II SA/Sz 1135/13

Dnia 9 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych p o s t a n a w i a odmówić ustanowienia radcy prawnego lub adwokata Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznającą skarżącego za osobę bezrobotną od dnia [...]r. oraz odmawiającą przyznania prawa do zasiłku. W dniu 25 września 2013 r. A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. decyzję. W dniu 24 stycznia 2014 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jedynym jego źródłem utrzymania jest dochód z wynajmu mieszkania o pow. 29 m2 odziedziczonego po mamie w kwocie [...] zł miesięcznie brutto. Wnioskodawca oświadczył, że oprócz wynajmowanego mieszkania i mieszkania o pow. 53 m2 nie ma żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 28 stycznia 2014 r. skarżący przedłożył wyciąg z rachunku bankowego nr [...] prowadzonego przez Bank, faktury za gaz, oraz umowę najmu mieszkania. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 14 lutego 2014 r. skarżący przedłożył dowód posiadania konta w B., potwierdzenie wykonania kilku dyspozycji na jego rachunku nr [...] w Banku, potwierdzenie wykonania kilku przelewów na rachunek nr [...] w Banku. Postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, dlatego na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wyjaśnił, że środki przelane w grudniu 2013 r. w kwocie [...] zł oraz w styczniu 2014 r. w kwocie [...] zł na jego konto to przelew własny z wyżej oprocentowanego konta na rachunek, a środki te pochodziły z likwidacji polisy na życie, za którą przelano mu w dniu 6 listopada 2013 r. kwotę [...] zł mimo tego, że polisa była warta [...] zł, ale skarżący musiał zlikwidować polisę bo nie miał za co żyć. Pozostając bez pracy prawie 1,5 roku wcześniej sprzedał garaż za który otrzymał [...] zł, ma także przyjaciół którzy są w stanie mu pożyczyć kwoty od [...] zł do [...] zł. Skarżący podał, że w ubiegłym roku ukończył studia ale nie zapewniły mu one pracy. Oświadczył, że w dniu [...] r. wyrejestrował się z urzędu pracy i próbuje pracować w szkolnictwie nawet na umowę o dzieło czy umowę zlecenia, co nie zmienia jednak jego trudnej sytuacji finansowej, dlatego podtrzymuje wniosek o ustanowienie pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego ( § 2), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ), a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ). Powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście art. 199 cyt. ustawy. Zgodnie z tym przepisem strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem regułą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od tego obowiązku jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce tylko w ściśle określonych sytuacjach. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Oświadczenie to powinno odzwierciedlać rzeczywistą sytuacje majątkową i rodzinną wnioskodawcy. Skarżący w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu w dniu 23 stycznia 2014 r. podał, że jedynym jego dochodem jest dochód z najmu mieszkania po mamie w kwocie [...] zł brutto miesięcznie, przy czym nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Tymczasem z przedłożonego wyciągu z konta bankowego wnioskodawcy wynikało, że same tylko wydatki na utrzymanie jego mieszkania wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, oprócz tego skarżący ponosi też wydatki np. na telefon (w lutym 2014 r. [...] zł, w styczniu 2014 r. [...] zł), też spłaca kartę kredytową. Z przedłożonych wyciągów wynikało, że skarżący posiada także kilka innych rachunków bankowych, z których wyciągów nie przedłożył. Natomiast z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w grudniu 2013 r. na rachunek ten wpłynęły wpłaty w łącznej wysokości [...] zł, w styczniu 2014 r. w kwocie [...] zł, a w lutym 2014 r. w kwocie [.] zł. Oznacza to, że oprócz dochodów z najmu wnioskodawca uzyskiwał inne dochody, albo posiadał oszczędności, o których nie wspomniał w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu. Potwierdził to sam skarżący podnosząc w uzasadnieniu sprzeciwu, że posiadał na wyżej oprocentowanym koncie w Banku środki w kwocie [...]zł uzyskane w listopadzie 2013 r. z likwidacji polisy, a wcześniej ze sprzedaży garażu ([...]zł). Skarżący jest właścicielem dwóch mieszkań położonych w [...], z których jedno wynajmuje, a po wniesieniu skargi, w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy dysponował środkami pozwalającymi na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Okoliczność, że w dacie złożenia wniosku o prawo pomocy był osobą bezrobotną, sama w sobie nie jest wystarczająca do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, bowiem przeprowadzone postępowanie wykazało, że wnioskodawca był w stanie ustanowić pełnomocnika procesowego korzystając z posiadanych zasobów. Reasumując należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, by nie był w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wprawdzie był on osobą bezrobotną, jednak posiadał majątek i oszczędności pozwalające na ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z wyboru. Należy mieć także na uwadze, że w razie gdy skarga okaże się uzasadniona, skarżący będzie mógł żądać od organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, o ile zdecyduje się skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika (art. 200 p.p.s.a.). Wniosek w tej sprawie należy złożyć najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.