II SA/Sz 1133/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-12-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego powinien zostać oddalony, mimo że sprawa ta korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego podlega oddaleniu, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Jednakże, w zakresie ustanowienia adwokata, stosuje się przepisy o przyznaniu prawa pomocy, a sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
H. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Wnioskodawczyni przedstawiła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazujące na niskie dochody z zasiłków, niepełnosprawność i brak majątku.Rozstrzygnięcie
1) ustanowić adwokata; 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a 1) ustanowić adwokata 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić
Uzasadnienie:
H. B., poinformowana o wyznaczeniu terminu rozprawy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie zasiłku celowego, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe razem z małoletnim [...]oraz nie posiada żadnych rzeczy ruchomych, zasobów finansowych, ani przedmiotów wartościowych. Obecnie mieszka w mieszkaniu socjalnym o powierzchni [...] m2. Źródłem utrzymania rodziny skarżącej stanowi uzyskiwany comiesięcznie zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w wysokości [...] zł, zasiłek rodzinny [...] zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka [...] zł, zasiłek stały [...] zł oraz dodatek mieszkaniowy [...] zł. Ponadto skarżąca uzyskuje pomoc w formie zasiłku celowego, ostatnio w kwocie [...] zł i [...] zł. Z uzyskanego dochodu ponoszone są wydatki na czynsz [...] zł co miesiąc, prąd [...] zł co dwa miesiące, gaz [...] zł co cztery miesiące, leki [...] zł co miesiąc oraz [...[ zł co miesiąc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W związku z tym, że sprawa ze skargi H. B. dotyczy zasiłku celowego, mieści się ona w ramach ustawowego zwolnienia, z tej przyczyny wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu .
Stosownie do treści art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Wobec tego zasadne jest rozpatrzenie wniosku skarżącego o ustanowienie zawodowego pełnomocnika w oparciu o regulację zawartą w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy podnieść, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy jako instytucja
o charakterze wyjątkowym powinno być zatem stosowane wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych pozwalających na opłacenie zastępstwa procesowego. Przy czym ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony.
Po analizie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy,
należy stwierdzić, że sytuacja zdrowotna (niepełnosprawność, konieczność leczenia) i materialna (niskie dochody, korzystanie z pomocy MOPS-u, brak oszczędności oraz jakiegokolwiek majątku), w jakiej znajduje się H. B., uzasadnia przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
W tej sytuacji należało, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło