II SA/Sz 1087/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-11-12
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jej sytuacja materialna, w tym niskie dochody i brak oszczędności, uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Sąd podkreślił, że instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca D. B. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę. W odpowiedzi na zarządzenie o uiszczeniu wpisu sądowego w kwocie 500 zł, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że jej miesięczne wynagrodzenie brutto oraz utrzymanie dwójki uczących się dzieci uniemożliwiają jej poniesienie tego kosztu bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Posiada dom i mieszkanie, ale nie posiada środków pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
D. B. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki dobudowanego pomieszczenia gospodarczego na działce nr [...] i nr [...], obręb [...] w K.
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Sądu z dnia 1 października 2013 r. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł, skarżąca zwróciła się z wnioskiem, uzupełnionym na wezwanie sądowe, formularzem PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że nie jest w stanie ponieść wpisu sądowego w kwocie 500 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz swojej rodziny. D. B. wskazała, że jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę z miesięcznym wynagrodzeniem [...] zł brutto. Skarżąca ma na utrzymaniu [...] uczących się dzieci. Majątek skarżącej stanowi dom o powierzchni [...] m2 oraz mieszkanie o powierzchni [...] m2. Skarżąca nie posiada środków pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej - "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym uzależnione jest od tego, czy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W świetle przedstawionych wyżej kryteriów ustawowych, o przyznaniu prawa pomocy decyduje sytuacja materialna osoby fizycznej składającej wniosek, oceniana w kontekście możliwości poniesienia przez nią kosztów postępowania. Tak pojmowana instytucja prawa pomocy oznacza, że sąd administracyjny powinien zapewnić prawidłową równowagę pomiędzy interesem państwa w pobraniu opłat sądowych z jednej strony, a interesem skarżącego w dochodzeniu roszczeń przed sądem. W każdym uzasadnionym przypadku, jeżeli koszty postępowania miałyby stanowić tamę do sądowego rozpoznania sprawy, sąd administracyjny jest zobowiązany do takiego rozstrzygnięcia o kosztach, które zapewni realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2012 r., o sygn. akt I FZ 577/11, opubl. w Lex nr 1113147).
Kierując się przedstawionymi wyżej wywodami, jak również biorąc pod uwagę sytuację osobistą i finansową skarżącej, stwierdzić należy, że jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zasługuje na uwzględnienie. Przy rozpoznaniu sprawy wzięto w szczególności pod uwagę, że D. B. osiąga dochód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, stanowiący jedyne źródło utrzymania skarżącej oraz jej dwóch uczących się córek. Skarżąca nie posiada przy tym oszczędności ani przedmiotów wartościowych, co ujmowane łącznie z podaną wyżej wysokością jej dochodu na utrzymanie trzyosobowej rodziny, w wystarczający sposób przemawia za uznaniem, że strona nie będzie w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie oraz rodziny.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Sąd, przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym złożony wniosek, o czym orzeczono, jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło