II SA/Sz 1094/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej od rozpoznania sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego. R.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Na rozprawie sądowej w dniu 15 stycznia 2015 r. R.S. wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej od rozpoznania sprawy II SA/Sz 1094/13. Według skarżącego, podstawą wyłączenia sędziego były fakty i okoliczności zawarte we wniosku o sprostowanie i uzupełnienie protokołu rozprawy z dnia [...], w sprawie sądowej o sygn. akt II SA/Sz 345/11, jak również treść złożonego przez sędziego oświadczenia w dniu [...] w powołanej sprawie. R.S. stwierdził ponadto, że sędzia, którego dotyczy wniosek, nie wykazała dobrej woli, aby dla dobra wymiaru sprawiedliwości postępowanie sądowe, a następnie rozpoznanie sprawy było prowadzone zgodnie z regułami postępowania sądowego i przepisami demokratycznego państwa prawa. Według skarżącego sędzia posługiwała się omnipotencją władczą funkcjonariusza publicznego państwa. Skarżący dodał, że integralną treścią przedmiotowego wniosku są wszystkie pisma procesowe, w szczególności w kwestiach wyżej podniesionych, w sprawie o sygn. II SA/Sz 345/11. W dniu [...], sędzia NSA Elżbieta Makowska złożyła do akt sprawy oświadczenie, że R.S. zna wyłącznie z rozpoznawanych spraw, w których występował on jako strona skarżąca. Nie łączy ją ze skarżącym żaden stosunek prawny lub osobisty, o którym mowa w art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdziła, iż prawdą jest, że w związku z wnioskiem skarżącego o wyłączenie od rozpoznania w innej sprawie (sygn. akt II SA/Sz 345/11), złożonym przez skarżącego na rozprawie w dniu [...] (której sędzia przewodniczyła), złożyła oświadczenie, stanowiące podstawę jej wyłączenia od rozpoznania, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", uregulowane zostało, istotne dla strony i konstytucyjnie zagwarantowane (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), prawo do bezstronnego sądu, poprzez instytucję wyłączenia sędziego z mocy samego prawa. Ustawodawca przewidział również możliwość wyłączenia sędziego na wniosek złożony przez niego samego lub wniosek strony postępowania, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.). Przesłanki wymienione w art. 18 P.p.s.a. opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Zostały one wymienione w sposób enumeratywny, tworząc katalog zamknięty, który – według poglądów doktryny - nie powinien być intepretowany rozszerzająco. Powiązania wskazane w art. 18 P.p.s.a., są tego rodzaju, że niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie – czynią prawdopodobnym przypuszczenie, iż rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymogom bezstronności. Wyłączenie sędziego, czy to z mocy prawa, czy tak, jak w przedmiotowej sprawie na wniosek (strony lub sędziego), ma zapewnić rozpoznanie sprawy, przez sąd, w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych oraz nie mieli wcześniejszych związków z rozpoznawaną sprawą (patrz. J.P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2010 r. str. 76 -77). Z kolei, w przypadku okoliczności, o których jest mowa w art. 19 P.p.s.a., co do bezstronności sędziego, muszą one wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Wątpliwość ta musi być przy tym realna, a nie jedynie potencjalna, a ponadto uzasadniona obiektywnymi powodami. Chodzi tu o udowodnienie zaistnienia takich powodów (okoliczności), będących w związku przyczynowym z osobą skarżącego lub też jego sprawą, a osobą sędziego, iż prawdopodobnym jest, że sędzia może okazać się nieobiektywny w swej ocenie. Celem tej regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań natury osobistej, ekonomicznej, służbowej itp., na orzekanie w postępowaniu sądowym (patrz J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Zalasińska w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 173 i powołany tam wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, opubl. w OTK-A 2005/11/134). W ocenie sądu, okoliczności przedstawione we wniosku R.S. nie stanowią o konieczności wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego NSA Elżbiety Makowskiej. Sformułowania użyte przez skarżącego są jedynie przykładem subiektywnych przeświadczeń o braku obiektywizmu sędziego, z powodu niesatysfakcjonujących stronę czynności podejmowanych przez sędziego objętego wnioskiem, a wynikających z oczekiwań strony co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego z udziałem sędziego objętego wnioskiem. Wniosek ten w żadnym fragmencie nie zawiera argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie, co czyni przedmiotowe żądanie niezasadnym. Podkreślić należy, iż sędzia objęta wnioskiem złożyła stosowne wyjaśnienie, że nie łączy ją z R.S. żaden stosunek prawny lub osobisty, o którym mowa w art. 18 P.p.s.a., zaś skarżącego zna wyłącznie z obowiązków sędziego, jakie wynikają z rozpoznawanych spraw, w których R.S. występował, jako strona skarżąca. Oświadczenie sędziego i jego prawdziwość nie budzi żadnych wątpliwości, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z ugruntowanym poglądem judykatury, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, skoro sędzia, którego dotyczy wniosek, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w ww. przepisach, dające podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (patrz postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 896/10, opubl. w Lex nr 742152, postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 779/13, opubl. w Lex nr 1437282). Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2011 r., sygn. I OZ 314/11, opubl. w Lex nr 795303). Reasumując, sąd uznał, że wywody R.S. nie uzasadniają wyłączenia sędziego z mocy prawa na podstawie art. 18 P.p.s.a. lub na wniosek z art. 19 P.p.s.a. Sąd, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, również nie dopatrzył się przyczyn wyłączenia sędziego. Z tych względów, sąd na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 18 i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.