II SA/Sz 1096/09

WyrokWSA w Szczecinie2009-12-17

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Henryk Dolecki, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych (przesunięcie i powiększenie okna) jest zasadne, jeśli organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym czy okno powstało jako samowola budowlana z naruszeniem przepisów technicznych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wadliwie. Organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, ograniczając zakres postępowania do kwestii powiększenia i przesunięcia okna, podczas gdy skarżący podnosili, że okno powstało jako samowola budowlana z naruszeniem przepisów technicznych. Sąd podkreślił, że organy powinny były prawidłowo ustalić zakres postępowania i zebrać wyczerpujący materiał dowodowy, a także powołać właściwą podstawę materialnoprawną (art. 51 Prawa budowlanego).
Stan faktyczny
Skarżący W. i J. S. domagali się usunięcia samowolnie wykonanego okna w budynku mieszkalnym, twierdząc, że powstało ono z naruszeniem przepisów technicznych i zostało powiększone oraz przesunięte. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie umarzały postępowanie, uznając brak dowodów na samowolne wykonanie robót i stwierdzając, że okno nie naruszało obowiązujących warunków technicznych. Skarżący kwestionowali te ustalenia, wskazując na brak wyczerpującego wyjaśnienia sprawy przez organy i pominięcie istotnych okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009r. sprawy ze skargi W. i J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] , po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. i J. S. na decyzję .[...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., nr[...] , wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanych robót, wyrokiem z dnia [...] r.,, sygn. akt II SA/Sz[...] , uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [;...] z dnia z [...] r., Nr [...] . W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny. Decyzją z dnia [...] r. [...] i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w[...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 105 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. i J. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 25 kwietnia 2007 r. umarzającej postępowanie administracyjne dotyczące przesunięcia i powiększenia okna, znajdującego się w parterze budynku jednorodzinnego przy ul.[...] , w [...] od strony północnej, w kierunku narożnika budynku - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] umorzył postępowanie administracyjne dotyczące samowolnego przesunięcia i powiększenia okna na parterze budynku jednorodzinnego. W i J.S., właściciele sąsiedniej nieruchomości podnieśli w odwołaniu, że sporne okno powstało jako samowola budowlana, bez uzyskania przez inwestora Z. E. notarialnej zgody sąsiada. Organ wskazał, że D. i G. C. oraz S.E. wykonali roboty budowlane, polegające na przebudowie i nadbudowie budynku jednorodzinnego, w tym dobudowie klatki schodowej i poddasza użytkowego, na podstawie decyzji z dnia [...] r. S. S. o pozwoleniu na budowę, która następnie została zmieniona decyzjami z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. wydanymi przez[...] . Natomiast przedmiotowe okno znajdujące się w parterze budynku nie zostało objęte decyzją o pozwoleniu na budowę. W toku postępowania organ I instancji zobowiązał architekta, autora dokumentacji budowlanej, do przedłożenia inwentaryzacji budowlanej przedmiotowego budynku według stanu przed rozbudową, a także do wypowiedzenia się w sprawie wykonanej dokumentacji projektowej, dotyczącej przebudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego. W związku z tym złożony został organowi komplet inwentaryzacji elewacji budynku, a następnie wyjaśniono, że projekt budowlany, tj. rzut parteru części istniejącej wraz ze spornym oknem, został potraktowany jako część nie ulegająca zmianie na etapie projektu, w związku z tym na rzucie kondygnacji parterowej, okno naniesione zostało jako istniejące. Ponadto kierownik budowy nadzorujący roboty budowlane polegające na dobudowie klatki schodowej i nadbudowie poddasza użytkowego, złożył oświadczenie, że przedmiotowe okno nie zostało powiększone i nie zmieniło swojego miejsca. Oświadczył też, że jest to nadal stare skrzydło drewniane, które w trakcie budowy stropu nad parterem zostało zdemontowane i ponownie umieszczone w tym samym otworze. Potwierdził także, że odległość okna od granicy działki numer [...] nie uległa zmianie. Inwestorzy D.i G. C. oraz S. E. przedłożyli w dniu [...] r. oświadczenie czterech świadków, że okno (w ościeży) znajdujące się od około 30 lat w parterze budynku, nie zostało powiększone ani przesunięte do narożnika budynku w kierunku granicy działki nr [...] Następnie organ I instancji wezwaniem z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. zobowiązał na podstawie art. 50 K.p.a. J. i W.S. oraz U. M. do przedłożenia dodatkowych dowodów w przedmiotowej sprawie, którzy jednak z tego z obowiązku nie wywiązali się. W dniu [...] r. zostały przeprowadzone oględziny w trakcie, których potwierdzono, że przedmiotowe okno jest stare i znajduje się w odległości [...] cm od narożnika budynku. Ustalenie to jest zgodne z wynikami wcześniejszych oględzin dokonanych przez inspektorów Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, którzy stwierdzili, że budowa prowadzona była na podstawie ostatecznej decyzji [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. W toku dokonanych czynności kontrolnych organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że roboty budowlane prowadzone były zgodnie z pozwoleniem na budowę jak również z wymogami sztuki budowlanej. Wobec faktu, iż brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na samowolne wykonanie robót budowlanych, związanych z przesunięciem i powiększeniem spornego okna, nie ma podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, organ I instancji umorzył postępowanie. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów skarżących stwierdził, że okno umiejscowione od strony wschodniej w nadbudowanej części budynku mieszkalnego znajdujące się w odległości około [...] m od granicy działki skarżących, o którym mowa w piśmie z dnia [..] r., nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uzasadniając rozstrzygnięcie sprawy wskazał, iż zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej winny działać w sposób praworządny i podejmować wszelkie czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 § 1 K.p.a. nakazującym organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. Organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy K.p.a. Ustalenia faktyczne należy traktować jako dowolne jeżeli znajdują wprawdzie oparcie w materiale dowodowym, ale niekompletnym. W rozpatrywanej sprawie organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, ponieważ ograniczył zakres postępowania przyjmując, że jego przedmiotem jest tylko kwestia powiększenia i przesunięcia okna znajdującego się na parterze od strony północnej, w budynku przy ul. [...] w [...] .. Tymczasem we wniosku z dnia [...] r. W. i J. S. oraz U. M. wskazali, że otwór okienny został nie tylko powiększony i przesunięty, ale powstał w latach siedemdziesiątych z naruszeniem obowiązujących przepisów technicznych. Twierdzenie to zostało następnie kilkakrotnie powtórzone w toku postępowania. Skarżący wskazali, że okno powstało jako samowola budowlana, z rażącym naruszeniem prawa budowlanego, a kwestia powiększenia i przesunięcia okna jest nieistotna, ponieważ nie było tego okna w projekcie budowlanym. W związku z tym, ich zdaniem, zaistniała samowola budowlana powinna być usunięta. Zdaniem Sadu, organ I instancji nie odniósł się do twierdzeń strony. Natomiast organ II instancji, pomimo że dysponował ich następnymi pismami, tj. z dnia 30 kwietnia 2007 r. i z dnia 28 maja 2007 r., również wogóle nie odniósł się do twierdzeń i żądań zawartych w tych pismach. Zatem istotne dla sprawy okoliczności zostały pominięte, co należy uznać za istotne uchybienie proceduralne. Sąd podkreślił w uzasadnieniu, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przede wszystkim prawidłowo ustalić zakres postępowania, a następnie po dokonaniu ustaleń wydać stosowne rozstrzygniecie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r., nr[...] , wydaną na podstawie art. 105 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne dotyczące okna, znajdującego się w parterze budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ulicy [...] w [...] od strony północnej. Organ I instancji, mając na względzie argumenty ww. wyroku, uzasadnił, iż W. i J. S. oraz U. M. w dniu [...] r. złożyli w tutejszym inspektoracie pismo, w sprawie wykonania w latach 70-tych od strony północnej otworu okiennego w parterze budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego przy ulicy [...] w [...] z naruszeniem ówcześnie obowiązujących przepisów technicznych oraz samowolnego przesunięcia i powiększenia przedmiotowego okna, w kierunku narożnika budynku w istniejącej części obiektu nie objętego decyzją pozwolenia na budowę. Organ podał dalej, iż budynek mieszkalny jednorodzinny przy [...] w [...] został wybudowany przez Z. E. na podstawie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę z dnia [...] r. o numerze[...] , znak: [...] Pismami z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił do Urzędu Miejskiego o udostępnienie pierwotnej dokumentacji archiwalnej związanej z wydaniem decyzji z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego przy [...] w [...] oraz zgłoszenia do użytkowania z [...] roku. Pismem z dnia [...] r. Naczelnik Wydziału Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego poinformował, że w zasobach archiwum Urzędu Miejskiego nie znaleziono przedmiotowego pozwolenia na budowę. Jednocześnie na podstawie zapisów w rejestrze graficznym decyzji i ustaleń zagospodarowania przestrzennego poinformował, że w roku [...] została wydana decyzja udzielająca pozwolenia na budowę z [...] r. o numerze [...] Zdaniem organu I instancji, wobec powyższego, nie ma podstaw do stwierdzenia, że w projekcie budowlanym zatwierdzonym przedmiotową decyzją pozwolenia na budowę nie zaprojektowano spornego okna. Zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki nie odnosiło się do odległości okien od granicy działki. Tym samym nie ma podstaw do stwierdzenia, że wykonanie przedmiotowego okna naruszało ówcześnie obowiązujące warunki techniczne. Następnie organ wskazał, iż W. i J. S. zarzucili, iż przedmiotowe stare okno wybudowane w latach [...] tych jest niezgodne z § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690). Jednakże zgodnie z ogólnie przyjętą zasadą do spraw wszczętych i zakończonych przed dniem wejścia w życie nowych przepisów stosuje się przepisy dotychczasowe. Jak wynika z dokumentów, przedmiotowe okno zostało wykonane w latach 70-tych przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ponadto w toku postępowania ustalono, że D. i G. C. oraz S. E. wykonali roboty budowlane polegające na przebudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w tym dobudowę klatki schodowej i nadbudowę poddasza użytkowego przy ul. [...] w [...] na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 2 marca 2004 r. wydanej przez[...] . Organ I instancji w treści uzasadnienia powołał się na dotychczasowe ustalenia dokonane w toku postępowania na podstawie przeprowadzonych dowodów. Nadto wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się pismo G. C., które wpłynęło do organu w dniu [...] r., w którym stwierdził, że przedmiotowe okno zostało wykonane podczas budowy budynku i w późniejszym czasie nie było zmieniane. Powyższe potwierdził także Z. E. w złożonym w dniu [...] r. oświadczeniu. Z zeznań świadków M. M., F. K. oraz M. Sz wynika, że przedmiotowe okno nie zostało powiększone ani przesunięte. W aktach sprawy znajduje się również pismo W . J. S. z dnia [...] r., w którym oświadczyli, iż nie posiadają jakichkolwiek dokumentów dotyczących budowy przedmiotowego okna. U.M. nie zgłosiła się na wezwanie w charakterze strony do złożenia wyjaśnień. Podsumowując organ I instancji podkreślił, iż wszystkie materiały dowodowe zgromadzone w aktach sprawy nie wskazują na przesunięcie i powiększenie przedmiotowego okna, znajdującego się w parterze budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ulicy [...] w [...] od strony północnej, w kierunku narożnika budynku w istniejącej części obiektu. Brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na samowolne wykonanie od strony północnej otworu okiennego na parterze budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego przy ulicy [...] w[...] , a jego usytuowanie nie koliduje z obowiązującymi w czasie budowy warunkami technicznymi. Brak jest też dowodów wskazujących na wykonanie robót polegających na przesunięciu i powiększeniu przedmiotowego okna, w kierunku narożnika budynku podczas jego przebudowy. W konsekwencji organ uznał, iż nie ma podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, w związku z czym dalsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] . odwołali się W. i J.S. zarzucając decyzji naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. Wskazali, iż organ I instancji, zgodnie z wyrokiem Sądu z dnia 7 listopada 2007 r. (ww.), winien wyjaśnić kwestię samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu w przedmiotowego okna. Zdaniem strony, organ I instancji zaniechał podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , w wyniku rozpoznania odwołania ww. osób, decyzją z dnia [...] r., nr[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w tej sprawie, opisany szczegółowo w decyzji organu I instancji, wskazując, iż w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w podał, iż w rozpatrywanej sprawie organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, ponieważ ograniczył zakres postępowania przyjmując, że jego przedmiotem jest tylko kwestia powiększenia i przesunięcia okna znajdującego się na parterze od strony północnej w budynku przy ul. Wielkopolskiej 16 w [...] . Organ wyjaśnił dalej, iż w toku ponownego rozpatrywania przedmiotowej sprawy organ I instancji pismem z dnia [...] r. wystąpił do Urzędu Miejskiego o udostępnienie pierwotnej dokumentacji archiwalnej związanej z wydaniem decyzji z dnia [...] r., znak:[...] , o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego przy [...] w [...] oraz zgłoszenia do użytkowania z [...] r. Z ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji, a w szczególności z załączonego do akt sprawy pisma Urzędu Miejskiego w [...] Wydziału Gospodarki Przestrzennej nr[..] , opatrzonego datą[..] ., bezsprzecznie wynika, iż w [...] r. Urząd Miejski w [...] prowadził rejestr graficzny decyzji i ustaleń zagospodarowania przestrzennego z którego wynika, że w [...] r. wydana została decyzja udzielająca pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w[...] , na rzecz Z. E. z dnia [...] r., Nr [...] natomiast w zasobach archiwalnych nie znaleziono dokumentacji budowlanej, będącej załącznikiem do ww. pozwolenia na budowę. Mając na względzie powyższe, organ I instancji przyjął, iż w świetle powyższego nie ma podstaw do stwierdzenia, że w projekcie budowlanym zatwierdzonym przedmiotowa decyzja pozwolenia na budowę nie zaprojektowano spornego okna. Z akt przedmiotowej sprawy, bezspornie wynika, iż budynek mieszkalny jednorodzinny usytuowany przy ul. [...] w[...] , został zgłoszony do użytkowania w [...] r. (zaświadczenie Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r.). Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, iż brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na samowolne wykonanie spornego otworu okiennego. Nadto, zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, które obowiązywało w okresie powstania spornego okna, nie odnosiło się do odległości okien od granicy działki. Podsumowując, organ II instancji stwierdził, iż przedmiotowy otwór okienny, niezależnie od faktu, czy wykonany został w oparciu o pozwolenie na budowę, czy jako odstąpienie od tego pozwolenia, usankcjonowane następnie przyjęciem do użytkowania budynku w [...] r., nie koliduje z obowiązującymi w czasie jego budowy warunkami technicznymi. Organ odwoławczy uznał, iż organ powiatowy zasadnie wydał w oparciu o art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zaskarżone rozstrzygnięcie, umarzające jako bezprzedmiotowe - postępowanie administracyjne dotyczące okna w parterze budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w [...] W. i J. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję zarzucając zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. Skarżący podkreślili w skardze, iz zgodnie z wyrokiem WSA z dnia [...] r., sygn. akt [...] , organ I instancji winien wyjaśnić kwestię samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu okna w budynku przy ul. [...] w[...] . Natomiast organ I instancji uznał, iż zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki nie odnosiło się do odległości okien od granicy działki. Tym samym nie ma podstaw do stwierdzenia, że wykonanie przedmiotowego okna naruszało ówcześnie obowiązujące warunki techniczne. Zdaniem strony, organ zaniechał wyjaśnienia tej istotnej okoliczności. Obowiązującymi wówczas przepisami wykonawczymi było rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerw a 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, a w szczególności zarządzenie nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, które precyzyjnie określały parametry techniczne, a co do których organ I instancji nie poczynił żadnych ustaleń z uwagi na brak dokumentu źródłowego (projektu budowlanego), co oznacza brak pełnego materiału dowodowego. Skarżący wskazali następnie, iż organ II instancji w uzasadnieniu decyzji powtórzył w całości ustalenia organu I instancji konkludując, iż przedmiotowy otwór okienny, niezależnie od faktu, czy został wykonany w oparciu o pozwolenie na budowę, czy jako odstąpienie od tego pozwolenia - nie koliduje z obowiązującymi w czasie jego budowy warunkami technicznymi. Zdaniem strony powyższe stanowisko stoi w sprzeczności z treścią wyżej wskazywanego wyroku WSA. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga okazała się zasadna, bowiem przeprowadzone przez organy postępowanie administracyjne prowadzone było wadliwie i sprawa nadal nie został należycie wyjaśniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] , po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. i J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...]r., nr [...] wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych, wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt[...] , uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia z [...] r. Nr [...] wskazując, iż w postępowaniu zostały pominięte istotne dla sprawy okoliczności albowiem organ ograniczył zakres postępowania przyjmując, że jego przedmiotem jest tylko kwestia powiększenia i przesunięcia spornego okna, zaś skarżący podnieśli, iż otwór okienny został nie tylko powiększony i przesunięty, ale powstał w latach siedemdziesiątych z naruszeniem obowiązujących przepisów technicznych i jest samowolą budowlaną. Sad wskazał również, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przede wszystkim prawidłowo ustalić zakres postępowania, a następnie po dokonaniu ustaleń wydać stosowne rozstrzygniecie. Pomimo jednoznacznego wskazania Sądu organy nie ustalił zakresu prowadzonego postępowania. Nie można uznać za prawidłowe określenie przedmiotu prowadzonego postępowania poprzez samo wskazanie, że dotyczy okna. W ten sposób określono tylko element stanu faktycznego. Zakres postępowania musi być określony w odniesieniu do konkretnego przepisu administracyjnego prawa materialnego, który wraz podmiotem, przedmiotem i stanem faktycznym tworzy indywidualną sprawę z zakresu administracyjnej publicznej, do załatwiania których powołane zostały właściwe organy administracji. W przypadku brak, któregokolwiek z tych elementów w zasadzie nie ma sprawy administracyjnej w stosunku, do której mogłoby być prowadzone postępowanie. Brak podania przez organy materialno- prawnej podstawy powoduje, że w rezultacie nie wiadomo w jakiej sprawie prowadzone było postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją. Z tego samego powodu również zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą, bowiem nie zawiera prawidłowej podstawy prawnej. Powołano w niej wyłącznie przepis Kodeksu postępowania administracyjnego, bez przywołania przepisu materialnego prawa administracyjnego, co nie może być uznane za prawidłową podstawę prawną decyzji. Z analizy wniosku złożonego przez skarżącego wynika, że w przedmiotowej sprawie organy winny prowadzić postępowanie w oparciu o przepis art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), który znajduje zastosowanie w przypadku samowolnie wykonanych robót budowlanych, jak i w przypadku odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Należy mieć tu na uwadze, że organy administracji publicznej orzekają w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie orzekania, chyba że przepisy przejściowe stanowią inaczej. W przypadku samowolnie wykonanych robót budowlanych oraz w przypadku odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego przepisy przejściowe nie przewidują stosowania przepisów obowiązujących w dacie popełnienia tych czynów. Dlatego błędne jest stanowisko organów, że samowolnie wykonane roboty budowlane należy oceniać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie ich wykonania. Błędnie też organy przyjęły, że dokonanie skutecznego zgłoszenia budynku do użytkowania, sanuje ewentualne samowole budowlane. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że przedmiotowe okno wykonane zostało w czasie budowy przez Z. E. domu jednorodzinnego przy ul. [...] w[...] , co oznacza, że ewentualnie powstało w wyniku dokonania odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Tylko w tym zakresie zgromadzony został wystarczający materiał dowodowy. Natomiast okoliczność czy faktycznie dokonano odstępstwa nie została wyjaśniona. Organ I instancji przeprowadził wprawdzie postępowanie dowodowe i przesłuchał świadków, ale nie poczynił w ich trakcie dokładnych ustaleń, czy przedmiotowe okno ujęte było w projekcie budowlanym, czy też nie. W tym zakresie winien był przejawić z urzędu większą aktywność dowodową, podczas przesłuchania uczestników postępowania, między innymi zadawać szczegółowe pytania istotne dla wyjaśnienia sprawy, a nie poprzestawać na biernym zaprotokółowaniu oświadczeń przesłuchiwanych osób. Poza tym na organie spoczywa powinność działania z urzędu i poszukiwania innych jeszcze środków dowodowych w celu prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego. Potwierdzeniem powyższego jest protokół z zeznań Z. E., inwestora, czyli osoby jak najbardziej kompetentnej w procesie budowlanym, z którego wynika, iż organ zaniechał ustalenia, w oparciu o wiedzę inwestora, faktu czy mogłaby być popełniona samowola budowlana. Dopiero właściwie ustalony stan faktyczny sprawy stanowi przesłankę dokonania subsumcji tj. przyjęcia, że ustalone fakty wypełniają hipotezę określonej normy prawa materialnego, w tym wypadku przepisów Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, tak ustalony stan faktyczny sprawy nie odpowiada wymogom wszechstronnego i dokładnego zbadania sprawy przez organ oraz uchybia obowiązkowi wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, co stanowi naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. W ocenie Sądu, powyżej wskazane uchybienia procesowe mogły mieć istotny wpływ na wynik niniejszego postępowania, bowiem prawidłowe załatwienie i rozstrzygnięcie sprawy winno być oparte prawidłowo ustalonych i ocenionych okolicznościach faktycznych. Sąd, mając na względzie stwierdzone nieprawidłowości w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło