II SA/Sz 1124/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. S. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu uiszczonej części wpisu od skargi, IV. nakazuje ściągnąć od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem części nieuiszczonego przez skarżącego J. S. wpisu od skargi. Wnioskiem z dnia [..] r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] , na podstawie art. 182 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), oraz § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r. Nr 2, poz. 15), zwrócił się do Starosty [...] o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania J. S., posiadającego prawo jazdy kategorii [...] , na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku Prokurator wskazał, że w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego [...] , w sprawie przeciwko J. S., uzyskano opinię sądowo-psychiatryczną dot. stanu zdrowia psychicznego, z której wynika, że ww. [...] miał ograniczoną w stopniu znacznym poczytalność. Zawiadomieniem z dnia 15 czerwca 2011 r. Starosta [...] , na podstawie art. 61 § 1 K.p.a., wszczął postępowanie w przedmiocie skierowania J. S. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Następnie decyzją z dnia [...] r., o nr [...] , Starosta, na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), skierował J. S. na badanie lekarskie z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach, co do stanu jego zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Lekarz uprawniony do badań lekarskich osób kierujących pojazdami, orzeczeniem nr 518/2011, z dnia 19 lipca 2011 r., sporządzonym w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stwierdził, że istnieją przeciwwska- zania zdrowotne do kierowania przez J. S. pojazdami silnikowymi. Zawiadomieniem z dnia 21 lipca 2011 r. Starosta [...] , na podstawie art. 61 § 1 K.p.a., wszczął postępowanie w przedmiocie cofnięcia J. S. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Następnie Starosta, działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzją z dnia 25 lipca 2011 r., nr KT.54303.50.11, orzekł o cofnięciu J. S. uprawnień kategorii [..] , przyznanych decyzją Starosty [...] z dnia 12 kwietnia 2011 r., nr prawa jazdy [...] , druk nr[...] . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [..] r., stwierdzające istnienie u J. S. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. J. S. i odwołał się od opisanej wyżej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy Staroście [...] do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania podnosił, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki, które pozwalałyby na skierowanie go na badanie psychiatryczne, nie kierował nigdy pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu jakiegokolwiek środka działającego podobnie do alkoholu, nie przekroczył liczby 24 punktów, a także nie był sprawcą wypadku drogowego w którym byli zabici lub ranni. Zatem w tym zakresie przekroczono uprawnienia wynikające z ustawy Prawo o ruchu drogowym, umożliwiające skierowanie na badania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzją z dnia [...] r., nr [..] , na skutek złożonego odwołania utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło przepis art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dalej wskazało, że decyzją administracyjną z dnia 20 czerwca 2011 r. J. S. skierowany został na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Powodem skierowania był wniosek Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] r. oparty o opinię sądowo-psychiatryczną dotyczącą skierowanego. Decyzji tej strona nie zaskarżyła, przez co stała się ostateczna i wykonalna. Do organu wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] wystawione w dniu [..] r., w którym lekarz uprawniony do badań lekarskich osób kierujących pojazdem stwierdził u J. S. istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B i T. Kolegium wyjaśniło, że wskazany powyżej przepis art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym to norma bezwzględnie obowiązująca, co oznacza, że organ I instancji nie ma możliwości działania w ramach uznania administracyjnego i obowiązany jest wykonać dyspozycje przewidziane w ustawie tj. cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdem w przypadku stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych. Podnoszone przez odwołującego się zarzuty dotyczące wydanego orzeczenia lekarskiego pozostają bez wpływu na niniejsze postępowanie, bowiem orzeczenie lekarskie strona może kwestionować poprzez wniesienie odwołania od tego orzeczenia, o czym strona została pouczona w treści orzeczenia z dnia 19 lipca 2011 r. Z akt sprawy nie wynika, aby strona złożyła takie odwołanie. Kolegium wskazało ponadto, że zarówno organ I instancji jak i II instancji nie posiadają kompetencji do oceny i weryfikacji orzeczeń lekarskich. Tryb weryfikacji orzeczenia lekarskiego został wskazany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15). J. S. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 140 ust 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, 2) naruszenie przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 7, 76 § 1, 77 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ nienależycie zbadał cały stan faktyczny przedmiotowej sprawy, dlatego stan ten powinien podlegać kontroli sądu administracyjnego. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym jak i przepisami prawa procesowego. Ponadto Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a). Będąca przedmiotem skargi decyzja została wydana w oparciu o art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), który stanowi, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Jako przesłankę uzasadniającą wydanie decyzji o cofnięciu J. S. uprawnień do kierowania pojazdem organy obu instancji wskazały na orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] r. - stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie jest kwestią kontrowersyjną, że przesłanką wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy o ruchu drogowym, jest ostateczność orzeczenia stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Tymczasem w przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie sporządzone zostało w dniu 19 lipca 2011 r. Od orzeczenia tego przysługiwało skarżącemu prawo wniesienia odwołania w terminie 14 dni od daty jego doręczenia. Organ I instancji wydał decyzję cofającą skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi już [..] r. Jeżeli nawet przyjąć, że orzeczenie zostało doręczone skarżącemu w dniu [..] r., to i tak decyzja Starosty wydana została zanim upłynął termin do wniesienia odwołania, bowiem termin ten upływał dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , rozpatrując wniesione odwołanie, zobowiązane było podjąć czynności mające na celu wyjaśnienie, czy J. S. złożył odwołanie od orzeczenie oraz czy faktycznie jest ono ostateczne. Takich działań, które skutkowałyby jednoznacznym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy zaniechał. Reasumując, wobec uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. zostały wydane w stanie sprawy wskazującym na niedostateczne wyjaśnienie okoliczności istotnych z punktu widzenia wydania decyzji na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a więc z uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] , w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 P.p.s.a, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygniecie zawarte w pkt II wyroku Sąd wydał na mocy art. 152 P.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczoną część wpisu od skargi, orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt IV oparte zostało na treści art. 223 § 2 P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę Starosta [...] obowiązany będzie ustalić czy skarżący odwołał się od orzeczenia lekarskiego, a jeżeli tak, to jaki zapadło ostateczne orzeczenie. W zależności od tych ustaleń rolą organu będzie podjęcie odpowiedniego rozstrzygnięcia w sprawie, tj. cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami albo umorzenia postępowania.