II SA/Sz 1107/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić ustanowienia adwokata. Wyrokiem z dnia 7 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę M.R. na opisane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W terminie przewidzianym do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z ojcem, który wymaga całodobowej opieki i otrzymuje emeryturę rolniczą z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości [...] zł. Razem z ojcem wnioskodawca ponosi następujące koszty: podatek od nieruchomości – [...] zł, prąd – [...] zł, woda – [...] zł, gaz – [...] , ubezpieczenie KRUS – [...] zł, ubezpieczenie budynków mieszkalnych i gospodarczych – [...]zł, lekarstwa – [...]zł, ponadto środki czystości, opał na zimę, dojazdy ojca do lekarzy itd. Skarżący otrzymuje dotację rolniczą w wysokości [...] zł. Posiadany majątek to budynek mieszkalny o powierzchni 100 m2 , w tym mieszkanie o powierzchni 45 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 45 m2. Dodatkowo skarżący wskazał, że z dotacji rolniczej opłaca nawozy – [...] tys. zł, paliwo – [...] tys. zł, opryski chemiczne – [...] tys. zł, wobec czego na życie pozostaje mu niewiele. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wzywające do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, M.R. nadesłał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ojca – Z.R., przekazy pocztowe emerytury ojca w kwocie [...] zł, decyzję w sprawie podatku od nieruchomości, decyzje w sprawie przyznania płatności przyznające płatność w wysokości [...] zł oraz [...] zł, decyzję ustalającą roczny limit do zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w wysokości [...] zł, faktury za zakup paliwa, faktury za prąd na kwoty [...] wyciąg z konta bankowego w Banku [...], faktury na zakup nawozów, saletry i itp. na kwoty [...], faktury za zakup lekarstw na kwoty [...]. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył: W niniejszej sprawie, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., skarżący jest ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Zgodnie z powołanym przepisem nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa będąca przedmiotem skargi należy do spraw z zakresu pomocy społecznej. Na podstawie art. 262 powołanej wyżej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W myśl art. 245 § 1, § 2, § 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Przy tym należy zaznaczyć, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 P.p.s.a. ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Zaznaczyć należy, że o zasadności wniosku nie decyduje subiektywne przekonanie wnioskodawcy o tym, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy ale obiektywna ocena możliwości finansowych (w szczególności wysokość dochodu), zarobkowych i majątkowych wnioskodawcy (i innych osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe) przy uwzględnieniu niezbędnych (obiektywnie) dla utrzymania wnioskodawcy wydatków oraz kosztów sądowych jakie musiałby ponieść na danym etapie postępowania (aktualnie, nie ma żadnych kosztów). Uwzględniając powyższe uwagi referendarz sądowy doszedł do wniosku, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika. W ocenie referendarza sądowego, opisana we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacja majątkowa i osobista skarżącego nie wskazuje, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, że nie posiada on środków finansowych na opłacenie pełnomocnika. Przypomnieć należy, że wnioskodawca zamieszkuje wspólnie z ojcem, który jest emerytem i otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne i z tego tytułu otrzymuje dotacje bezpośrednie w łącznej kwocie ok. [...] tys. zł. Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem kształtują się na poziomie ok. [...] zł (prąd, woda, gaz, lekarstwa). Z przesłanego wyciągu z konta bankowego wynika, że na dzień [...] dysponował on kwotą [...] tys. zł. Wprawdzie skarżący podnosi, że otrzymywane dotacje wydatkuje na prowadzenie gospodarstwa rolnego, co potwierdzają przesłane faktury, jednakże na uwadze należy mieć fakt, że prowadzenie gospodarstwa rolnego znacznie przekraczającego średnią wielkość powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwach rolnych w Polsce w 2014 r. (10,48ha wg ogłoszenia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17.09.2014 r.) niewątpliwie generuje wysokie koszty, ale daje też możliwość osiągnięcia odpowiednich przychodów z produkcji rolnej. Nie można tym samym przychylić się do twierdzeń wnioskodawcy, że jego sytuacja materialna jest zła. W tej sytuacji uznano, że wniosek o ustanowienie pełnomocnika nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wnioskodawca nie wykazał, że nie będzie w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów postępowania w rozpatrywanej sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.