II SA/Sz 1094/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] r., [...] na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 600 z późn.zm.) Starosta K., działając na wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K., skierował T. K. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ wyjaśnił, że z treści wniosku Prokuratora wynika, że biegli [...] stwierdzili u T. K. szkodliwe używanie alkoholu, w związku z czym Prokuratura podjęła czynności pozakarne w celu skierowania go na leczenie odwykowe. W dniu 7 [...] r. T. K. przedłożył w organie postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania w sprawie o leczenie [...] dotyczące postępowania z [...] r. Mimo powyższego, Prokurator podtrzymał złożony wniosek. W tej sytuacji Starosta, z uwagi na uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia T. K. i jego sprawności psychofizycznej jako kierującego pojazdem, zobligowany był do wydania niniejszej decyzji. T. K. od opisanej decyzji złożył odwołanie. Wnosząc o jej uchylenie, wskazał, że po wydaniu przez Sąd Rejonowy w K. postanowienia o umorzeniu skierowania go na leczenie odwykowe, ustały przesłanki kierowania go na dodatkowe badania lekarskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r.,[...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji oraz przytoczył przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. W ocenie Kolegium, zgromadzone w sprawie dowody potwierdzają, iż w celu zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym skarżący powinien poddać się stosownym badaniom lekarskim w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Odnośnie podnoszonego przez skarżącego faktu umorzenia postępowania w sprawie skierowania na leczenie odwykowe, organ stwierdził, że powyższe nie świadczy jeszcze o braku istotnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Z pewnością bowiem fakt nadużywania alkoholu i orzeczenia przez biegłych [...] , że miało to wpływ na stan zdrowia kierowcy, jest wystarczającą przyczyną wydania decyzji w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanej ustawy. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że Prokurator pomimo postanowienia Sądu Rejonowego, w piśmie z dnia [...] r. podtrzymał wniosek z dnia [..] r. o wszczęcie postępowania administracyjnego zmierzającego do skierowania skarżącego na badania lekarskie. T. K. na powyższą decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., podnosząc, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynikają przesłanki wymienione w art. 99 ustawy o kierujących pojazdami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W ocenie Sądu, skarga T. K. zasługuje na uwzględnienie, gdyż w tej sprawie decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jego wynik. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 600). Zgodnie z jego brzmieniem, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przesłanka istnienia "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia", która wynika z powołanego wyżej przepisu, powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowane przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Sformułowanie "zastrzeżenia uzasadnione" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Taki sposób wykładni, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, prezentowany jest w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 344/14, z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt IIISA/Gd 346/14 czy też w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 595/14, opubl. w internetowej bazie – http:// orzeczenia.nsa.gov.pl). Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że T. K. został skierowany na badania lekarskie, z uwagi na treść opinii [...] wydanej w postępowaniu karnym, prowadzonym przeciwko skarżącemu. Kolegium wskazało, że z opinii biegłych wynika szkodliwy wpływ używania napojów alkoholowych przez skarżącego. Zdaniem Sądu, niewątpliwie nadużywanie alkoholu może stanowić uzasadnioną przesłankę do skierowania kierowcy na badania lekarskie, albowiem faktem notoryjnym jest negatywny wpływ nadużywania alkoholu na stan zdrowia, a przede wszystkim na zdolność kierowania pojazdami. Zauważyć jednak należy, że w aktach postępowania administracyjnego, które poprzedziło wydanie zaskarżonej decyzji brak jest jakiegokolwiek dokumentu sporządzonego przez osoby uprawnione do oceny stanu zdrowia i predyspozycji T. K. , który poddawałby w wątpliwość stan zdrowia skarżącego. Jedynie z wniosku Zastępcy Prokuratora Rejonowego w K. z dnia [...] r. wynika, że skarżący poddany został badaniom[...] , natomiast w sprawie [..] podjęto wobec T. K. czynności pozakarne w kierunku skierowania wobec niego wniosku o leczenie odwykowe. W uzasadnieniu faktycznym decyzji organ administracji publicznej powinien dokładnie wskazać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności uzasadnić, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Uzasadnienie prawne decyzji polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Przytoczenie przepisów prawa polega na podaniu treści tych przepisów natomiast wyjaśnienie podstawy prawnej - na wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, czyli na wytłumaczeniu, dlaczego organ orzekający zastosował określony przepis rozstrzygając sprawę. Organy obu instancji przytoczyły przepisy z ustawy o kierujących pojazdami, z których wynika, w jakich okolicznościach starosta kieruje kierowcę na badania lekarskie jednak zawarta w decyzjach obu instancji ocena prawna nie prezentuje sposobu subsumpcji norm zastosowanych, tj. przyporządkowania ustalonego stanu faktycznego pod ogólną normę prawną (generalno-abstrakcyjną), która w wyniku tego procesu winna utworzyć normę jednostkową (indywidualno-konkretną). Efektem tego błędu jest wydanie decyzji o skierowaniu na badania lekarskie kierowcy, w stosunku do którego organ nie prowadził żadnych ustaleń i w istocie posłużył się oceną prawną dokonaną przez prokuratora, który dysponował kluczowym dowodem w sprawie, czyli opinią[...] . Tymczasem, jakkolwiek organ ma prawo posługiwać się dowodami z dokumentów zebranymi w postępowaniu karnym, to jednak na gruncie prowadzonego postępowania ocena tego dowodu winna być dokonana samodzielnie. W tym celu należało wystąpić o udostępnienie opinii bądź wyciągu z tego dokumentu, z którego wynikają motywy najbardziej istotne dla kwestii oceny stanu zdrowia kierowcy, a następnie dokonać samodzielnej oceny tego dowodu z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Zauważyć należy, mając na względzie podany we wniosku prokuratora przepis art. 207 § 1 k.k., że nadzorowane przez niego postępowanie nie dotyczyło czynu z zakresu szeroko pojętego "ruchu drogowego". Nie oznacza to, że ze względu na ocenę psychiatryczno-psychologiczną dokonaną w związku z innym rodzajowo czynem, ustalenia biegłych okażą się nieprzydatne w postępowaniu administracyjnym. O przydatności tychże winien jednak rozstrzygnąć nie prokurator, lecz organ administracji publicznej. Reasumując Sąd uznał, że w prowadzonym przez organy obu instancji postępowaniu administracyjnym, nie dopełniły obowiązków jakie wytyczają im przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, który uzasadniałby wydanie zaskarżonej decyzji. Powyższe stanowi o naruszeniu przez organy orzekające w sprawie, przepisów z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe skutkowało w konsekwencji wydaniem wadliwego rozstrzygnięcia, w którym organ bezrefleksyjnie "dostosował się" do wniosku prokuratora, nie czyniąc żadnych własnych ustaleń w sprawie. Sąd nie przesądza w niniejszym wyroku, jaka decyzja w niniejszej sprawie zapadnie w przyszłości, albowiem jest to uzależnione od postępowania dowodowego, które organ przeprowadzi, zgodnie z regułami określonymi w K.p.a., ponownie rozpatrując sprawę, jego oceny a następnie zastosowania właściwego do tych ustaleń przepisu prawa. Biorąc pod uwagę zakres i wagę dostrzeżonych wadliwości, dla końcowego załatwienia sprawy, konieczne okazało się uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji Kolegium, ale również uchylenie decyzji ją poprzedzającej organu pierwszej instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, obowiązkiem organu będzie uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w niniejszym orzeczeniu. Mając powyższe na względzie, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzekł, jak w pkt I wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami. O wykonalności zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł, jak w pkt II wyroku, na podstawie art. 152 P.p.s.a.