II SA/Sz 1132/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokat M. A.-D. kwotę [...] zł ([...]) zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 6 pkt 16, art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 11 pkt 2, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 106 ust. 5 i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), §1 pkt 1 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), po rozpatrzeniu odwołania K. B. od decyzji z dnia [...]r. znak [...] wydanej przez Prezydenta Miasta S. "w przedmiocie uznania, ze świadczenie pobrane przez K. B. w formie zasiłku okresowego przyznanego decyzją z dnia [...]r. znak: [...] w sprawie przyznania zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż decyzją z dnia (bez wskazania) organ I instancji uchylił stronie prawo do otrzymywania zasiłku stałego, wskazując, iż strona nie spełnia ustawowego kryterium dochodowego, albowiem w związku ze sprzedażą w październiku 2013 r. mieszkania jej dochód wyniósł kwotę [...] zł i przekracza kryterium ustawowe uprawniające do przyznania świadczenia. Ponadto strona nie poinformowała organu o zmienionej sytuacji finansowej. Stosownie do treści art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zgromadzone w sprawie dowody świadczą o słuszności dokonanego przez organ I instancji uchylenia decyzji z dnia [...] r. przyznającej K. B. świadczenie w formie zasiłku stałego. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ I instancji prawidłowo ustalił, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną, ma orzeczoną wyrokiem prawomocnym Sądu Rejonowego w S. eksmisję z zajmowanego lokalu ze wskazaniem do lokalu socjalnego. Orzeczeniem z dnia [...] r. został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do [...] r. Strona utrzymuje się z pomocy społecznej. Nie utrzymuje kontaktu z dziećmi, nie wie gdzie one mieszkają. Jest rozwiedziony. Żona wyprowadziła się. Rodzice nie żyją. Według oświadczenia strony mieszkanie po zmarłych rodzicach zostało sprzedane, ale pieniądze z jego sprzedaży zostały przeznaczone na leczenie chorego na raka brata oraz zakup mieszkania dla drugiego brata. Mieszkanie zostało sprzedane za [...]. zł, a duża część tej kwoty została przeznaczona na zapłatę długów w wysokości [...]. zł. Pomimo zobowiązania strona nie przedłożyła aktu notarialnego umowy sprzedaży lokalu, dopiero jego brat R. B. dostarczył umowę sprzedaży mieszkania, z której wnikało, że zostało ono sprzedane za kwotę [..]. zł, a kwota z jego sprzedaży została podzielona na trzech braci po [...] zł. Z umowy wynika również, że na dzień sprzedaży mieszkania sprzedający nie zalegają z żadnymi opłatami związanymi z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, na co wskazuje przedłożone zaświadczenie wydane przez Spółdzielnię Mieszkaniową z dnia 3 września 2013 r. Stosownie do treści art. 8 ust. 11 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Zatem kwotę dochodu [...] zł, należało podzielić na równe części na 12 kolejnych miesięcy, ([...] zł : 12 miesięcy + [...]zł zasiłku stałego). Powyższa kwota przekracza zatem kryterium dochodowe uprawniające stronę do otrzymywania świadczenia z pomocy społecznej. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo stwierdził, że K. B. nie kwalifikuje się do objęcia pomocą w postaci zasiłku stałego. Z uwagi na niepoinformowanie o zmianie sytuacji materialnej rodziny, organ I instancji uprawniony był do skorzystania z przepisu art. 106 ust. 5 w związku z art. 6 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej i uchylić decyzję z dnia [...]. z tej przyczyny, że świadczenie pobrane było nienależnie. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Przyznanie prawa do zasiłku stałego wymaga spełnienia kryterium dochodowego wskazanego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej, kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł. Powyższe oznacza zatem, że jeśli wartość dochodu jest co najmniej równa kwocie [...] zł, to świadczenie w postaci zasiłku stałego nie przysługuje. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdza, iż organ I instancji, wydając kwestionowaną decyzję administracyjną, działał zgodnie z przepisami powszechnie obwiązującego prawa. Powyższą decyzję K. B. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił bezzasadne zaliczenie do jego dochodu 1/3 sumy uzyskanej ze sprzedaży mieszkania rodziców, a także naruszenie art. 10 K.p.a. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie akt, który narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a-c i pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje, iż skargę należało uwzględnić, choć z innych względów niż w niej podniesione. Organ odwoławczy wskazał w zaskarżonej decyzji, iż wydana ona została "w wyniku rozpatrzenia odwołania K. B. od decyzji Prezydenta Miasta S. znak [...] w przedmiocie uznania, że świadczenie pobrane w formie zasiłku okresowego przyznanego decyzją z dnia [...]r. w sprawie przyznania zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej." Analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje, iż w aktach brak jest decyzji organu I instancji o wskazanym w zaskarżonej decyzji numerze. Jest natomiast decyzja z dnia [...] r. znak [...], zawierająca rozstrzygnięcie: "ustalam, że doszło do nienależnie pobranego świadczenia w formie zasiłku okresowego przyznanego decyzją [...] z dnia [...] r. za okres od 1 października 2013 r. do 30 grudnia 2013 r. w łącznej wysokości [...] zł". Powyższe niezgodności w zakresie wskazania numeru zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji, a także określenia czego ta decyzja dotyczyła (zasiłku okresowego czy stałego), wskazują na naruszenie przez organ odwoławczy art.107 § 3, a także art. 7 i 8 w zw. z at. 140 K.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd zobowiązany jest zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. zaskarżoną decyzję uchylić. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152 p.p.s.a. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 250 § 3 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy zobowiązany będzie usunąć wskazane wyżej rozbieżności i uwzględnić uwagi Sądu.