II SA/Sz 1087/13

PostanowienieWSA w Szczecinie2013-11-12

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jej sytuacja materialna, w tym niskie dochody i brak oszczędności, uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Sąd podkreślił, że instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca D. B. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę. W odpowiedzi na zarządzenie o uiszczeniu wpisu sądowego w kwocie 500 zł, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że jej miesięczne wynagrodzenie brutto oraz utrzymanie dwójki uczących się dzieci uniemożliwiają jej poniesienie tego kosztu bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Posiada dom i mieszkanie, ale nie posiada środków pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. D. B. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki dobudowanego pomieszczenia gospodarczego na działce nr [...] i nr [...], obręb [...] w K. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Sądu z dnia 1 października 2013 r. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł, skarżąca zwróciła się z wnioskiem, uzupełnionym na wezwanie sądowe, formularzem PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że nie jest w stanie ponieść wpisu sądowego w kwocie 500 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz swojej rodziny. D. B. wskazała, że jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę z miesięcznym wynagrodzeniem [...] zł brutto. Skarżąca ma na utrzymaniu [...] uczących się dzieci. Majątek skarżącej stanowi dom o powierzchni [...] m2 oraz mieszkanie o powierzchni [...] m2. Skarżąca nie posiada środków pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej - "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym uzależnione jest od tego, czy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W świetle przedstawionych wyżej kryteriów ustawowych, o przyznaniu prawa pomocy decyduje sytuacja materialna osoby fizycznej składającej wniosek, oceniana w kontekście możliwości poniesienia przez nią kosztów postępowania. Tak pojmowana instytucja prawa pomocy oznacza, że sąd administracyjny powinien zapewnić prawidłową równowagę pomiędzy interesem państwa w pobraniu opłat sądowych z jednej strony, a interesem skarżącego w dochodzeniu roszczeń przed sądem. W każdym uzasadnionym przypadku, jeżeli koszty postępowania miałyby stanowić tamę do sądowego rozpoznania sprawy, sąd administracyjny jest zobowiązany do takiego rozstrzygnięcia o kosztach, które zapewni realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2012 r., o sygn. akt I FZ 577/11, opubl. w Lex nr 1113147). Kierując się przedstawionymi wyżej wywodami, jak również biorąc pod uwagę sytuację osobistą i finansową skarżącej, stwierdzić należy, że jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zasługuje na uwzględnienie. Przy rozpoznaniu sprawy wzięto w szczególności pod uwagę, że D. B. osiąga dochód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, stanowiący jedyne źródło utrzymania skarżącej oraz jej dwóch uczących się córek. Skarżąca nie posiada przy tym oszczędności ani przedmiotów wartościowych, co ujmowane łącznie z podaną wyżej wysokością jej dochodu na utrzymanie trzyosobowej rodziny, w wystarczający sposób przemawia za uznaniem, że strona nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz rodziny. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Sąd, przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym złożony wniosek, o czym orzeczono, jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło