II SA/Sz 1138/13

WyrokWSA w Szczecinie2014-02-27

Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy dotyczącej opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowaną dobudówkę do domku letniskowego, opierając się na wadliwych dowodach i nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 81 K.p.a.), a uzasadnienie postanowień naruszyło art. 107 § 3 K.p.a. Wskazano na wadliwość dowodów (mapa sytuacyjna, szkic polowy), brak wyjaśnienia kluczowych kwestii faktycznych, niepowiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego oraz brak pełnego odzwierciedlenia ustalonego stanu faktycznego w aktach sprawy. Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższych uwag, uzupełnieniem materiału dowodowego i umożliwieniem stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia opłaty legalizacyjnej na G.K. za samowolną rozbudowę domku letniskowego. Organ pierwszej instancji nałożył opłatę, opierając się głównie na mapie sytuacyjnej. Organ odwoławczy uchylił postanowienie w części dotyczącej wymiarów dobudówki, ale utrzymał w mocy obowiązek uiszczenia opłaty. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów K.p.a., wadliwość dowodów i brak wyczerpującego postępowania dowodowego, twierdząc, że przeprowadził jedynie prace remontowe, a nie rozbudowę, i że opłata została nałożona bezzasadnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lutego 2014r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego G. K. kwotę [...] zł ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 49 ust. 1 pkt. 3 oraz ust. 2 w związku z art. 59 f ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", w związku z wykonaniem przez G.K. obowiązków wynikających z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], znak: [...] mających na celu doprowadzenie obiektu dobudówki do domku letniskowego, wybudowanej bez pozwolenia na budowę na terenie działki oznaczonej nr ew. [...], w miejscowości [...] gm. [...], do stanu zgodnego z prawem, nałożył na G.K. obowiązek uiszczenia w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł. Jednocześnie na podstawie art. 143 Kodeksu postępowania administracyjnego wstrzymał wykonanie niniejszego postanowienia do czasu, gdy stanie się ostateczne. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył G.K., zarzucając organowi I instancji, iż rozstrzygnięcie oparł nie na dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy lecz w znacznej mierze na domniemaniach, pominął milczeniem złożone w toku wizji lokalnej wyjaśnienia skarżącego oraz wykazał bezczynność w wyjaśnieniu kwestii kluczowych dla rozstrzygnięcia w sprawie - co, w ocenie skarżącego, skutkuje wydaniem krzywdzącego dla niego rozstrzygnięcia, bowiem w trakcie oględzin przeprowadzonych przez organ powiatowy skarżący wyjaśniał, że zakupiony domek letniskowy nr [...] został posadowiony w obecnym miejscu pod koniec lat 80-tych XX wieku. Z uwagi na niską trwałość materiałów, z których był wykonany, wymagał dokonywania w późniejszych okresach prac remontowych, mających na celu utrzymanie go w należytym stanie technicznym i w związku z tym, w latach 1994-1995 właściciel przeprowadził kapitalny remont domku (w tym pokrycie części dachu nowym materiałem - blachą trapezową), na dowód czego załączył do zażalenia oświadczenie osób, które na terenie ośrodka posiadają inne domki letniskowe. W ocenie skarżącego, organ pierwszej instancji powinien był przeprowadzić postępowanie dowodowe w sprawie w szerszym zakresie, podczas gdy rozstrzygnięcie swoje oparł na jednym dokumencie, tj. na szkicu sporządzonym przez geodetę E.M. z dnia [...], podczas gdy w ocenie skarżącego dokument ten jest dotknięty wadą niedokładności. W dalszej części skarżący wskazał na brak staranności geodety w wykonaniu szkicu oraz zarzucił organowi I instancji, iż nie podjął żadnych dodatkowych działań zmierzających do ustalenia prawidłowości sporządzenia szkicu. Wskazując na obowiązki organu, wynikające z przepisów K.p.a., skarżący stwierdził, iż niedopuszczalne jest rozstrzyganie sprawy administracyjnej, jedynie w oparciu o kwestionowany przez uczestnika postępowania szkic, z pominięciem znaczenia wyjaśnień uczestnika i bez podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do zweryfikowania ich zgodności z prawdą. Stwierdził, że zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy jest niewystarczający do oceny oraz uzasadnienia przyjętego przez ten organ rozstrzygnięcia, a w konsekwencji, nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. W dalszej części zażalenia skarżący ponownie wskazał na nieprawidłowości sporządzenia przez geodetę mapy sytuacyjnej (stan na dzień [...]), oraz na niespójność rozstrzygnięć organu pierwszej instancji w podobnych sprawach dotyczących innych domków (nr [...] ) usytuowanych na tej działce. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], gdyż uważa, że zostało ono wydane z naruszeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, bez przeprowadzenia niezbędnych dowodów i jest krzywdzące dla skarżącego, który został zobowiązany do uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie, która rażąco "przenosi" wartość obiektu. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 144 K.p.a., art. 49 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1- 3 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia G.K., na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nakładające obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej określenia wymiarów dobudowanej do domku letniskowego dobudówki o konstrukcji drewnianej i orzekł o wymiarach tej dobudówki: 3,45m x 6,85m (w tym zadaszony taras o wymiarach 2,6m x 3,4m), w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ ustalił, że PINB przeprowadził w dniu [...] oględziny domku letniskowego oznaczonego nr [...] (opis budynku letniego kempingowego, sporządzony przez G.K. - wskazujący nr domku drugostronnie na karcie nr [...], znajdującej się w aktach PINB) - będącego własnością G.K., na nieruchomości w m. [...], gm. [...], na terenie działki oznaczonej nr ew. [...]. Według protokołu oględzin przedmiotowy domek o konstrukcji drewnianej, ustawiony jest na bloczkach betonowych. Przegrody ścienne od zewnątrz obite są panelami. Dwuspadowy dach o konstrukcji drewnianej pokryty jest w części papą na deskowaniu, a w części blachą trapezową. Obiekt wyposażony jest w instalację: elektryczną i wody. W obiekcie wydzielone są pomieszczenia: 3 pokoje, kuchnia oraz toaleta. Obiekt ma wymiary 11,55m x 6,90m, w tym podcień o wymiarach 9,40m x 2,60m. Według oświadczenia G.K., domek został ustawiony w obecnym miejscu ok. 1988r. W trakcie oględzin nie okazano pozwolenia na budowę ww. obiektu. W toku dalszego postępowania PINB postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nakazał inwestorowi przedłożenie konkretnych dokumentów w określonym terminie, w celu doprowadzenia dobudowanej części obiektu, do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu postanowienia organ powiatowy podał, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalił, że w 2002 r., w miejscu usytuowania obecnego domku, istniał obiekt o innych gabarytach, odbiegających od wymiarów obecnego domku i uznał, że obecny domek po 2002 r. został rozbudowany bez pozwolenia na budowę o dobudówkę o wymiarach ca 3,55m x 6,9m. Jednocześnie PINB wskazał, iż w stosunku do pozostałej części samowolnie wybudowanego budynku letniskowego zastosował przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, natomiast w stosunku do dobudowanej części domku po 2002 r., zastosował przepisy art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Z uwagi na liczne postępowania zażaleniowe oraz odwoławcze prowadzone przez organ II instancji , odpowiednio od postanowień i decyzji wydanych przez PINB, w sprawach zabudowy przedmiotowej działki nr [...] w m. [...], w zasobach organu znajdują się dokumenty urzędowe (oryginały bądź kopie uwierzytelnione przez PINB ), znajdujące się w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiące m.in. podstawę do podjęcia przez organ II instancji właściwego rozstrzygnięcia, po przeprowadzeniu analizy zarówno akt sprawy organu I instancji, jak i niżej wskazanych dokumentów: 1. mapa sytuacyjna w skali 1:500 (stan na dzień [...]) - sporządzona na podstawie dokonanych w [...]. pomiarów geodezyjnych, przedstawiająca domki istniejące w [...]r. - w tym przedmiotowy domek; 1.1 szkic polowy nr [...] z dnia [...], pomierzony przez uprawnionego geodetę inż. W.M.; 1.2 obliczenia współrzędnych szczegółów sytuacyjnych m.in. narożników domków letniskowych, w tym narożników przedmiotowego domku - karty nr [...]; 2. kopia mapy zasadniczej w skali 1:500 przyjęta do zasobu geodezyjnego w dniu [...]; 2.1 szkice polowe nr: [...] z dnia [...] (pomiar uzupełniający) -pomierzone przez uprawnionego geodetę inż. W.M., wskazujące m.in. wymiary przedmiotowego domku. Organ II instancji zauważył, iż pismem z dnia [...], znak: [...] (karta nr [...] w aktach PINB), Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej poinformował, że szkic polowy, jest oryginalnym dokumentem pomiarowym, który opatruje się imieniem i nazwiskiem przyjmującego odpowiedzialność za dane w nim zawarte, jego odręcznym podpisem i datą. Szkic ten jest obrazem mierzonego terenu i zawiera m.in. szczegóły terenowe będące przedmiotem pomiarów sytuacyjnych, a także dodatkowe informacje opisowe oraz miary wyznaczające położenie, kształt i wielkość szczegółów terenowych. Na podstawie współrzędnych można określić rzeczywiste gabaryty domków, jakie były na dzień pomiaru, tj. [...]. Po przeanalizowaniu dokumentów znajdujących się w aktach sprawy organu I instancji, jak i w zasobach organu odwoławczego, ZWINB stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy może wskazywać, że domek letniskowy nr [...] nie tylko został rozbudowany o część będącą przedmiotem niniejszego postępowania, a został w całości wybudowany jako nowy obiekt. Jednakże z uwagi na trudności w udokumentowaniu powyższego faktu, jak i braku jego wpływu na wysokość ustalonej opłaty legalizacyjnej, oraz mając na uwadze przepisy art. 139 K.p.a., przyjął w sprawie pozostałej części obiektu ustalenia dokonane przez organ powiatowy, uwzględnione w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez ten organ w trybie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Z analizy dokumentów wynika, że w 2002 r. przedmiotowy domek posiadał powierzchnię zabudowy P= [...] i obliczenia - pkt 1.2 - wyliczenia w aktach sprawy organu II instancji), zaś z projektu rozbudowy przedmiotowego domku - str. 3, oraz inwentaryzacji budowlanej - str. 3 (złożonych przez inwestora w organie powiatowym), sporządzonych w [...]. przez mgr inż. H.D., odpowiednio wynika, że obecnie domek letniskowy ma powierzchnię zabudowy P=[...] m2. Z powyższego wynika, iż budynek został rozbudowany po 2002r. o powierzchnię P = [...]. Zatem, w ocenie ZWINB, przytoczone wyżej dokumenty urzędowe w sprawie i ich analiza, w sposób bezsporny wskazują iż domek nr [...] został rozbudowany po [...]. W związku z powyższym, obecny domek letniskowy nr [...], nie jest tożsamy z domkiem, który był kupiony przez skarżącego i posadowiony w obecnym miejscu pod koniec lat 80-tych XX wieku, gdyż posiada inne gabaryty - jak wykazano wyżej - co bezspornie wskazuje na to, że po wykonaniu pomiarów geodezyjnych w dniu [...], część obiektu została dobudowana (na zmianę bryły budynku wskazuje również porównanie bryły budynku wskazanej na szkicu z poz. 1.1. z bryłą budynku przedstawioną na mapie inwentaryzacji przyłączy - wskazującej inwentaryzowany domek nr [...], przyjętej do zasobu geodezyjnego w Starostwie Powiatowym w dniu [...], załączonej do ww.: projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego domku nr [...] oraz inwentaryzacji budowlanej). Z akt sprawy wynika, iż do zalegalizowania samowolnie wybudowanego przedmiotowego domku, którego położenie wskazane jest m.in. na szkicu polowym wskazanym w poz. 1.1, i przedstawionego w załączonej przez inwestora inwentaryzacji budowlanej, sporządzonej w [...] przez mgr inż. H.D., organ powiatowy zastosował przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, natomiast w stosunku do dobudowanej części domku, po 2002r, przedstawionej w załączonym przez inwestora projekcie budowlanym, sporządzonym w [...]. przez mgr inż. H.D. dot. rozbudowy przedmiotowego domku, wskazującym wymiary części dobudowanej - 3,45m x6,85m w tym zadaszony taras o wymiarach: 3,45m x 2,60m (rys. nr 2 projektu budowlanego), organ powiatowy zastosował przepisy art. 48 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Dokumenty zgromadzone przez organ I instancji wskazują że G.K. - będący inwestorem, nie posiadał wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę przedmiotowego domku letniskowego, w związku z czym naruszono przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ww. ustawy Prawo budowlane, które nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie. W świetle powyższego rozbudowa domku letniskowego wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor takiej decyzji nie uzyskał, zatem ww. budynek został rozbudowany w warunkach samowoli budowlanej. W takim przypadku zastosowanie mają przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane, które stanowią, iż właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie, lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeśli jednak budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza innych przepisów, właściwy organ nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie stosownych dokumentów, pozwalających na doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 ww. ustawy. W rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki wynikające z powyższych przepisów, inwestor przedłożył wymagane dokumenty, zatem możliwe było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w myśl przepisu art. 49 ust. 1 i 2 obowiązującego prawa budowlanego. Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych bada zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, wykonie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane oraz w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Art. 49 ust. 2 stanowi, iż do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Dla przedmiotowego obiektu zaliczonego do kategorii III (inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie), według załącznika do ustawy Prawo budowlane, opłata legalizacyjna stanowi pięćdziesięciokrotność iloczynu stawki opłaty s (=[...]zł), współczynnika kategorii obiektu k (=[...]) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego w (=[...]). Zatem wyliczona opłata wynosi [...] zł. Wobec tego, wysokość opłaty legalizacyjnej wynosi [...] zł (słownie: [...] zł). Zatem, w ocenie organu odwoławczego, postanowienie organu I instancji zostało wydane zgodnie z prawem, pomimo błędnego określenia przez organ powiatowy wymiarów dobudowanej do domku letniskowego dobudówki, co w ocenie tut. organu pozostaje bez wpływu na przyjęte rozstrzygnięcie. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego organ wyjaśnił, iż: • w sprawie wykonywania czynności przez uprawnionych geodetów organ odwoławczy nie jest właściwy do badania prawidłowości wykonania dokumentów powstałych w wyniku prowadzenia prac geodezyjnych przez te osoby, w rozumieniu art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz.1287) kontrolę m.in. zgodności wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych z przepisami ww. ustawy wykonuje wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego działający w imieniu wojewody • z załączonego do zażalenia pisma z dnia [...], stanowiącego oświadczenie osób posiadających inne domki letniskowe na terenie ośrodka wędkarskiego wynika jedynie, iż domek nr [...] był poddany kapitalnemu remontowi na przełomie roku 1994/1995, czego nie kwestionuje organ I, jak i II instancji. Jednakże z dokumentów urzędowych będących w zasobie geodezyjnym Starostwa Powiatowego (m.in. szkic polowy nr 1 z dn. [...]), bezspornie wynika, że po wykonaniu remontu kapitalnego przez właściciela, we wskazanych wyżej latach, domek nr [...] miał inne gabaryty, niż obecny domek - jak wykazano powyżej, a to oznacza, że po [...] domek został rozbudowany, bądź wybudowany w całości nowy obiekt; • opłata legalizacyjna przewidziana w ww. przepisach art. 49 ust. 1 i ust. 2 prawa budowlanego stanowi warunek legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Spełnienie wymogów określonych w art. 49 ust. 1 ww. ustawy otwiera możliwość legalizacji, ale do legalizacji może dojść dopiero po uiszczeniu stosownej opłaty legalizacyjnej, którą organ określa w postanowieniu podlegającym zaskarżeniu. Fakt niedokonania opłaty legalizacyjnej przez inwestora skutkuje decyzją rozbiórkową. Powyższe postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "ZWINB", zostało zaskarżone przez G.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Powyższemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie: a) art.7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art.77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie i oparcie rozstrzygnięcia na mapie sytuacyjnej sporządzonej w dniu [...] przez geodetę E.M., mimo że obowiązkiem organu było wyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego, zebranie materiału dowodowego, przesłuchanie świadków a następnie wszechstronna ocena dowodów; b) art. 9 w zw. z art. 10 K.p.a., poprzez niezawiadomienie skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów; c) art.76 § 1 K.p.a., poprzez przyznanie waloru dokumentu urzędowego mapie sytuacyjnej sporządzonej w dniu [...] podczas gdy nie stanowi ona dokumentu geodezyjnego według ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz innych aktów prawnych; d) dokonanie ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że skarżący dokonał rozbudowy domku letniskowego po 2002 r. bez wskazania , czy rozbudowa miała miejsce po dacie wejścia w życie przepisu art. 49 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane wprowadzającego opłatę legalizacyjną, mimo że prawidłowa ocena materiału dowodowego przeczy rozbudowie po dacie [...] ( nowelizacja prawa budowlanego ) i wskazuje, że skarżący jedynie prace remontowe; e) art. 49 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy skarżący przeprowadził kapitalny remont w 1994 r., a zatem przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego winno odbyć się na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów, które nie przewidują opłaty legalizacyjnej; f) art. 8 K.p.a., poprzez nieuzasadnione dyskryminowanie skarżącego w porównaniu do właścicieli domków letniskowych oznaczonych numerami [...] położonych w [...], wobec których zastosowano procedurę legalizacyjną przy założeniu, ze ich domki zostały wybudowane przed 2002 r. mimo danych zawartych na mapie sytuacyjnej. Skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie narusza jego interes prawny, albowiem organ bezzasadnie nałożył na niego obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej, mimo że nie zaistniały ku temu podstawy prawne. Wniósł o dopuszczenie dowodu z akt sprawy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w sprawie postępowania legalizacyjnego prowadzonego co do domków letniskowych położonych w [...] nr [...] na okoliczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego według przepisów obowiązujących przed 2002 rokiem w tożsamej sytuacji jak skarżącego, a nadto mimo rozbieżności między danymi zawartymi na mapie inwentaryzacyjnej wykonanej na potrzeby tych postępowań legalizacyjnych, a mapą sytuacyjną wykorzystaną w niniejszej sprawie. Wskazując na powyższe wniósł o: 1. Uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia PINB; 2. Zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w sprawie według norm przepisanych. W pierwszym rzędzie skarżący podniósł, że organ nie przeprowadził w sprawie postępowania dowodowego i bezkrytycznie przyznał walor wiarygodności mapie sytuacyjnej sporządzonej w dniu [...]. oraz szkicom polowym mającym przedstawiać domki letniskowe według stanu na dzień [...]. Według niego dokument o nazwie "mapa sytuacyjna" nie stanowi dokumentu geodezyjnego, gdyż pojęcie takie nie występuje w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz innych aktach prawnych rangi ustawowej. Zdaniem skarżącego, organ nie podjął jednak w sprawie żadnych czynności, które zmierzałyby do weryfikacji danych zawartych w mapie sytuacyjnej. Przeprowadzenie takiego postępowania było nieodzowne, albowiem nie stanowi on dokumentu urzędowego, skarżący kwestionował tę mapę oraz szkice polowe w całości a nadto ich wiarygodność jako dowodu była wątpliwa. Okoliczność sporządzenia mapy dopiero w [...] r. i wskazującej stan na dzień [...] nie pozwala podzielić twierdzenia, że mapa odzwierciedla faktyczne gabaryty domków na 9 lat przed datą jej sporządzenia. Nie było bowiem możliwe precyzyjne ustalenie w 2011 r. stanu domku w 2002 r. Nadto okoliczność, że przed 2002 r. wykonywał co do przedmiotowego domku prace remontowe mogła być wykazana dowodem z zeznań świadków, jednakże organ nie tylko nie przeprowadził takiego dowodu, ale także nie powiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Występujące w mapie sytuacyjnej błędy dotyczące elementów rozmieszczonych w terenie: brak murowanego budynku toalety, ogrodzenia, instalacji napowietrznych, podziemnych, słupów energetycznych, krawężników podważają wartość tego dokumentu jako źródła dowodowego i wskazują na sprzeczność ustaleń organu z materiałem zebranym w sprawie. Wziąwszy pod uwagę okoliczność, że skarżący między 2002 r. a 2013 r. nie wykonywał żadnych prac polegających na rozbudowie domku letniskowego a mapa sytuacyjna stanowiąca podstawę do wydania zaskarżonej decyzji odzwierciedlająca stan na 4.10.2002 r. sporządzona została 25.01.2011 r. i wskazuje inne parametry domku letniskowego skarżącego, niż wykazane na mapie inwentaryzacyjnej sporządzonej w [...] przez H.D., stanowiącej podstawę do legalizacji domku rozbudowanego bez pozwolenia na budowę, przyjąć należy, że nie może ona stanowić dowodu w sprawie z uwagi na sprzeczności z niej wynikające. Nie może bowiem mapa sporządzona w 2011 r. odzwierciedlać stanu domku letniskowego istniejącego 4.10.2002 r., jeśli wg organu rozbudowa domku dokonana została po 2002r. Skoro organ oparł się na tej mapie, winien był przeprowadzić wnikliwe postępowanie co do jej treści, w szczególności, czy stan domku letniskowego skarżącego na dzień 4.10.2002 r. odzwierciedlony na mapie jest stanem rzeczywistym na ten dzień. Przy założeniu, że stan domku letniskowego skarżącego wykazany na mapie sytuacyjnej jest rzeczywistym stanem domku na 4.10.2002 r . nałożenie opłaty legalizacyjnej na skarżącego nie znajduje uzasadnienia prawnego, albowiem opłata legalizacyjna określona w art. 49 ustawy prawo budowlane obowiązuje od dnia 11.07.2003 r. Postępowanie dowodowe nie wykazało, aby rozbudowa domku skarżącego bez pozwolenia na budowę miała miejsce po dacie wejścia w życie ww. przepisu. Odnotowania wymaga, że w postępowaniach legalizacyjnych dotyczących domków letniskowych położonych w [...] nr [...] w tożsamym do niniejszego stanie faktycznym organ uznał, że dobudówki do domków zostały wykonane przed 2002 rokiem i przeprowadził legalizację nie obciążając nikogo obowiązkiem poniesienia opłaty. Niezrozumiałe i nielogiczne jest stanowisko organu, który różnie traktuje osoby w tożsamych sytuacjach faktycznych. W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.). Na wstępie należy podkreślić, że od postanowienia nakładającego opłatę legalizacyjną przysługuje pierwszy ze środków zaskarżenia przewidzianych w toku postępowania legalizacyjnego toczącego się w oparciu o art. 48 i 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skutkiem takiego rozwiązania proceduralnego jest to, że dopiero wydanie postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej stwarza pierwszą procesową możliwość kwestionowania zarówno wcześniej dokonanych ustaleń prowadzących do nałożenia tej opłaty, jak i zgłaszania zastrzeżeń co do jej wysokości. Skarga okazała się zasadna choć nie do końca z przyczyn w niej podniesionych. Po pierwsze sąd zauważa, że akta administracyjne organu I instancji do momentu przeprowadzenia oględzin budynku będącego przedmiotem samowolnej rozbudowy składają się wyłącznie z kserokopii, nie poświadczonych nawet za zgodność z oryginałem, co z pewnością utrudnia ich właściwe odczytanie. Głównym dowodem w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organu I instancji jest Mapa sytuacyjna w skali 1:500 (stan na dzień 04.10.2002 r.) sporządzona przez geodetę E.M., przyjęta do KERG pod numerem [...] w dniu [...], na której jednakże widnieje data sporządzenia i wydaje się także, że podpisania przez geodetę - 25.01.2011 r. Kwestia ta nie została w żaden sposób wyjaśniona. Budzi więc wątpliwości nie tylko skarżącego, ale i sądu. Drugim dokumentem stanowiącym podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie jest szkic polowy z pomiarów przystani wędkarskiej złożony również do KERG pod numerem [...], wykonany przez geodetę E.M. Według wyjaśnienia Dyrektora Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Gryficach szkic polowy "jest obrazem mierzonego terenu i zawiera m.in. szczegóły terenowe będące przedmiotem pomiarów sytuacyjnych, a także dodatkowe informacje opisowe oraz miary wyznaczające położenie, kształt i wielkość szczegółów terenowych./.../ na podstawie współrzędnych można określić rzeczywiste gabaryty domków jakie były na dzień pomiaru tj.04.10.2002r." Akta organu I instancji nie zawierają żadnych wyliczeń w oparciu o które organ mógł ustalić powierzchnię domku będącego własnością skarżącego w 2002 r., nie zawierają także ustalenia powierzchni części dobudowanej. Sporządzony przez PINB protokół oględzin domku nie wskazuje, która część, w ocenie organu, została dobudowana. Stąd w postanowieniu organu I instancji mowa jest o dobudówce o wymiarach ca 3,55 x 6,90 m ( w tym podcień o wymiarach ca 2,6 x 3,55 m), zaś w postanowieniu organu odwoławczego zmieniono wymiary dobudówki na: 3,45 x 6,85 m ( w tym zadaszony taras o wymiarach 2,6m x 3,4m). W zakresie dokonanej zmiany wymiarów części dobudowanej organ odwoławczy odwołał się do projektu budowlanego sporządzonego na zlecenie strony w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym przez PINB w odniesieniu do dobudówki do domku będącego własnością skarżącego. Organ odwoławczy dokonał także wyliczenia wymiarów domku w 2002 r. - obliczenia te znajdują się na karcie nr 6 akt administracyjnych ZWINB, nie wiadomo jednak przez kogo zostały sporządzone. Należy także dodać, że w przedłożonym w procesie legalizacji projekcie dobudówki jej wymiary mają 3,30 x 6,75 m, z czego część o wymiarach 3,30 x 2,60 m stanowi zadaszony taras, a więc istnieją różnice pomiędzy projektem, a ustaleniem organu odwoławczego opartym jedynie na przeprowadzonych obliczeniach, które jak widać obarczone były błędem niedokładności. Sąd zwraca także uwagę, że na stronie 3 zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że "Z uwagi na liczne postępowania zażaleniowe oraz odwoławcze prowadzone przez organ II instancji, odpowiednio od postanowień i decyzji wydanych przez PINB, w sprawach zabudowy przedmiotowej działki nr [...] w m. [...], w zasobach tut. organu znajdują się dokumenty urzędowe (oryginały bądź kopie uwierzytelnione przez PINB), znajdujące się w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiące m.in. podstawę do podjęcia przez organ II instancji właściwego rozstrzygnięcia, po przeprowadzeniu analizy zarówno akt sprawy organu I instancji, jak i niżej wskazanych dokumentów: " i tu następuje wyliczenie tych dokumentów, tj. map sytuacyjnych, szkiców polowych oraz obliczeń współrzędnych szczegółów sytuacyjnych sporządzonych przez geodetę W.M. na przestrzeni lat 2002 – 2009. Sąd stwierdza, że zarówno w aktach organu I instancji (k.1-50), jak i w aktach organu odwoławczego (k.1-17), dokumentów takich nie ma. Strona skarżąca, pomimo prowadzenia przez organ odwoławczy postępowania dowodowego nie została powiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów i dowodów, organ nie ustosunkował się też do zarzutu podniesionego w odwołaniu odnośnie do innych postępowań toczących się na przedmiotowej działce, a odmiennie rozstrzygających sprawy przy takim samym stanie faktycznym. Dodać należy, że przyjęty za podstawę orzekania przez organy stan faktyczny nie znajduje pełnego odzwierciedlenia w aktach sprawy co powoduje, że rozstrzygnięcia nie mogą być przedmiotem oceny sądu. Zdaniem sądu, postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art.7, 77 § 1, 80, 81 K.p.a., a uzasadnienie wydanych postanowień z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę sądu, uzupełnić materiał dowodowy, następnie powiadomić stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów, a wreszcie podjąć rozstrzygnięcie i uzasadnić je zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. Z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art.152, zaś w pkt III na podstawie art.200 w zw. z art.205 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło