II SA/Sz 1105/09

WyrokWSA w Szczecinie2010-01-20

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Grzegorz Jankowski, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość dodatku mieszkaniowego, w tym ryczałtu na zakup opału, oraz czy sposób wypłaty ryczałtu stanowił przedmiot rozstrzygnięcia sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo wyliczyły wysokość dodatku mieszkaniowego i ryczałtu na zakup opału zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd podkreślił, że sposób wypłaty ryczałtu nie stanowi elementu decyzji administracyjnej i nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia sądu, a kwestia ta jest uregulowana przepisami ustawy, dopuszczającymi różne formy wypłaty.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyznającą mu dodatek mieszkaniowy, w tym ryczałt na zakup opału. Skarżący wyraził niezadowolenie z otrzymanej decyzji i domagał się wypłaty ryczałtu w kasie MOPR, wskazując na "poważne naruszenia zasad państwa prawa". Organy administracji uznały, że wysokość dodatku została prawidłowo wyliczona zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych, a sposób wypłaty ryczałtu nie jest elementem decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M. S. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata S. R. kwotę tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata S. R. kwotę [...] zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną przez Kierownika Centrum Świadczeń działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta , przyznano M. S. dodatek mieszkaniowy na okres [...] miesięcy, t.j. od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, w tym [...] zł ryczałtu na zakup opału. Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie M. S. złożył odwołanie, w którym okazał swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji oraz wniósł o wypłacenie mu "ryczałtu opałowego" w kasie MOPR . Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2 – 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ drugiej instancji przytoczył treść art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175 % najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Ponadto Kolegium podało, że stosownie do treści art. 6 ust. 1 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym, przy czym jego wysokość łącznie z ryczałtem, nie może przekraczać 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych na lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (art. 6 ust. 10). Organ odwoławczy podniósł, że z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że wydatki na lokal M. S. stanowiły kwotę [...] zł, zaś wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe wyniosły [...] zł. Różnica między tymi wartościami daje kwotę [...] zł, a zatem w ocenie Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo wyliczył wysokość należnego miesięcznego dodatku mieszkaniowego przyznanego uprawnionemu. Odnosząc się do wniosku zawartego w odwołaniu, dotyczącego wypłaty ryczałtu na zakup opału w kasie MOPR organ drugiej instancji wskazał, że stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy – dodatek mieszkaniowy wypłaca się w terminie do dnia 10 każdego miesiąca z góry zarządcy domu lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny, w tym samym terminie wypłaca się ryczałt, o którym mowa w art. 6 ust. 7, określający zasady jego przyznania. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że w związku z brakiem w ustawie o dodatkach mieszkaniowych przepisów precyzujących sposób wypłacania ryczałtu na zakup opału, tym samym brak jest podstaw prawnych, do wskazania w decyzji sposobu jego wypłacenia. Jednocześnie organ zaznaczył, że powyższa kwestia może zostać polubownie załatwiona w Centrum Świadczeń. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. S.. W treści skargi podał, że zaskarża decyzję w całości oraz okazał swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji, jednocześnie wskazując na "poważne naruszenia zasad państwa prawa". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący złożył dodatkowo pismo procesowe z dnia [...] r., w którym wskazał, że sposób wypłaty "ryczałtu opałowego" stanowi przedmiot rozpatrywanej sprawy. Jednocześnie załączył pismo Centrum Świadczeń, w którym przedstawiono mu możliwości wypłaty ryczałtu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie skarżącemu określonego prawa bądź uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem kontroli decyzji wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, czy z punktu widzenia życiowych potrzeb strony, lecz ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpatrując niniejszą sprawę skorzystał z dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika bowiem z treści skargi M. S. nie kwestionuje ani sposobu wyliczenia ani wysokości przyznanego mu dodatku mieszkaniowego. W ocenie Sądu analiza postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie doprowadziła do stwierdzenia, że organy prawidłowo orzekły na podstawie przepisów prawa. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami ponoszonymi okresowo przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (określonymi w ust. 3-6), a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym. W związku z ustaleniem, na podstawie materiału dowodowego, że wydatki skarżącego na lokal wyniosły [...] zł, natomiast wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe stanowią [...] zł, zatem różnica między wskazanymi wartościami daje kwotę [...] zł, będącą miesięczną kwotą dodatku mieszkaniowego, w której zawiera się ryczałt na zakup opału w wysokości [...] zł. W tej sytuacji należy stwierdzić, że organy prawidłowo wyliczyły wysokość przedmiotowego świadczenia, a szczegółowy sposób jego obliczenia został zawarty w załączniku do decyzji. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. Szczegółowe zasady obliczania wysokości ryczałtu określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 156, poz. 1817) w tym § 3 oraz § 4. Wobec ustalenia, że lokal, w którym zamieszkuje M. S. nie jest wyposażony w instalację centralnego ogrzewania oraz stwierdzono w nim brak instalacji ciepłej wody przyznano wnioskodawcy ryczałt na zakup opału w wysokości [...] zł. Odnosząc się do wniosku skarżącego zawartego w jego piśmie procesowym z dnia [...] r., a dotyczącym sposobu wypłaty ryczałtu należy wyjaśnić, że kwestia przekazywania ryczałtu na zakup opału nie stanowi elementu decyzji, zatem nie jest przedmiotem orzekania, na co słusznie zwrócił uwagę organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji. Kwestia wypłaty ryczałtu została uregulowana w art. 8 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, stosownie do ust. 1 powołanego artykułu - dodatek mieszkaniowy wypłaca się, w terminie do dnia 10 każdego miesiąca z góry, zarządcy domu lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny. W tym samym terminie wypłaca się ryczałt, o którym mowa w art. 6 ust. 7. Ponadto zgodnie z ust. 4 powołanego art. 8 - pobierający należności za lokale mieszkalne ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11, obejmujących pełne 2 miesiące. W razie niedopełnienia tego obowiązku pobierający zwraca organowi przyznającemu dodatek mieszkaniowy kwoty dodatków wypłacone za miesiące, w których występowały zaległości w tych opłatach. Pobierający jest obowiązany zwrócić organowi te kwoty w terminie kolejnych 2 miesięcy, jeżeli gospodarstwo domowe, któremu przyznano dodatek mieszkaniowy, nie uiści zaległych opłat w terminie miesiąca od powstania obowiązku zawiadomienia organu o powstaniu zaległości. Jeżeli ryczałt na zakup opału był wypłacany do rąk pobierającego, na którym spoczywa obowiązek powiadamiania organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości w opłatach, pobierający zwraca także nienależnie wypłacony ryczałt. Treść powołanych przepisów wskazuje na możliwość wypłaty kwoty ryczałtu na zakup opału zarówno do rąk wnioskodawcy, jak również wraz z pozostałą częścią dodatku mieszkaniowego do rąk pobierającego należności za lokale mieszkalne - zarządcy domu. W przeciwieństwie do dodatku mieszkaniowego, który zawsze wypłacany jest podmiotom wskazanym w powołanym przepisie (zarządcy domu, bądź innej osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal), kwestia czy ryczałt na zakup opału będzie wypłacony tym podmiotom, zależy od woli strony. W tym stanie rzeczy należało orzec na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 250 powołanej ustawy w zw. z § 2 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło