II SA/Sz 1093/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Automobilklubu Szczecińskiego w Szczecinie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Firma A. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przekazania podania do organu właściwego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Postanowieniem z dnia [...]Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w przedmiocie przekazania do rozpoznania Urzędu Skarbowego wniosku A.S. z dnia [...] o wydanie postanowienia przyznającego koszty z tytułu przechowania pojazdu marki [...]. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A.S. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr skarżący ł, że prowadzi działalność mającą na celu krzewienie wśród społeczeństwa wiedzy i kultury motoryzacyjnej, rozwój popularnego i wyczynowego sportu , rozwój masowej kwalifikacji turystyki motorowej oraz współdziałanie z właściwymi organami i instytucjami w dziedzinie podnoszenia bezpieczeństwa na dragach. Uzasadniając złożony wniosek wnioskodawca oświadczył, że od chwili zaprzestania płatności przez Policję za przechowywanie pojazdów w [...]praktycznie nie prowadzi działalności, nie posiada żadnych środków finansowych ani majątku jedynie zobowiązania wobec ZUS i urzędu skarbowego z tytułu . W oświadczeniu o majątku i dochodach A podał, że nie posiada rachunku bankowego, a wysokość jego wynosiła [...], W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 3 stycznia 2011 r. A. przedłożył statut Stowarzyszenia uchwalony w dniu [...] bilans [...] zestawienie obrotów i sald za [...] dowody wpłat składek członkowskich do Polskiego Związku Motorowego za [...] oświadczenie Stowarzyszenia, że A.S. i nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej, nikogo nie zatrudnia i nie płaci żadnych zobowiązań, a bieżąca działalność związana z prowadzeniem postępowań przed sądami, wykonywana jest jako praca społeczna członków. Jedynym źródłem przychodów stowarzyszenia są wpłaty członków z tytułu wpisowego[...], które w[...] . wyniosły nie posiada żadnej nieruchomości ani prawa do lokalu, korzysta natomiast nieodpłatnie z pomieszczeń Polskiego Związku Motorowego. Dodatkowo Stowarzyszenie przedłożyło oświadczenie Prezesa Zarządu PZM z dnia [...] z którego wynika , że A.S. korzysta nieodpłatnie z pomieszczeń w budynku PZM przy [...]. W oświadczeniu z dnia [...] Prezes A. podał, że Stowarzyszenie posiada osobowość prawną i zgodnie z § 15 pkt 3 statutu Stowarzyszenia członkowie są obowiązani regularnie opłacać składki członkowskie w wysokości [...], członkowstwo ustaje z powodu dwunastomiesięcznego, nieusprawiedliwionego zalegania z opłacaniem składek. Z tytułu członkowstwa w Polskim Związku Motorowym A.S. wnosi na jego rzecz składki ([...]) zamian za co, członkowie otrzymują prawo do ewentualnych świadczeń wynikających z wewnętrznych uregulowań PZM. Z załączonego wykazu członków A. za ostatnie {...] lata wynika, że Stowarzyszenie zrzesza [...] osób, przy czym w [...] składki nie opłaciło [...] osób, a w [...] [... ] osób. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Założeniem instytucji prawa pomocy jest przyznanie pomocy finansowej ze strony Państwa podmiotom, które z powodów od siebie niezależnych nie mogą zgromadzić środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz ofiarności publicznej. Ponadto s ma możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, a dochód z takiej działalności może posłużyć do realizacji celów statutowych. W ocenie Sądu wskazane przez skarżące Stowarzyszenie okoliczności nie pozwalają na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Jak wynika ze statutu Stowarzyszenia jest ono masową organizacją powołaną w celu popularyzowania i organizowania sportu i turystyki, krzewienia wiedzy i kultury , a swoje cele realizuje m.in. poprzez organizowanie sportu popularnego i wyczynowego, organizowanie masowej turystyki motorowej, branie udziału w imprezach krajowych i międzynarodowych. Stowarzyszenie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie określonym w załączniku do statusu. Pomimo tego jedyną formą aktywności Stowarzyszenia od [...] jest prowadzenie postępowań sądowych, które ze swej istoty wymagają środków finansowych. Natomiast Stowarzyszenie utrzymuje się wyłącznie z symbolicznych składek [...]są natomiast składki na rzecz Polskiego Związku Motorowego, który jest związkiem stowarzyszeń, a A.S. jednym z jego członków. Podkreślić należy, iż Stowarzyszenie mając zapewnioną w statucie możliwość uzyskiwania środków finansowych na pokrycie wydatków związanych z działalnością statutową, nie może przerzucać całości kosztów prowadzonych przez siebie postępowań sądowoadministracyjnych na rzecz Skarbu Państwa. Nie zmienia tego okoliczność, że Stowarzyszenie zainicjowało jednocześnie [...] postępowania administracyjne, a następnie złożyło tyle samo skarg na postanowienia wydane w tych sprawach. Tym bardziej, że skargi te nie dotyczą działalności statutowej Stowarzyszenia , ale ubocznej działalności gospodarczej, która w założeniu ma przynosić dochody które powinny być przeznaczone na działalność statutową. Jak wynika ze skargi od [...] Stowarzyszenie nie otrzymuje wynagrodzenia za przechowywanie na parkingu który prowadziło, a mimo tego nie podjęto żadnych kroków mających na celu zapewnienie środków finansowych na bieżącą działalność czy pokrycie kosztów związanych z postępowaniami sądowymi oraz z bieżącą działalnością. Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie pomocy finansowej Państwa tym podmiotom, które z powodów od siebie niezależnych nie mogą zgromadzić środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego, a nie podmiotom, które dobrowolnie zaniechały pozyskiwania tych środków, które należało przewidzieć. Przerzucanie ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie działalność Stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że s prowadzi działalność na bazie własnego majątku. Skoro od [...] lat Stowarzyszenie realizuje swoje cele wyłącznie poprzez wszczynanie postępowań sądowych, powinno liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2008 r. sygn.akt IIOZ 80/08 niepubl. jeżeli stowarzyszenie ma możliwość (określoną w statucie) prowadzenia działalności gospodarczej z przeznaczeniem zysków na działalność statutową, to w sytuacji nieskorzystania z tej możliwości, nie może skutecznie żądać pokrycia kosztów postępowania przez Skarb Państwa. Mając powyższe na względzie należy uznać, że s nie wykazało, iż spełniona została przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pozwalająca na przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji.