeprowadzenia postepowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, natomiast w dniu [..] r. złożyła do PINB w C. wniosek o umorzenie postępowania powołując się na zmianę zamierzenia budowlanego polegającego na wykonaniu zabezpieczeń dla zwierząt futerkowych przed nasłonecznieniem i opadami, polegających na zamontowaniu wiat drewnianych z dwuspadowymi dachami do utwardzonej powierzchni gruntu i wykorzystanie tychże jako konstrukcje wsporcze do dalszego montażu wolno stojących urządzeń fotowoltaicznych oraz kolektorów słonecznych.
Okoliczność samowolnego wybudowania 8 wiat drewnianych z dachami dwuspadowymi, związanych z utwardzonym gruntem, a następnie wszczęcie postępowania legalizacyjnego w tej sprawie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego oznaczało, że wiaty zostały wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 powołanej wyżej ustawy.
Podkreślić również należy, że postępowanie legalizacyjne dotyczy obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego.
Wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zawsze stanowi przypadek samowoli budowlanej. Ustawodawca traktuje samowolę budowalną jako zjawisko negatywne, wymagające działań represyjno –restytucyjnych, ale w przeciwieństwie do przepisów obowiązujących do 2003 r. łagodzi ich represyjność dopuszczając możliwość legalizacji obiektu wzniesionego lub wznoszonego, wprawdzie bez pozwolenia na budowę (zgłoszenia), ale w zgodzie z przepisami i regułami sztuki budowlanej.
Prowadzenie postępowania przez organ na podstawie art. 48 Prawa budowlanego ma na celu bądź to zalegalizowanie samowolnie wykonanego obiektu budowlanego, po pozytywnym zweryfikowaniu dokumentów wymienionych
w postanowieniu wydanym na podstawie ust. 3 powołanego wyżej przepisu i uiszczeniu opłaty legalizacyjnej, bądź też orzeczenie nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy inwestor dokumentów nie przedłoży lub ich weryfikacja będzie negatywna. Innych rozwiązań prawnych w odniesieniu do stwierdzonej samowoli budowlanej w kontekście przepisu art. 48 ustawodawca nie przewidział.
W świetle powołanego przepisu nie jest dopuszczalna w trakcie legalizacji zmiana przeznaczenia obiektu budowlanego, na taki, którego wybudowanie (montaż) nie wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
W istocie, z przepisu art. 29 ust. 2 pkt 16 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wynika, że pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na montażu pomp ciepła, urządzeń fotowoltaicznych o zainstalowanej mocy elektrycznej do 40 kW oraz wolno stojących kolektorów słonecznych. Przepisu tego nie można interpretować w taki sposób, jak to czyni skarżący, że zainstalowanie na samowolnie wybudowanych wiatach urządzeń fotowoltaicznych czy kolektorów słonecznych i potraktowanie wiat jako urządzeń wsporczych do tych urządzeń, zniesie skutki stwierdzonej samowoli i uczyni wiaty (nazwane przez skarżącą, na użytek wniosku o umorzenie postępowania, urządzeniami wsporczymi) obiektami budowlanymi wzniesionymi legalnie.
Powołany wyżej przepis w istocie oznacza, że prowadzenie robót budowlanych polegających na montażu wymienionych w nim urządzeń nie wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, lecz dotyczy to samego montażu urządzeń np. na dachach budynku czy wiaty lub posadowienia kolektora słonecznego lub pompy cieplnej jako urządzenia wolno stojącego, wyposażonego w elementy wsporcze do takiej instalacji.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż przedmiot postępowania administracyjnego w postaci samowolnego wybudowania 8 wiat nadal istnieje, nie odpadł bowiem jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej,
tzn. skarżąca nie przedłożyła pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, od którego nie wniesiono sprzeciwu, natomiast wniosek o umorzenie dotyczy postępowania legalizacyjnego.
Dodać również należy, że montaż wiaty z gotowych elementów, następnie przytwierdzonych do utwardzonego podłoża nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Istotne znaczenie ma bowiem rodzaj zrealizowanego obiektu budowlanego, nie zaś sposób jego powstania. Przyjmując sposób rozumowania skarżącej, domy jednorodzinne, wykonane z gotowych elementów byłby zwolnione
z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem roboty budowlane polegają na montażu. Na gruncie przepisów Prawa budowlanego argumentacja, którą zaprezentowano w skardze jest nie do przyjęcia, gdyż jest z tymi przepisami sprzeczna.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło