II SA/Sz 1135/13

Dnia 14 marca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania zasiłku dla bezrobotnych p o s t a n a w i a odmówić ustanowienia radcy prawnego lub adwokata A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji uznającą skarżącego za osobę bezrobotną i odmawiającą przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący, powiadomiony o terminie rozprawy, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z kwoty [...] zł brutto miesięcznie otrzymywanej z najmu mieszkania o pow. 29 m2 odziedziczonego po mamie. Wnioskodawca oświadczył, że posiada mieszkanie o pow. 53 m2, nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 28 stycznia 2014 r. skarżący przedłożył kopię umowy najmu mieszkania, faktury za gaz, oraz wyciąg z rachunku bankowego nr [...] prowadzonego przez Bank A. Oświadczył, że na wyciągu czarnym markerem zakreślił dane osoby która pomaga mu finansowo pożyczając pieniądze potrzebne na życie. Wezwaniem z dnia 17 lutego 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia wyciągów lub wykazów z trzech innych rachunków bankowych, ponieważ z przedłożonych wyciągów wynikało, że rachunki te także należą do skarżącego. W odpowiedzi na ponowne wezwanie skarżący przedłożył kilka potwierdzeń wykonania dyspozycji na rachunku nr [...] prowadzonego przez Bank A, wypowiedzenie umowy rachunku prowadzonego przez Bank B oraz kilka potwierdzeń przelewów na ten rachunek, mnie przedłożył wyciągów z dwóch innych rachunków bankowych wskazanych w wezwaniu. Skarżący oświadczył, że innych rachunków bankowych nie posiada. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a., a stosownie do art. 262 tej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zasadą, wynikającą z art. 199 p.p.s.a. jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce, gdy dana osoba wykaże, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem, to rzeczą skarżącego, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Tym samym to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Z akt administracyjnych wynika że skarżący w 1994 r. ukończył studia na Uniwersytecie, biegle włada językiem angielskim i słabo rosyjskim, pracował na wyższej uczelni jako asystent na wydziale historii, pracował w wojsku w stopniu podporucznika, uczył języka angielskiego w Liceum Ekonomicznym. Mimo posiadanych kwalifikacji, wiele razy rejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Z oświadczenia o sytuacji rodzinnej, majątku i dochodach złożonego w dniu 23 stycznia 2014 r. wynika, że jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest kwota [...] zł brutto uzyskiwana z najmu mieszkania po mamie, przy czym skarżący nie ma żadnych oszczędności. Jednakże z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego nr [...] wynika, że w grudniu 2013 r. na konto to wpłynęły wpłaty w łącznej kwocie [...] zł, w styczniu 2014 r. w kwocie [..] zł, w lutym 2014 r. w kwocie [...] zł. Oznacza to, że skarżący oprócz dochodów z najmu uzyskuje inne dochody, o których nie wspomniał w złożonym oświadczeniu. Skarżący posiada także rachunki bankowe z których wyciągów, mimo dwukrotnego wezwania, nie przedłożył (rachunek nr [...] na zabezpieczenie, rachunek nr [...] ). Z przedłożonych dowodów wynika, że same tylko wydatki skarżącego na utrzymanie mieszkania wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, zatem przewyższają deklarowane dochody z najmu. Postępowanie skarżącego, który wybiórczo prezentuje dokumentację mającą potwierdzać jego sytuację majątkową, uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jego rzeczywistej sytuacji osobistej i majątkowej. Złożone oświadczenie o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach wnioskodawcy nie było pełne i nie pozwalało na merytoryczne rozpoznanie złożonego wniosku. Wezwanie do przedłożenia dokumentów źródłowych skarżący wykonał tylko częściowo, co nie było wystarczające do uznania, by wykazał, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej ustanowieniu radcy prawnego lub adwokata. Analiza złożonego wniosku nie pozwala na ustalenie rzeczywistych źródeł dochodów wnioskodawcy. Do przyznania wniosku w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nie jest wystarczająca okoliczność, że skarżący jest osobą bezrobotną, skoro z przedłożonych dowodów wynika, że uzyskuje dochody z innych źródeł niż stosunek pracy. W tej sytuacji należało stwierdzić, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił w sposób dostateczny, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.