II SA/Sz 1095/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Arkadiusz Windak(spr.) Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zezwolenia na udostępnienie części nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...] II. zasądza od Wojewody na rzecz Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. U z a s a d n i e n i e : Spółka A. powołując się na art. 124 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) pismem z dnia [...] r. zwróciła się do Starosty o wydanie decyzji zezwalającej na udostępnienie części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położoną w obrębie [...] przy ul. [...], w celu zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych usytuowanych na w/w gruncie. Starosta na podstawie art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), decyzją z dnia [...] r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na udostępnienie części nieruchomości opisanej we wniosku Spółki. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości, m.in. przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej, jeżeli właściciel nie wyraża na to zgody. W związku z tym, że na przedmiotowej działce istnieją już urządzenia elektroenergetyczne a wniosek dotyczy jedynie obsługi i eksploatacji tych urządzeń to w sprawie nie ma zastosowania art. 124 ust. 1 w/w ustawy i wydanie decyzji stało się bezprzedmiotowe. Od powyższe decyzji odwołanie do Wojewody złożyła Spółka A. podnosząc, że pomimo przeprowadzenia negocjacji z właścicielem nieruchomości a także późniejszego orzeczenia sądowego wydanego w sprawie zapłaty za bezumowne korzystanie, nadal nie została uregulowana kwestia dotycząca określenia zasad dalszego korzystania przez Spółkę z części terenu na którym posadowione są urządzenia elektroenergetyczne. W konsekwencji pod znakiem zapytania stawia to możliwość należytej obsługi i eksploatacji tych urządzeń. Wydanie decyzji o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozwoli na właściwą, odpowiadającą interesom odbiorców, realizację celu publicznego określonego w art. 6 pkt 2 ustawy. Zdaniem Spółki realizacją tekiego celu, wbrew twierdzeniom Starosty, jest również utrzymywanie w odpowiednim stanie technicznym urządzeń już istniejących. W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...], na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że właścicielem działki objętej wnioskiem strony jest L. K. – B. Wojewoda zauważył, że w myśl art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest zobowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1 (urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej). Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. W takiej sytuacji Wojewoda uznał, że postępowanie administracyjne dotyczące wydania decyzji zezwalającej na udostępnienie Spółce A. części nieruchomości stanowiącej własność L. K. –B. stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Spółka A., działając poprzez pełnomocnika – adwokata M. S. - wniosła na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej : 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 124 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż brak jest w sprawie podstaw do ograniczenia korzystania z nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na to, że dotyczy istniejących urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej umiejscowionych na nieruchomości, pomimo tego, że prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów uzasadnia wniosek, że ograniczenie korzystania z nieruchomości w trybie określonym w tym przepisie jest dopuszczalne także w przypadku inwestycji uprzednio zrealizowanych na nieruchomości przeznaczonej na cele publiczne, 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 6 k.p.a. – zasady praworządności, art. 7 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego, art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków i zaniechanie udzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego dostarczyła podstaw do uznania, że w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym uchybiono przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołując się na zasadność umorzenia postępowania w sprawie z wniosku Spółki A. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez wydanie decyzji zezwalającej na udostępnienie części nieruchomości stanowiącej własność L. K.- B. celem zapewnienia należytej obsługi i eksploatacji znajdujących się na gruncie urządzeń elektroenergetycznych, Wojewoda stwierdził, że obowiązek udostępnienia w tym celu przez właściciela części nieruchomości Spółce podlega egzekucji administracyjnej. Wniosek o zasadności umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego wyprowadził również Starosta przy czym powołał się w tym zakresie na inną argumentację podnosząc, że wskazany w podstawie wniosku art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomości dotyczy sytuacji związanych z zamiarem usytuowania przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej nie zaś ich obsługi i eksploatacji. Zdaniem Sądu zaprezentowane przez organy stanowiska nie zasługują na aprobatę. Podstawę materialnoprawną wniosku strony skarżącej z dnia 30 grudnia 2005 r. stał się art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Cytowany art. 124 w ust. 6 stanowi natomiast, że właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Należy zwrócić uwagę, że celem postępowania administracyjnego jest konkretyzacja praw i obowiązków strony wyznaczonych przez odpowiednie przepisy prawa. Przepisy prawa materialnego - ustawy o gospodarce nieruchomościami - dają Staroście delegację jak i podstawę prawną do podejmowania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez administracyjne orzeczenie zezwalające na udostępnienie części nieruchomości. Nie można zatem podzielić argumentacji Wojewody, iż postępowanie wywołane wnioskiem skarżącej z dnia [...] r. stało się bezprzedmiotowe ze względu na to, że sprawa ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Z takim uzasadnieniem w kontekście przywołanego przez Wojewodę art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami można by się zgodzić jedynie wówczas, gdyby w sprawie była wcześniej wydana decyzja na podstawie art. 124 ust. 1 tej ustawy o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że takiej decyzji nie wydano a jedynie wówczas dochodzenia prawa do wykonywania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń wymienionych w ust. 1 art. 124 mogłyby podlegać trybowi egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym. Odnosząc się do uzasadnienia decyzji Starosty należy stwierdzić, że przedmiotem wniosku strony skarżącej nie było uzyskanie decyzji na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości L. K. –B. przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej lecz "zapewnienie należytej obsługi i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych" znajdujących się na gruncie stanowiącym własność L. K. – B.. Organ będąc związany wnioskiem strony nie może samodzielnie modyfikować treści żądania strony a tym samym zakresu i przedmiotu sprawy zainicjowanej złożonym wnioskiem. Skoro Spółka A. nie wnosiła o zezwolenie na zakładanie i przeprowadzanie przewodów i urządzeń służących do przesłania energii elektrycznej to podnoszenie zaistniałego już faktu wybudowania i funkcjonowania takich urządzeń na wymienionej działce gruntu było niezasadne. W ocenie Sądu, umarzając postępowania administracyjne organy obu instancji niezasadnie powołały się na przesłankę bezprzedmiotowości postępowania, czym naruszyły art. 105 § 1 k.p.a. uchylając się tym samym od merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] r. Nie przesądzając ostatecznego sposobu załatwienia sprawy, wobec naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.