II SA/Sz 110/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-04-04
Skład orzekający: Referendarz sądowy Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, mimo nieprzedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej skorzystanie z pomocy. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło ocenę rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W oświadczeniu podała, że rodzina utrzymuje się z dochodów męża z działalności gospodarczej i funduszu rodzinnego, a ona sama jest bezrobotna. Mimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów, skarżąca nie dostarczyła wszystkich wymaganych dowodów, w tym wyciągów z rachunków bankowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 kwietnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy
G.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego na syna K.
Skarżąca, powiadomiona o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...], złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach skarżąca podała, że nie posiada żadnego majątku, przedmiotów wartościowych ani oszczędności, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem który w [...] prowadzi działalność gospodarczą, na utrzymaniu mają czworo uczących się dzieci, a comiesięczny dochód rodziny według zeznania podatkowego za [...] r. wyniósł [...] euro i [...] zł.
Referendarz sądowy wezwaniem z dnia [...] wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni:
- dowodów potwierdzających dochody wnioskodawczyni, jej męża (przetłumaczone na język polski) i najstarszego syna z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie mieszkania, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącej, jej męża i syna rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca przedłożyła oświadczenie swojego męża z dnia [...], że dochody z działalności gospodarczej w [...] wyniosły w [...][...] euro, w [...] [...] euro, a w [...] brak było dochodu. Mąż wnioskodawczyni oświadczył, że otrzymuje ponadto kwotę [...] euro miesięcznie z funduszu rodzinnego na czworo dzieci uczących się w Polsce, a na utrzymanie mieszkania w [...], ubezpieczenie i telefon wydaje ok. [...] euro miesięcznie. Zatem jego dochód netto wynosi ok. [...] zł miesięcznie.
G.B. oświadczyła, że nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej, jest zarejestrowana w PUP jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Dzieci wnioskodawczyni także nie wykonują żadnej pracy zarobkowej gdyż dwoje najstarszych dzieci studiuje w systemie dziennym na Politechnice, a jedno dziecko, K. uczy się w Liceum Profilowanym. Najmłodszy syn K. uczy się w gimnazjum. Skarżąca oświadczyła, że koszty utrzymania mieszkania w [...] oraz kształcenia trójki dzieci we [...] wynoszą [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni przedłożyła umowę najmu lokalu mieszkalnego we [...] zawartą przez jej córkę i męża we [...], dowód wpłaty kwoty [...] zł za gaz w dniu [...], zaświadczenie z urzędu pracy, zaświadczenie o wysokości opłat za mieszkanie, oraz dwie faktury za gaz. Wnioskodawczyni nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych, chociaż z akt administracyjnych wynika, że posiada co najmniej dwa rachunki bankowe. Nie przedłożyła też wyciągu z rachunku bankowego męża, ani umowy zlecenia syna, mimo tego, że w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu podała, iż najstarszy syn uzyskuje dochody z umowy zlecenia.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ww. ustawy).
W niniejszej sprawie skarżąca zwolniona jest od ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy, na podstawie art. 239 pkt 1 lit a p.p.s.a. W myśl art. 262 tej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy).
Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy.
W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku
o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Skarżąca w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu podała, że na dochód rodziny składa się jej wynagrodzenie za pracę, dochód uzyskiwany przez syna Marka z umowy zlecenia, oraz dochód męża z działalności gospodarczej wynoszący [...] euro miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni podała, że ani ona ani żadno z dzieci nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, troje starszych dzieci uczy się poza [...], dwoje studiuje na Politechnice, a syn K. w liceum profilowanym we [...]. Mąż wnioskodawczyni poza dochodem z działalności gospodarczej wynoszącym według jego oświadczenia ok. [...] euro miesięcznie, otrzymuje jeszcze na dzieci kwotę [...] euro miesięcznie, o której to kwocie wnioskodawczyni nie wspomniała w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu. Z oświadczenia męża wnioskodawczyni wynika, że po opłaceniu wszystkich wydatków związanych z pracą w [...], zostaje mu ok. [...] zł netto miesięcznie. Z przedłożonych dowodów wynika, że koszty utrzymania mieszkania (czynsz, energia elektryczna, gaz) w [...] wynoszą ok. [...] zł miesiecznie. W oświadczeniu z dnia [...] skarżąca podała, że oprócz tego za telefon, internet i telewizję płaci ponad [...] zł miesięcznie. Z przedłożonej umowy najmu lokalu mieszkalnego we [...] wynika, że czynsz najmu za to mieszkanie wynosi [...] zł, ale oprócz tego najemca zobowiązany jest ponosić wszelkie koszty związane z utrzymaniem tego mieszkania. Skarżąca nie podała jak wysokie są to koszty. Wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnego wyciągu z rachunku bankowego, mimo tego, że posiada co najmniej dwa rachunki bankowe, jeden w Banku "B", drugi w Banku "A". Należy sądzić, że także mąż wnioskodawczyni posiada rachunek bankowy, skoro prowadzi działalność gospodarczą w [...].
Oceniając złożony wniosek należy stwierdzić, że skarżąca i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym ponoszą koszty utrzymania trzech mieszkań, a dochody uzyskiwane przez męża wnioskodawczyni są wyższe od deklarowanych. Ponieważ skarżąca nie przedłożyła dokumentów źródłowych dotyczących dochodów męża i syna, jak choćby wyciągów z rachunków bankowych, ani też wyciągów z własnych rachunków bankowych, nie jest możliwe stwierdzenie, jakie są rzeczywiste dochody rodziny skarżącej i czy rodzina posiada jakieś oszczędności. Jednakże okoliczność, że wnioskodawczyni od wielu lat nie podejmowała pracy, a mimo to stać ją na ponoszenie kosztów utrzymania trójki dzieci w odległym mieście pozwala przypuszczać, że kondycja finansowa rodziny jest lepsza od deklarowanej.
Jak wskazano powyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Wnioskodawczyni nie wykazała w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak
w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło