II SA/Sz 1093/13

Dnia 8 stycznia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a ustanowić adwokata T. S wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką. W dniu 18 listopada 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu PPF skarżący podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności i sam prowadzi gospodarstwo domowe. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Na podstawie art. 262 ww. ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystającysh z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z oświadczenia skarżącego wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną bez jakichkolwiek dochodów czy majątku. Z akt administracyjnych oraz zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że wnioskodawca opiekuje się swoją niepełnosprawną matką z którą zamieszkuje i z tego względu ubiega się o specjalny zasiłek opiekuńczy, jednak dochód rodziny wynosi miesięcznie [...] zł, co przekracza kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z opieki społecznej i uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia. Przesłanką przyznania prawa pomocy osobie fizycznej jest wykazanie, że osoba ta nie jest w stanie ponieść pełnych czy też częściowych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). W przypadku, gdy skarżący wraz z drugą osobą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, nie można badając jego sytuacji materialnej przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, ograniczać się jedynie do sytuacji majątkowej i dochodów skarżącego. Należy wówczas uwzględnić sytuację majątkową i dochody wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. W niniejszej sprawie wstępuje rozbieżność pomiędzy oświadczeniem złożonym przez wnioskodawcę na urzędowym formularzu o odrębnym prowadzeniu gospodarstwa domowego, a oświadczeniem złożonym przez niego w trakcie postępowania administracyjnego o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego z matką. Okoliczność ta jest także istotą sporu w sprawie zawisłej przed Sądem. W tej sytuacji, ponieważ wnioskodawca nie posiada żadnych własnych dochodów ani majątku, a kwestionuje by prowadził wspólne gospodarstwo domowe z matką, odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu mogłaby uniemożliwić mu dochodzenie jego praw przed sądem. Z drugiej strony matka skarżącego uzyskuje wprawdzie stosunkowo wysokie jak polskie warunki dochody, ale jest osobą niepełnosprawną, wymagającą całodobowej opieki i pielęgnacji, co niewątpliwie wymaga znacznych wydatków. Z tych przyczyn należało uwzględnić wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.