II SA/Sz 1134/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Asesor WSA Kazimierz Maczewski Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej działając na podstawie upoważnienia Burmistrza, decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 2 , art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 , art. 12 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 , art. 13 ust. 1pkt 1 i ust. 2 pkt 1 , art. 14, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 1, art. 26 ust. 1 i ust. 2 , art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z póź. zm./ odmówił M. G. świadczeń w postaci zasiłku rodzinnego na dzieci A., P., A., M. i P. F. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania powyższych dzieci. Decyzję uzasadniono tym, że M. G. pozostaje w związku konkubenckim z ojcem dzieci M. F. i razem wychowują [...] dzieci, co ustalono na podstawie dokumentacji znajdującej się w Ośrodku Pomocy Społecznej. Ponadto we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego M. G. nie wypełniła części IV- oświadczenia służącego ustaleniu prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. M. G. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wniosła o jej uchylenie i wydanie w formie postanowienia uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, gdyż jest ona dla niej niezrozumiała, nie zna części IV i nie wie czego ona dotyczy. Powyższe odwołanie zostało złożone w dniu [...] r. tj. po upływie czternastodniowego terminu do zaskarżenia wyżej wymienionej decyzji, która została doręczona stronie w dniu [...] r. W aktach sprawy brak jest wzmianki związanej z przywróceniem stronie terminu do złożenia odwołania od niniejszej decyzji. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej pismem z dnia [...] r. przekazując akta organu I instancji poinformował Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że M. G. nie zachowała terminu do złożenia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. [...] na podstawie art. 5, 6 i art. 12 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z przedłożonego materiału dowodowego wynika, że odrębną decyzją Nr [...] z dnia [...] r. M. G. przyznano zasiłki rodzinne na [...] dzieci w okresie od dnia [...] r. do [...] r. M. G. ponownie złożyła w dniu [...] r. wniosek o przyznanie jej zasiłków rodzinnych na dzieci i dodatku z tytułu samotnego ich wychowywania. Z ustaleń Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, że M. G. pozostaje w związku konkubenckim z M. F., wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i wychowują dzieci, a zgodnie z art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka służy pannie, kawalerowi, osobie pozostającej w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobie rozwiedzionej, wdowie, wdowcowi, jeżeli nie wychowuje dziecka wspólnie z ojcem lub matką tegoż dziecka, dlatego też powyższy dodatek się jej nie należy. Kolegium stwierdziło, że słuszna jest również odmowa przyznania zasiłków rodzinnych na dzieci, skoro zostały przyznane odrębną decyzją z dnia [...] r. M. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na wyżej wymienioną decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podniosła, że nie została wezwana przez organ I instancji do uzupełnienia braków wniosku odnośnie wychowywania dzieci. W dniu orzekania przez obie instancje posiadała status osoby samotnie wychowującej dzieci a dowody/ notatki z rozmów z sąsiadami/ zostały zebrane z naruszeniem przepisów rozdziału 4 kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 80 oraz art. 81. Odebrano jej możliwość wypowiedzenia się co do ich rzetelności, zgodnie z nowelą rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne istnieje możliwość przeprowadzenia wywiadu w stosunku do osób, które deklarują samotne wychowywanie dziecka /załącznik nr 8 do rozporządzenia/. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm. / Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną, nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. W niniejszej sprawie organ II instancji, w trakcie jej rozpoznawania nie dostrzegł, że M. G. złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] r. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z naruszeniem art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego tj. po upływie terminu 14 dni od dnia doręczenia powyższej decyzji stronie i wydał zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja z dnia [...] r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, które skutkowało stwierdzeniem nieważności tejże decyzji, bowiem rozpatrzono odwołanie wniesione z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony. Uchybienie ustawowego terminu do złożenia odwołania powoduje bezskuteczność wniesionego odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ rozpatrując odwołanie wniesione z uchybieniem terminu dokonał weryfikacji w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§ 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm./, orzekł jak w sentencji.