II SA/Sz 1086/11

Dnia 28 października 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych W dniu [...] W.K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...]. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jako miejsce zamieszkania wskazał dom przy ul. [...] w [...], z którego został wymeldowany. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym i nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, nie posiada też żadnych oszczędności, a wszelkie dobra materialne utracił w związku ze spłatą zadłużeń, czego efektem jest przejecie nieruchomości przy ul. [...] przez wierzyciela. Wezwaniem z dnia [...] referendarz sądowy zobowiązał pełnomocnika wnioskodawcy do podpisania wniosku o prawo pomocy w terminie 7 dni, oraz do przedłożenia: - dowodu potwierdzającego wysokość dochodów skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy o posiadanym statusie osoby bezrobotnej, - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych wnioskodawcy, w tym kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów dotyczących kosztów utrzymania mieszkania w którym skarżący mieszka i innych koniecznych wydatków, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających płacenie alimentów na córkę K. z okresu ostatnich trzech miesięcy, - odpisu zeznania podatkowego, - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy o korzystaniu z pomocy opieki społecznej w okresie ostatnich dwóch lat. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył ponownie oświadczenie na formularzu PPF w którym podał, że utrzymuje się z prac dorywczych z których uzyskuje [...] zł miesięcznie, dlatego nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i stoi na granicy bezdomności. Skarżący nie przedłożył żadnego z dokumentów źródłowych określonych w wezwaniu. Złożył natomiast oświadczenie, że nie jest w stanie przedstawić żądanych dokumentów ponieważ poza pracami dorywczymi nie uzyskuje dochodów, nie jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu jednocześnie ze skargą skarżący podał, że nie ma jakichkolwiek dochodów, majątku ani oszczędności. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu po wezwaniu referendarza sądowego wskazał, że uzyskuje dochód z prac dorywczych w kwocie [...] zł miesięcznie, dlatego nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie oświadczył, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. W niniejszym postępowaniu skarżący jest reprezentowany przez radcę prawnego z wyboru, jest zatem w stanie ponieść koszty wynagrodzenia i wydatki ustanowionego przez siebie pełnomocnika. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] W.K. odebrał osobiście w lokalu socjalnym przy ul. [...] w [...] adresowaną do niego przesyłkę, oraz że lokalu tym zamieszkuje także żona wnioskodawcy oraz dorosły syn i [...]letnia córka, w stosunku do której skarżącego obciąża obowiązek płacenia alimentów w kwocie [...] zł miesięcznie. W zeznaniu złożonym przed organem I instancji w dniu [...] wnioskodawca podał, że jego charakter pracy powoduje, iż stale się przemieszcza, a jak jest w [...] to zatrzymuje się w hotelu, u znajomych albo u byłej żony w lokalu socjalnym, ale tylko wtedy gdy jej nie ma w mieszkaniu. Oznacza to, że wnioskodawca pracuje i co najmniej posiada klucze do lokalu socjalnego przy ul. [...] w [...], w którym mieszkają jego dzieci i była żona. Oświadczenia składane przez skarżącego w postępowaniu sądowym dotyczące sytuacji majątkowej, rodzinnej i miejsca zamieszkania są niepełne, częściowo sprzeczne i nie pozwalają na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy, a skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów źródłowych pozwalających na ocenę z złożonego wniosku. Nie jest jasne gdzie skarżący mieszka, z kim, z czego się utrzymuje jak wysokie są jego koszty utrzymania. Przy tym korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Z treści art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania, dlatego wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.