II SA/Sz 1087/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-11-24

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla własnego utrzymania, może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie. W przypadku, gdy strona otrzymuje świadczenie emerytalno-rentowe, nie ma nikogo na utrzymaniu, a udokumentowane wydatki na utrzymanie mieszkania są niższe od jej dochodów, nie można uznać, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący G. K. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą pozwolenia na użytkowanie zadaszenia. Wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powołując się na swoją sytuację materialną (renta, koszty leczenia, opieka nad matką). Sąd wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które skarżący częściowo uzupełnił, jednak nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla własnego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 listopada 2009 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych G. K. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji udzielającą A. i E. K. pozwolenia na użytkowanie zadaszenia nad wejściem do piwnicy na nieruchomości położonej przy ul. G. w Ś. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w którym wskazał, że jest inwalidą drugiej grupy i w związku z tym ponosi duże koszty leczenia i rehabilitacji. Wnioskodawca oświadczył, że mieszka sam w mieszkaniu o pow. [...] m2 i utrzymuje się z renty wynoszącej [...] zł brutto. Wezwaniem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: - dowodu potwierdzającego wysokość renty (odcinek renty lub decyzja ZUS), - dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie mieszkania, leczenie i rehabilitację z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów lub wykazów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, W piśmie procesowym z dnia [...] r. wnioskodawca oświadczył, że nie posiada rachunków za leczenie i rehabilitację ponieważ nigdy ich nie zbierał, nie posiada także oszczędności na rachunkach bankowych. Wskazał, że opiekuje się mamą która otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł. Skarżący przedłożył dowody potwierdzające wydatki ponoszone za dostarczanie wody, energii elektrycznej i gazu, a także decyzję z dnia [...] r. o waloryzacji policyjnej emerytury-renty. Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce w ściśle określonych sytuacjach. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ww. ustawy). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). W przedmiotowej sprawie koszty postępowania sądowego wynoszą na obecnym etapie postępowania 500 zł, tyle bowiem wynosi wpis od skargi. Skarżący w złożonym wniosku nie wykazał by nie był w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Z przedłożonych dowodów wynika, że wnioskodawca otrzymuje świadczenie emerytalno-rentowe w kwocie [...] zł miesięcznie netto, nie ma nikogo na utrzymaniu, a udokumentowane przez niego wydatki na utrzymanie mieszkania wynoszą ok.[...] zł miesięcznie. Natomiast okoliczność, że wnioskodawca opiekuje się swoja mamą która otrzymuje niską emeryturę nie ma znaczenia dla oceny jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, skoro osoba ta nie prowadzi ze skarżącym wspólnego gospodarstwa domowego. Ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie wynikające z art. 199 p.p.s.a. jest zasadą, a zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacji gdy strona wykaże, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z pomocy. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie nastąpiła. Należy zauważyć, że w razie gdy skarga okaże się uzasadniona, wnioskodawca będzie mógł żądać zwrotu poniesionych kosztów postępowania w całości od organu administracji który wydał zaskarżoną decyzję. Wniosek w tej sprawie należy zgłosić Sądowi najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 200 i art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło