II SA/Sz 1098/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, odmówił przyznania K. B. zasiłku stałego w okresie od dnia [..] r. Organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, świadczenia przyznaje się od miesiąca, w którym został złożony wniosek. Tym samym organ odrębną decyzją z dnia [...] r. - po rozpatrzeniu wniosku strony z 26 marca 2015 r. - przyznał stronie zasiłek stały od dnia [..] r., odmawiając zaskarżoną decyzją przyznania zasiłku stałego od dnia ustalenia stopnia niepełnosprawności przez Sąd Rejonowy w K. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt IV.U.369/14, tj. od 13 czerwca 2014 r. K. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie od ww. decyzji, żądając przyznania mu zasiłku stałego od dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 8. ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 2 pkt 1, art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 poz. 163) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79 poz. 856), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że tylko w przypadku posiadania przez stronę wcześniejszego orzeczenia o niepełnosprawności, na podstawie którego strona miałaby przyznany zasiłek stały i przedłużającego się terminu wydania kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności, z uwagi na odmienne orzeczenia organów do tego uprawnionych, można by było przyznać zasiłek stały od momentu złożenia wniosku o ponowne wydanie orzeczenia. W przedmiotowej sprawie pomimo, iż postępowanie o ustalenie stopnia niepełnosprawności toczyło się od czerwca 2014 r., to przyznanie zasiłku stałego mogło nastąpić dopiero, zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, od miesiąca złożenia przez stronę wniosku. Skoro strona pierwszy wniosek o przyznanie zasiłku stałego złożyła w marcu 2015 r., wraz z wyrokiem sądu z dnia 19 lutego 2015 r., ustalającym umiarkowany stopień niepełnosprawności od dnia [...] r., to brak jest podstaw do przyznania stronie zasiłku stałego za okres, od którego strona podjęła starania o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Tym samym, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji zajął właściwe stanowisko w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego od [...] r., a w konsekwencji brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 25 sierpnia 2015 r. K. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a. w związku z art. 100 § 3 K.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 i § 2 K.p.a. oraz art. 365 K.p.c. i art. 777 § 1 pkt 1 K.p.c. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazała, że skoro z treści wyroku Sądu Rejonowego w K. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 lutego 2015 r. wynika, że umiarkowany stopień niepełnosprawności u K. B. datuje się od dnia [...] r., to okoliczność ta stanowi podstawę do przyznania mu żądanego świadczenia od tego właśnie dnia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona prawa, a podniesione w skardze zarzuty okazały się nietrafne. Przedmiotem skargi K. B. stała się decyzja odmawiająca przyznania świadczenia z pomocy społecznej, w formie zasiłku stałego, za okres od dnia [...] r. Powodem odmowy przyznania świadczenia za wskazany okres była okoliczność, iż wiosek o przyznanie zasiłku stałego został złożony w dniu 26 marca 2015 r., a zatem stosownie do art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) świadczenie zostało przyznane począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zatem osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku stałego musi spełniać określone ustawowo kryteria w dacie złożenia wniosku, a ta data z kolei określa moment, z którym świadczenie może zostać przyznane – stosownie do art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Zasadą bowiem jest, iż świadczenia z pomocy społecznej przyznawane są na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego (art. 102 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). W niniejszej sprawie ustalony stan faktyczny jest niesporny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący w dacie złożenia wniosku o przyznanie zasiłku stałego spełniał kryteria, o których mowa wart. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Kontrowersje budzi dopuszczalność przyznania świadczenia za okres przed złożeniem wniosku. Skarżący został bowiem uznany za niezdolnego do pracy wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 19 lutego 2015 r., w którym sąd ten określił, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się do dnia [...] r. Od tego też dnia skarżący domaga się przyznania zasiłku stałego wskazując, że wcześniej nie mógł ubiegać się o przyznanie świadczenia, a wniosek złożył niezwłocznie po uprawomocnieniu się wyroku sądu powszechnego. Dokonując oceny zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy dokonać wykładni art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten dopuszcza możliwość przyznania świadczenia od miesiąca złożenia wniosku, a zatem literalne jego brzmienie nie pozwala na przyznanie świadczenia za okres wcześniejszy, aniżeli data złożenia wniosku. Regulacja nie przewiduje odstępstw od tej zasady, w szczególności w sytuacjach, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – toczą się postępowania sądowe o ustalenie stopnia niepełnosprawności, a co za tym idzie również określenia zdolności do podjęcia zatrudnienia. W tym miejscu należy się odwołać do przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.). Art. 4 ust. 1 tej ustawy określa kryteria pozwalające zaliczyć osobę do określonego stopnia niepełnosprawności. Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (ust. 1 ust.). Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych (ust. 2). Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne (ust. 3). Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację (ust. 4). Stosownie do art. 4 ust. 5 cytowanej ustawy, zaliczenie do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności osoby, o której mowa w ust. 1 lub 2, nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, w przypadkach: 1) przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej; 2) zatrudnienia w formie telepracy. Zatem orzeczenie organu lub sądu o zaliczeniu do określonego stopnia niepełnosprawności wiązać się będzie z określeniem możliwości podjęcia przez osobę niepełnosprawną zatrudnienia, bądź uznaniem tej osoby za niezdolną do pracy. W konsekwencji skuteczne złożenie wniosku o przyznanie zasiłku stałego bez spełnienia warunku niezdolności do pracy z powodu wieku lub całkowitej niezdolności do pracy (art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), nie jest możliwe. W realiach niniejszej sprawy, skuteczne złożenie wniosku o przyznanie skarżącemu zasiłku stałego stało się możliwe z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w K. Zgodzić się należy ze skarżącym, iż stosownie do art. 365 K.p.c. prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zakres tego związania dotyczy jednak ustalenia stopnia niepełnosprawności i zdolności do pracy skarżącego, które to okoliczności nie są kwestionowane, a nie jego uprawnień do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej, co do których sąd powszechny nie orzekał. W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę oddalił.