II SA/Sz 1102/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie J.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] odmawiającą przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). W skardze zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W formularzu PPF przesłanym w odpowiedzi na wezwanie Sądu celem uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku, J.W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że po [...] latach pracy otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł netto. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, który jest osobą niepełnosprawną. Z tego względu małżeństwo inwestuje w przyrządy do rehabilitacji ułatwiające codzienne życie i funkcjonowanie. Miesięczny budżet obciążają również wydatki ponoszone na zakup lekarstw. W oświadczeniu o stanie majątkowym, skarżąca podała, że posiada mieszkanie o powierzchni [...]m2 oraz oszczędności pieniężne w kwocie [...]tys. zł. Miesięczny dochód jej dwuosobowej rodziny stanowi kwota [...]zł brutto i składa się na niego emerytura wnioskodawczyni w wysokości [...]zł oraz emerytura męża w kwocie [...] zł. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zważył: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem ( np. do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swych praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucje prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie, "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, iż zobowiązana była do wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do stwierdzenia, że skarżącą można zaliczyć do kręgu osób, którym można przypisać jakikolwiek stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy. Skarżąca wraz z mężem dysponuje miesięcznie stałym dochodem w wysokości [...] zł , deklaruje również posiadanie oszczędności w kwocie [...]tys. zł. Powyższe nie świadczy o trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Natomiast podnoszony przez skarżącą fakt ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem i zakupem leków, nie przesądza o przyznaniu prawa pomocy, ponieważ wydatki takie ponosi każde gospodarstwo domowe w Polsce. Wpis sądowy od przedmiotowej sprawy jest natomiast opłacany jednorazowo i wynosi w przedmiotowej sprawie 100 zł. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.