II SA/Sz 1122/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] r., na podstawie art. 6b ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 2 i art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721) wydał orzeczenie nr [...] o zaliczeniu R. K. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to zostało doręczono R. K. w dniu [...] r. W orzeczeniu zawarte zostało pouczenie o przysługującym stronie odwołaniu do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie za pośrednictwem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. R. K. w dniu [...] r. osobiście złożyła w organie I instancji odwołanie z datą sporządzenia [...] r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W piśmie tym strona podniosła, że odwołuje się od wydanej opinii o rodzaju choroby ([...] ). Wskazała, że nie jest osobą chorą [...] . Nigdy nie leczyła się [...]. Z uwagi na te fakty, prosi o przywrócenie terminu odwoławczego. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie postanowieniem z dnia [...] r., [...] , na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz art. 59 § 2 w zw. z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i § 19 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. Nr 139, poz. 1328 ze zm.), po rozpatrzeniu prośby R. K. z dnia [...] r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – odmówił przywrócenia terminu. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że R. K. odebrała orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] r., co potwierdziła podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru orzeczenia. Orzeczenie to zawierało prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r. R. K. odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniosła w dniu [...]r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, termin należy przywrócić, jeśli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki : a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, przy czym organ administracji publicznej przyjmuje "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy"; b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywróceniu terminu. Organ odwoławczy, po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu nie spełnia łącznie przesłanek określonych w art. 58 k.p.a. i dlatego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. R. K. na powyższe postanowienie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w odwołaniu. Wskazała też, że nie istnieją żadne przesłanki do odmowy wyznaczenia nowego terminu odwoławczego. Jest osobą komunikatywną i chciałaby podjąć pracę jako osoba pomagająca chorym, tj. jako salowa, sanitariuszka lub opiekunka medyczna i uważa że zasługuje na taką szansę. Upośledzenie w stopniu lekkim nie przeszkadza w normalnym funkcjonowaniu. Z uwagi na powyższe skarżąca poprosiła o wyznaczenie nowego terminu odwołania Skarżąca do skargi dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia [...] r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Powyższa regulacja oznacza, że sądy nie rozpatrują i nie rozstrzygają spraw administracyjnych w zastępstwie właściwych organów administracji publicznej, a jedynie kontrolują ich rozstrzygnięcia. Z tego powodu Sąd nie jest właściwy do rozstrzygania wniosku R. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia organu pierwszej instancji, czego domagała się skarżąca w skardze z dnia [...] r. Tak więc, Sąd nie jest właściwy – jak wniosła strona – "wyznaczyć nowy termin odwoławczy". Skarga wniesiona przez R. K. podlega rozpatrzeniu przez Sąd na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do treści art. 145 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi : a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga R. K. na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest zasadna, gdyż zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie, bezsporne jest, że skarżąca R. K. wniosła odwołanie od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z uchybieniem przewidzianego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego – 14 – dniowego terminu do jego wniesienia. Faktu tego skarżąca nie neguje. Wprawdzie organ odwoławczy błędnie przyjął, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r., zamiast prawidłowo [...] r., lecz błąd ten nie ma w istocie żadnego znaczenia w sprawie, skoro bezspornie skarżąca wniosła odwołanie w dniu [...] r. W rozpoznawanej sprawie podstawą czynności podejmowanych przez organ odwoławczy był art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, w świetle postanowień w nim zawartych, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki : - strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; - strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy (§ 1 art. 58); - wniosek ten został wniesiony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, oraz - jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym przypadku wniesienie odwołania) (§ 2 art. 58). Tak więc, aby przywrócić termin strona ma uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Chodzi zatem o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli skarżącej (np. nagła czy obłożna choroba, wypadek losowy, przerwa w komunikacji itp.) i uniemożliwiło jej dopełnienie czynności procesowych w sprawie. Przy braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie tego terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W judykaturze przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Kolejną przesłanką, która musi obligatoryjnie wystąpić, jest wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w okresie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie przyczyny uchybienia terminu, to ustanie przeszkody uniemożliwiającej złożenie odwołania w terminie. Ocena, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu należy do organu administracji publicznej. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w kontekście przepisu art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że "wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie spełnia łącznie przesłanek określonych w art.58 k.p.a.", bowiem taka ocena jest co najmniej przedwczesna. Wprawdzie skarżąca ograniczyła się do wskazania stanu zdrowia jako przesłanki do przywrócenia terminu. To jednak należało wezwać skarżąca w trybie art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. do wykazania przesłanek określonych w art. 58 § 1 k.p.a., z pouczeniem, że niewywiązanie się z nałożonego obowiązku spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Niepodanie przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności uprawdopodobniających brak jej winy w uchybieniu terminu nie zwalniał organu od dążenia do wyjaśnienia z urzędu podstaw uchybienia. Brak takiego wezwania stanowi o naruszeniu przez organ przepisów art. 7, art. 8, art. 9 i art. 58 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. Należy też podkreślić, że to osoba zainteresowana obowiązana jest uwiarygodnić przytoczoną argumentację i staranność w zakresie prowadzenia spraw oraz fakt, że przeszkoda, która zaistniała, była od niej niezależna, zaś ocena dokonywana przez organ winna odbywać się z uwzględnieniem całokształtu okoliczności rozpoznawanej sprawy. Przy ponownym rozpatrywaniu wniosku organ odwoławczy w pierwszej kolejności wezwie stronę do uzupełnienia wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i art. 140 k.p.a. do wykazania okoliczności które zdaniem skarżącej wskazują na brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Następnie w przypadku uzupełnienia wniosku dokona jego merytorycznej oceny. Mając powyższe na uwadze, z uwagi na naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 9 i art. 58 § 1 k.p.a. oraz art. 64 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.