II SA/Sz 1085/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./ Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dyscyplinarnego p o s t a n a w i a: o d r z u c i ć skargę W dniu [...] r. R. S. złożył raport do Komendanta Policji. w którym domagał się wszczęcia postępowania dyscyplinarnego związanego z nieusunięciem z jego akt osobowych dokumentów zgodnie z art. 135q ust. 7 ustawy o Policji. Komendant Policji postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie rat. 133 ust1, art. 135 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji / Dz. U. z 2002 r., Nr 7 poz. 8 z póź. zm./ odmówił wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko M. P.-specjaliście Zespołu [...] Policji. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że teczka z aktami osobowymi R. S., zawierająca orzeczenie nr [...] wydanego przez Komendanta Komendy Policji, którego treścią rozstrzygnięcia było uznanie wyżej wymienionego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i odstąpienia od wymierzenia kary była często przesyłana do innych jednostek z uwagi na liczne postępowania. Znajdowała się ona w posiadaniu M. P. od dnia [...]r. do [...] r., a następnie od dnia [...] r. Komendant wskazał, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielenia wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów nie zawiera w swojej treści zakazu usunięcia z akt osobowych wskazanego orzeczenia. Komendant uznał, że postępowanie M. P. nie może być rozpatrywane jako popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Ponadto organ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, żeby naruszone zostały prawa pokrzywdzonego w związku z zaistniałym zdarzeniem. Komendant Policji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1, art. 135 ust. 2 i art. 134i ust. 4 ustawy o Policji po rozpatrzeniu zażalenia R. S., uchylił postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] r. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że organ II instancji po zapoznaniu się z materiałami sprawy uznał, że postępowanie winno zostać uzupełnione o wyjaśnienie jaką dokumentacją posługiwał się prokurator przy wydaniu postanowienia o sygn. [...], na jakiej podstawie ustalono osobę odpowiedzialną za przechowywanie akt osobowych oraz gromadzenie lub usuwanie z nich dokumentów oraz na jakiej podstawie ustalono okresy, w których akta osobowe R. S. były w posiadaniu osoby odpowiedzialnej za prowadzenie dokumentacji osobowej policjantów. Po uzupełnieniu akt według wskazań Komendanta Policji, Komendant Policji wydał postanowienie z dnia [...] r. na podstawie art. 133 ust.1 , art. 135 ust.1 pkt 1 ustawy o Policji, którym odmówił wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec M. P. Komendant ponowił w nim argumentację zawartą w uchylonym postanowieniu z dnia [... r. Komendant Policji postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art.133 ust. 8 pkt 1 art.135 ust. 2 ustawy o Policji, po rozpatrzeniu odwołania R. S., utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] r. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że M. P. był osobą odpowiedzialną za prowadzenie akt osobowych policjantów i w okresie od [...]r. do [...] r. miał możliwość usunięcia z akt osobowych R. S. powyższego orzeczenia dyscyplinarnego. Jednakże w tym okresie powyższe orzeczenie nie miało żadnego wpływu na podejmowane wobec R. S. decyzje kadrowe. Komendant stwierdził, że z postanowienia z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia śledztwa przez prokuratora wynika, iż w związku z zawiadomieniem dokonanym przez R. S. w sprawie popełnienia przestępstwa przez Komendanta Policji i Komendanta Policji, w tym również pozbawienia go stanowiska służbowego, awansów oraz należności pieniężnych, prokurator szczegółowo badał przebieg służby zawiadamiającego. W postanowieniu tym prokurator powołuje się zarówno na rozkazy personalne, rozmowy kadrowe(dyscyplinujące), jak również na toczące się w [...] r. postępowania dyscyplinarne wobec policjanta, przytaczając jedynie zaistniały stan faktyczny. Z uzasadnienia postanowienia prokuratora nie wynika, aby w jakikolwiek sposób informacja o przedmiotowym orzeczeniu wpłynęła na decyzję odmowie wszczęcia śledztwa. Tym samym Komendant wywiódł, że nie można mówić, iż R. S. poniósł jakąkolwiek realną szkodę z tytułu zamieszczenia w jego aktach osobowych w/w orzeczenia. Zgodnie z art. 134i ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego wszczyna postępowanie dyscyplinarne : - na wniosek bezpośredniego przełożonego, - z własnej inicjatywy; - na polecenie wyższego przełożonego; - na żądanie sądu lub prokuratora. Przełożony dyscyplinarny może wszcząć postępowanie dyscyplinarne na wniosek pokrzywdzonego / art. 134i ust. 2/, który musi okazać się zasadny. Organ II instancji uznał, że Komendant Policji przeprowadził postępowanie prawidłowo i z powodu braku podstaw do uznania zasadności stawianych przez skarżącego zarzutów wobec M. P., wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. R. S. złożył skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jego uchylenie. Wskazał, że zgodnie z art. 135q ust 7 przedmiotowe orzeczenie nr [...] winno być usunięte z jego akt osobach już [...] r., zaś M. P. dysponował jego aktami osobowymi przez ponad [..]. miesiące i miał możliwość usunięcie tegoż orzeczenia z akt. Podał, że jest on osoba pokrzywdzoną, bowiem doznał on szkody o charakterze niematerialnym i moralnym. Jego osoba została okazana w złym świetle jako karana i została "zdeprecjonowana w oczach prokuratora". W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie dyscyplinarne uregulowane jest w rozdziale 10 ustawy o Policji. Celem postępowania dyscyplinarnego jest reakcja na sprzeczne z przepisami o policji zachowania policjanta. Postępowanie dyscyplinarne ma na celu ochronę dobrego imienia Policji i jej funkcjonariuszy. Policjant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełnione przewinienia dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej, honoru, godności i dobrego imienia służby lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej jest czynem policjanta mającym charakter zawinionego przekroczenia uprawnień lub niewykonania obowiązków wynikających z ustaw, przepisów wykonawczych do ustaw lub rozkazów i poleceń wydanych przez uprawnionych przełożonych na mocy tych przepisów. Nie zdarza się często, aby czyn będący wyłącznie przewinieniem dyscyplinarnym godził w dobro indywidualnego podmiotu zewnętrznego istniejącego poza strukturami policji. Dlatego też, instytucja pokrzywdzonego w postępowaniu dyscyplinarnym ma charakter marginalny i doznaje minimalnej ochrony, ponieważ pełną ochronę praw pokrzywdzony ma zapewnioną w przepisach postępowania w sprawach karnych, skarbowych i wykroczeniach. Z uwagi na cel postępowania dyscyplinarnego, ustawodawca określił w art. 138 ustawy o Policji ograniczenia do zaskarżania do sądu administracyjnego orzeczeń i postanowień kończących postępowanie dyscyplinarne do policjanta- obwinionego. Inni pokrzywdzeni, w tym osoby będące funkcjonariuszami policji są pozbawieni tegoż prawa. Inne rozumienie tegoż przepisu doprowadziło by do sytuacji, w której każde orzeczenie czy postanowienie kończące postępowanie dyscyplinarne mógłby zaskarżyć do sądu administracyjnego jakikolwiek policjant nawet w sprawie, która go bezpośrednio nie dotyczy. Pokrzywdzony-policjant byłby zaś lepiej traktowany niż pokrzywdzony, który nim nie jest. Zdaniem Sądu, pokrzywdzonemu służy na podstawie art. 135 ust. 2 ustawy o Policji jedynie prawo zaskarżenia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wydanego przez organ I instancji do organu II instancji. Pokrzywdzonemu nie służy prawo zaskarżenia orzeczenia wydanego przez organ II instancji do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe rozważania, należało skargę wniesioną przez R. S. na postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] r. odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./