II SA/Sz 1139/13

PostanowienieWSA w Szczecinie2013-11-27

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną pomimo wezwania sądu, może zostać pozbawiony prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega oddaleniu, jeżeli strona nie wykaże, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w szczególności, gdy nie przedłoży wymaganych dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i dochody pomimo wezwania sądu. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej. Wnioskodawca uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody i wysokie wydatki. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną i rodzinną. Skarżący nie zastosował się do wezwania, jednak uiścił wpis sądowy od skargi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 listopada 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji nakładające na J. K. obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł, za wybudowanie bez pozwolenia na budowę dobudówki do domku letniskowego na działce nr [...] w miejscowości[...] , w gminie[..] . Z akt administracyjnych spraw wynika, że właścicielem domku letniskowego jest skarżący, właścicielem działki jest Skarb Państwa – Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy, a jej dzierżawcą Polski Związek Wędkarski. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, oboje utrzymują się z emerytur w łącznej kwocie 2900 zł netto miesięcznie i po opłaceniu wszystkich niezbędnych wydatków życiowych nie pozostają im żadne wolne kwoty. Wnioskodawca oświadczył, że comiesięczne wydatki wynoszą: czynsz [...] zł, energia elektryczna [...] zł, gaz [...] zł, wyżywienie [...] zł, leki [...] zł, dojazd do lekarza onkologa [...] zł, wizyty lekarskie [...] zł, rzeczy osobiste i środki higieniczne [...] zł, środki czystości [...] zł, odzież i obuwie [...] zł, telefon ok. [...] zł, kredyt studencki córki [...] zł, ubezpieczenie na życie [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, telewizja [...] zł. Skarżący wyjaśnił, że posiada lokal mieszkalny w [...] (nie podał jego powierzchni) oraz garaż, nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy wezwaniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) zobowiązał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy: - dowodów potwierdzających dochody wnioskodawcy i jego żony, - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie mieszkania i garażu, a także leczenie, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych skarżącego i jego żony, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodu rejestracyjnego samochodu, - kserokopii ostatniej decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości, - oświadczenia, z jakich powodów skarżący spłaca kredyt studencki córki. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie, natomiast w dniu [..] r. uiścił wpis sądowy od skargi. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący posiada mieszkanie, garaż i domek letniskowy, do którego dobudował dobudówkę w warunkach samowoli budowlanej. We wniosku oświadczył, że mieszka z żoną, a ich comiesięczny dochód wynosi [...] zł netto, jednak po opłaceniu wszystkich koniecznych wydatków nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Informacje zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu nie były wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, a wnioskodawca nie przedłożył dokumentów określonych w wezwaniu z dnia [...] r. Nie było zatem możliwe ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy ani jego możliwości płatniczych. Należy zauważyć, ze skarżący uzyskuje stałe dochody w dość wysokiej jak na polskie warunki wysokości, a okoliczność, że uiścił wpis sądowy od skargi wskazuje na to, że sytuacja materialna w jakiej się znajduje pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Ponieważ skarżący nie wykazał, by rzeczywiście znajdował się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek czy też częściowych kosztów postępowania w sprawie, wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło