II SA/Sz 1139/13
WyrokWSA w Szczecinie2014-03-20
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej za samowolę budowlaną może zostać wydane bez należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym bez oceny wiarygodności dowodów i bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 81 K.p.a.), a uzasadnienie naruszało art. 107 § 3 K.p.a. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego, ustosunkowania się do dokumentu zgłoszenia pracy geodezyjnej, powiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów oraz ponownego rozpatrzenia sprawy.Stan faktyczny
Skarżący J. K. został zobowiązany do uiszczenia opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowaną dobudówkę do domku letniskowego. Organ pierwszej instancji nałożył opłatę, opierając się m.in. na mapie sytuacyjnej. Skarżący wniósł zażalenie, kwestionując ustalenia organu co do rozbudowy domku i jego wymiarów, a także zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego, braku zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego oraz nierzetelność dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] r., J. M. Prezes Związku Koło nr [...] , wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o legalizację zabudowy składającej się z kompleksu domków [...] , znajdującej się na obszarze działki nr [...] położonej w [...] ..
W dniu [...] r., pracownicy organu w ramach otrzymanego zgłoszenia przeprowadzili kontrolę domku letniskowego nr[...] , wybudowanego na terenie działki nr [...] w [...] ., w obecności m.in. właściciela domku J. K. . Z protokołu, sporządzonego na okoliczność tej kontroli, wynika, że na terenie nieruchomości, stanowiącej własność Skarbu Państwa – Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy, dzierżawionej przez Okręg Związku w [...] , istnieje zespół domków letniskowych. Domek J. K. o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 8,7 x 5,35 m, w tym podcień 2,4 x 2,3 m ustawiony jest na bloczkach betonowych. W obiekcie tym zostały wydzielone dwa pokoje, kuchnia, łazienka oraz pomieszczenie gospodarcze. Obiekt wyposażony jest w instalację[...] . Według oświadczenia właściciela, domek został wybudowany w [...] r. Organ stwierdził również, że strona nie okazała pozwolenia na budowę oraz, że sporządzono dokumentację fotograficzną.
Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy w warunkach samowoli budowlanej, postanowieniem z dnia [...] r., Nr[...] , wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1[...] 4 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. K. wstrzymanie robót budowlanych i zabezpieczenie terenu budowy, związanych z dobudową do domku letniskowego nr [...] dobudówki o konstrukcji drewnianej i zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie do [...] r. dokumentów mających na celu doprowadzenie wybudowanej dobudówki do stanu zgodnego z prawem, tj. zaświadczenia o zgodności inwestycji z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; projektu budowlanego (w 4 egzemplarzach) wybudowanej dobudówki wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami.
Organ podkreślał, że sprawa dotyczy części dobudowanej do domku letniskowego nr [...] . W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ ustalił, że w miejscu usytuowania domku w [...] r., istniał obiekt o innych gabarytach, odbiegających od wymiarów obecnego domku. Według organu, obiekt ten został rozbudowany o dobudówkę o wymiarach około 2,5 x 3,0 m, z podcieniem o wymiarach 2,3 x 2,4 m. Do rozpatrzenia "starej części domku" organ zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., natomiast w stosunku do dobudowanej części zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r., w świetle których dobudowa do domku letniskowego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Ponieważ inwestor nie uzyskał takiego pozwolenia, stało się to podstawą do wszczęcia postępowania.
W dniu [...] r., J. K. przedłożył organowi wymagane ww. postanowieniem dokumenty, mające na celu doprowadzenie zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, tj. cztery egzemplarze projektu budowanego, zaświadczenie właściwego organu o zgodności projektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz opinię Państwowej Straży Pożarnej. Postanowieniem z dnia [...] r., inwestor został zobowiązany do usunięcia nieprawidłowości, wynikających z wniosków do przedłożonej inwentaryzacji z zakresu branży elektrycznej. W dniu [...] r., inwestor poinformował organ o wykonaniu tych obowiązków, przedkładając stosowne dokumenty.
Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] r., wydanym na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2 w związku z art. 59f ust. 1 - 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca r. oraz art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na J. K. obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł za wybudowanie dobudówki o wymiarach według projektu 2,55 x 5,35 m, w tym z podcieniem o wymiarach [...] m, do domku letniskowego, położonego na nieruchomości [...] , gm. [...] , na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] , bez pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że inwestor wywiązał się z obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] r. i przedłożył wymagane dokumenty. Wobec tego, organ naliczył opłatę legalizacyjną na podstawie art. 49 ust. 2, art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ zaliczył wybudowaną dobudówkę do III kategorii obiektów, dla której stawka opłaty wynosi [...] zł, oraz podał współczynnik kategorii obiektu k - 1, i współczynnik wielkości obiektu w - 1. Wyliczona w ten sposób opłata wyniosła [...] zł.
J. K. złożył zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] r., w sprawie nałożenia opłaty legalizacyjnej do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego .
Składający zażalenie, zanegował stanowisko organu, który legalizując wybudowanie domku w [...] r. uznał, że był on rozbudowany o dobudówkę. Na dowód tych twierdzeń J. K. załączył oświadczenia świadków - osób które mają domki w sąsiedztwie. Argumentował, że każdy z właścicieli prowadzi remonty i unowocześnienia domków, bo trudno ten sam domek, wybudowany w [...] r. (kupiony już jako użytkowany), użytkować do chwili obecnej bez wymiany drewna ścian, podłóg, tarasu, okien, itp. Od momentu zakupu i ustawienia w [...] r. domek nie zmienił wymiarów, może minimalnie. Zauważył, że inspektorzy organu ustalili inne wymiary domku, niż na mapie i nakazali wnieść opłatę za dobudowanie części.
Składający zażalenie podał, że domek nr [...] remontował w latach[...] , a później przeprowadzał niewielkie bieżące remonty, głównie malowanie. Oświadczył, że po przejściu na emeryturę, tj. [...] r., nie wykonywał już remontów, z uwagi na brak zdrowia, środków, jak również sam domek nie wymagał remontów. Wniósł o odstąpienie przez organ od zobowiązania do wniesienia opłaty legalizacyjnej, skoro nie wybudował dobudówki w [...] r.
Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 49 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w związku z art. 59f ust. 1 – 3 oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
Na wstępie organ drugiej instancji zaznaczył, że z uwagi na prowadzone, liczne postępowania zażaleniowe oraz odwoławcze, w sprawach zabudowy przedmiotowej działki nr [...] w miejscowości [...] , w zasobach tego organu znajdują się dokumenty urzędowe (oryginały lub kopie uwierzytelnione przez organ pierwszej instancji), pochodzące z zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [...] , stanowiące podstawę do podjęcia przez organ drugiej instancji właściwego rozstrzygnięcia.
Organ podał, że analizę swą oparł, na aktach sprawy oraz na mapie sytuacyjnej w skali 1 : 500 (stan na dzień [...] r.), sporządzonej na podstawie dokonanych w [...] r. pomiarów geodezyjnych, przedstawiających domki letniskowe, w tym domek przedmiotowy (nr [..] ), posługując się szkicem polowym nr [...] z dnia [...] r., pomierzonym przez uprawnionego geodetę, wskazującym na wymiary przedmiotowego domku (nr [...] ) oraz obliczeniami współrzędnych szczegółowych sytuacyjnych m.in. narożników domków letniskowych, w tym narożników domku (nr [...] ). Ponadto organ skorzystał z kopii mapy zasadniczej w skali 1 : 5000, przyjętej do zasobu geodezyjnego w dniu [...] r. oraz szkicami polowymi nr [....] z dnia [...] r. (pomiar uzupełniający) pomierzonymi przez uprawnionego geodetę, wskazującymi m.in. wymiary przedmiotowego domku nr ([...] .
Organ odwoławczy, podpierając się stanowiskiem Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej , stwierdził, że szkic polowy jest oryginalnym dokumentem pomiarowym, który opatruje się imieniem i nazwiskiem przyjmującego odpowiedzialność za dane w nim zawarte, jego odręcznym podpisem i datą. Zdaniem organu, na podstawie współrzędnych z tego dokumentu można było, określić rzeczywiste gabaryty domków, jakie istniały na dzień pomiaru, tj. [...] r.
Po przeanalizowaniu całości dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy organu pierwszej instancji, jak i z zasobów organu drugiej instancji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż materiał dowodowy może wskazywać, że domek letniskowy nr [...] , nie tylko został rozbudowany o część będącą przedmiotem niniejszego postępowania, a został w całości wybudowany jako nowy obiekt. Jednakże z uwagi na trudności w udokumentowaniu powyższego faktu, jak i braku jego wpływu na wysokość ustalonej opłaty legalizacyjnej oraz mając na uwadze art. 139 K.p.a., organ przyjął w sprawie w pozostałej części obiektu, ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji, uwzględnione w odrębnym postępowaniu, prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Na podstawie analizy dokumentów, organ stwierdził, że przedmiotowy domek letniskowy miał powierzchnię zabudowy [..] m2 ([...] m), zaś z projektu przedstawionego przez stronę wynikało, że obiekt ten ma obecnie powierzchnię zabudowy [...] ). Według organu drugiej instancji, wynika z powyższego, że obiekt został rozbudowany w [...] r. o powierzchnię [...] m2.
W świetle przytoczonych dokumentów i ich analizy, organ uznał, że trudno dać wiarę wyjaśnieniom strony, że od momentu zakupu i ustawienia domku letniskowego w [...] r., domek nie zmienił wymiarów, "może minimalnie". Z tego samego powodu organ odmówił wiarygodności świadkom wskazanym przez stronę, co do wybudowania w [...] r. obiektu w obecnych wymiarach.
Reasumując, organ drugiej instancji uznał, że obecnie obiekt budowlany, nie jest tożsamy z zakupionym przez stronę w [...] r., gdyż posiada inne gabaryty, co bezspornie wskazuje, że po wykonaniu pomiarów geodezyjnych w dniu [...] r., część obiektu została dobudowana, a na zmianę tę wskazuje, porównanie bryły budynku przedstawionej na szkicu polowym nr [...] , z bryłą budynku przedstawioną na mapie inwentaryzacyjnej przyłączy, przyjętej do zasobów geodezyjnych w Starostwie Powiatowym w dniu [...] r., załączonej do projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego obiektu nr [...] . Ponadto organ na poparcie swych twierdzeń, powołał się na dokumentację zebraną w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, w tym na szkic polowy, dołączony do inwentaryzacji budowlanej sporządzonej w [...] r. Według niej, dobudowana część obiektu ma wymiary – [...] m, w tym zadaszony taras o wymiarach [...] m.
Organ drugiej instancji zauważył, że dokumenty zgromadzone w sprawie, wskazują, że J. K. nie posiadał wymaganego przepisami pozwolenia na budowę domku letniskowego, w związku z czym naruszono art. 28 ustawy Prawo budowlane. Rozbudowa domu wymagała bowiem uzyskania pozwolenia na budowę. W takim przypadku zastosowanie znajdował art. 48 powołanej ustawy. W rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki ustawowe, gdyż inwestor przedłożył wymagane dokumenty, zatem możliwe było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, w myśl art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wyliczona przez ten organ opłata legalizacyjna wynosiła [...] zł.
Odnosząc się do kwestii wymagania opłaty legalizacyjnej, organ zaznaczył, że jej uiszczenie jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacyjnego samowoli budowlanej, a jej nieuiszczenie skutkuje likwidacją samowoli przez nakazanie rozbiórki. Uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest uprawnieniem inwestora.
J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] r.
Zaskarżonemu postanowieniu J. K. zarzucił naruszenie:
- art. 7, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie i oparcie rozstrzygnięcia na mapie sytuacyjnej sporządzonej w dniu [...] r. sporządzonej przez geodetę, mimo iż obowiązkiem organu było wyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego, zebranie materiału dowodowego, przesłuchanie świadków, a następnie wszechstronna ocena dowodów,
- art. 9 w związku z art. 10 K.p.a., poprzez niezawiadomienie skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów;
- art. 76 § 1 K.p.a., poprzez przyznanie waloru dokumentu urzędowego mapie sytuacyjnej sporządzonej w dniu [...] r., podczas gdy nie stanowi ona dokumentu geodezyjnego według ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz innych aktów prawnych,
- dokonanie ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, poprzez przyjęcie, że skarżący dokonał rozbudowy domku letniskowego po [...]. r. bez wskazania, czy rozbudowa miała miejsce po dacie wejścia w życie przepisu art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wprowadzającego opłatę legalizacyjną, mimo że prawidłowa ocena materiału dowodowego, przeczy rozbudowie po dacie 11 lipca 2003 r. (nowelizacja prawa budowlanego) i wskazuje, że skarżący wykonał jedynie remonty domku przed [...] r.,
- art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący przeprowadzał w domku letniskowym jedynie remonty w latach[...] , a zatem przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego winno odbyć się na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów, które nie przewidują opłaty legalizacyjnej,
- art. 8 K.p.a., poprzez nieuzasadnione dyskryminowanie skarżącego w porównaniu do właścicieli domków letniskowych oznaczonych nr: [...] położonych w [...] ., wobec których zastosowano procedurę legalizacyjną, przy założeniu, że ich domki zostały wybudowane przed [...] r., mimo danych zawartych w mapie sytuacyjnej.
Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z akt spraw organu pierwszej instancji w sprawie postępowania legalizacyjnego prowadzonego co do domków nr: [...] położonych w [...] ., na okoliczność przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, według przepisów obowiązujących przed [...] r. w tożsamej sytuacji, jak skarżącego, a nadto mimo rozbieżności między danymi zawartymi na mapie inwentaryzacyjnej, wykonanej na potrzeby tych postępowań, a mapą sytuacyjną wykorzystaną w niniejszej sprawie. Wskazał również, że kwestionowane skargą postanowienia naruszają jego interes prawny albowiem organ bezzasadnie nałożył na skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej, mimo że nie istniały ku temu podstawy prawne.
W uzasadnieniu skargi J. K. podał, że organ nie podjął w sprawie czynności, które zmierzałyby do weryfikacji danych zawartych na mapie sytuacyjnej, która jego zdaniem, nie stanowi dokumentu urzędowego. Skarżący kwestionował ten dokument w całości, a nadto jego wiarygodność jako dowodu. Według skarżącego, okoliczność sporządzenia mapy w [...] r., wskazującej stan na dzień [...] r., nie pozwala podzielić twierdzenia, że mapa odzwierciedla faktyczne gabaryty domków na [...] lat przed datą jej sporządzenia. Uważa, że okoliczność wykonania remontu przed [....] r. mogła być wykazana dowodem z zeznań świadków, wskazanych przez skarżącego w toku postępowania. Organ nie tylko nie przeprowadził takiego dowodu, ale także nie powiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Skarżący wskazał na występujące na mapie sytuacyjnej błędy dotyczące elementów rozmieszczonych w terenie: brak murowanego budynku toalety, ogrodzenia, instalacji napowietrznych, podziemnych, słupów energetycznych, krawężników, co podważa także wartość tego dokumentu, jako źródła dowodowego.
Biorąc pod uwagę, że między [...] r. skarżący nie wykonywał żadnych prac polegających na rozbudowie domku letniskowego, a mapa sytuacyjna odzwierciedlająca stan na [...] r., została sporządzona [...] r. i wskazuje inne parametry domu niż wskazane na mapie poinwentaryzacyjnej z [...] r., to zdaniem skarżącego przyjąć należało, że przedmiotowa mapa sytuacyjna nie może stanowić dowodu w sprawie z uwagi na sprzeczności w niej występujące.
Zdaniem skarżącego, organ winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie w celu ustalenia rzeczywistego stanu domku na dzień [...] r. Przy założeniu, że stan obiektu w tej dacie był rzeczywisty, skarżący wywiódł twierdzenie, że nałożenie opłaty legalizacyjnej (art. 49 ustawy Prawo budowlane), nie znajduje uzasadnienia prawnego, gdyż obowiązuje ona od 11 lipca 2003 r. Postępowanie dowodowe nie wskazywało, aby rozbudowa domku skarżącego miała miejsce po dacie wejścia w życie ww. przepisu. Zdaniem skarżącego, mimo powołanych okoliczności organ nie podjął się oceny mapy sytuacyjnej i bezkrytycznie uznał ją za podstawę rozstrzygnięcia, uchybiając w ten sposób przepisom postępowania dowodowego. Przyjmując, że dopuścił się samowoli budowlanej po [...] r., ale przed datą wejścia w życie przepisów o opłacie legalizacyjnej, skarżący uważa, że niniejsza skarga jest także zasadna. Na koniec skarżący zauważył, że w postępowaniach legalizacyjnych dotyczących wymienionych przezeń domków letniskowych, w tożsamym do niniejszego stanie faktycznym, organ uznał, że do dobudowy doszło przed [...] r. i przeprowadził legalizację, nie obciążając nikogo obowiązkiem poniesienia opłaty. Dla skarżącego, niezrozumiałe i nielogiczne jest stanowisko organu, który różnie traktuje osoby w tożsamych stanach faktycznych, co narusza zasadę praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego odpowiadając na skargę J. K. , wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia [...] r., skarżący reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. N. L. podtrzymał wszelkie wnioski, zarzuty i twierdzenia zawarte w skardze. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powiększonych o opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł. Wniósł także o dopuszczenie dowodu z załączonego dokumentu w postaci zgłoszenia pracy geodezyjnej nr [...] z dnia [...] r., na okoliczność wskazaną w treści tego pisma. Jednocześnie cofnął wniosek zawarty w skardze o dopuszczenie dowodu z akt spraw postępowania legalizacyjnego w stosunku do domków letniskowych nr: [...] położonych w [..] ..
Skarżący ponowił zarzut, iż organy obu instancji nie ustalając dokładnej daty rzekomej samowoli, arbitralnie i z pominięciem wniosków dowodowych skarżącego, wskazały, że domek letniskowy został rozbudowany po [...] r. Jego zdaniem, organy w ogóle nie wykazały, że samowola budowlana miała miejsce po 11 lipca 2003 r., błędnie koncentrując się na dacie sporządzenia mapy sytuacyjnej (rok[...] ). Materiał ten nie pozwalał również wykluczyć, że samowoli dokonano po [...] r., lecz sprzed 11 lipca 2003 r., co zwalniałoby skarżącego od odpowiedzialności.
Przedstawiona przez organ mapa sytuacyjna z dnia [...] r., jest dla skarżącego nierzetelna i nie odzwierciedla w sposób adekwatny stanu faktycznego działki nr [...] , w tym rzeczywistych rozmiarów usytuowanych na niej domków letniskowych. Już wstępna analiza wskazywała, że mapa nie ujmuje wszystkich elementów faktycznie znajdujących się na nieruchomości w dniu jej sporządzania. Obiekty usytuowane na działce nr [...] w rzeczywistości przedstawiały inne wymiary i kształty, niż obiekty naniesione na mapę sytuacyjną.
Ponadto uzasadnione wątpliwości budzi dla skarżącego, sam fakt dokonania pomiarów domków letniskowych przez geodetę w [...] r. W toku postępowania sądowego, skarżący wszedł w posiadanie dokumentu stanowiącego zgłoszenie pracy geodezyjnej nr [...] z dnia [...] r. Z dokumentu tego wynika, że prace geodezyjne, na które powołują się organy obu instancji, ograniczały się wyłącznie do czynności geodezyjnych, związanych z podziałem działki nr [...] na dwie części oraz wznowieniem działki. Wbrew twierdzeniom organów, z dokumentu tego wynika jednoznacznie, że w tym czasie nie zostały przeprowadzone żadne czynności mające na celu pomiar domków, pozwalający na stwierdzenie, iż domek letniskowy został rozbudowany. Powyższe stanowi nową okoliczność, o której skarżący powziął wiadomość po wniesieniu skargi. Skarżący w związku z tym wniósł o dopuszczenie tego dokumentu w postępowaniu sądowym, jako mającego istotne znaczenie dla dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.
Jak stwierdził skarżący, ani on, ani inni właściciele domków letniskowych nie zauważyli, aby ktokolwiek dokonywał oględzin domków letniskowych. Powyższe pozwala skarżącemu uznać, że pomiary takie w ogóle nie zostały przeprowadzone, a ponadto potwierdza hipotezę strony o nierzetelności mapy sytuacyjnej z [...] r. Mapa ta prawdopodobnie stanowi odwzorowanie mapy zasadniczej istniejącej przed [...] r. Z tego względu skarżący uważa, że mapa ta winna zostać pozbawiona przymiotu wiarygodności i jako nierzetelna nie powinna być podstawą rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżący podniósł, że organy w ogóle nie wzięły pod uwagę jego wniosków dowodowych, którymi wskazywał na potrzebę przesłuchania świadków właścicieli domków letniskowych, na okoliczność faktycznych rozmiarów domków kempingowych, zagospodarowania przestrzennego działki nr [...] , poprawności mapy sytuacyjnej z [...] r. Organ zaniechał przeprowadzenia tych dowodów nie wyjaśniając przyczyn, dla których odmówił im mocy dowodowej.
J. K. podtrzymał zarzut naruszenia w sprawie art. 10 K.p.a., które miało jego zdaniem istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż pozbawiło skarżącego faktycznej możności obrony swych praw.
Skarżący podtrzymał także zarzut o nierównym traktowaniu strony w porównaniu do właścicieli sąsiednich domków, w stosunku do których organ uznał, że dobudowy dokonano przez [...] r. Postępowanie dowodowe nie wykazało, że rozbudował domek bez pozwolenia po [...] r. a właściwe po 11 lipca 2003 r. Biorąc pod uwagę, że domek letniskowy skarżącego zachował ten sam kształt od około [...]r., przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego winno odbyć się, jego zdaniem, na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów.
Na rozprawie w dniu [...] r. Sąd postanowił przeprowadzić dowód z dokumentu – zgłoszenia pracy geodezyjnej nr [...] z dnia [...] r., na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).
Na wstępie należy podkreślić, że od postanowienia nakładającego opłatę legalizacyjną przysługuje pierwszy ze środków zaskarżenia przewidzianych w toku postępowania legalizacyjnego toczącego się w oparciu o art. 48 i 49 ustawy z dnia 7 lipca 1[...] 4 r. Prawo budowlane. Skutkiem takiego rozwiązania proceduralnego jest to, że dopiero wydanie postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej stwarza pierwszą procesową możliwość kwestionowania zarówno wcześniej dokonanych ustaleń prowadzących do nałożenia tej opłaty, jak i zgłaszania zastrzeżeń co do jej wysokości.
Skarga okazała się zasadna choć nie do końca z przyczyn w niej podniesionych.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, głównym dowodem w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organu I instancji jest Mapa sytuacyjna w skali 1:500 (stan na dzień [...] r.) sporządzona przez geodetę E. M., przyjęta do KERG pod numerem [...] w dniu [...] r., na której jednakże widnieje data sporządzenia i wydaje się także, że podpisania przez geodetę – [...] r. Kwestia ta nie została w żaden sposób wyjaśniona. Budzi więc wątpliwości nie tylko skarżącego, ale i sądu. Kolejnym dokumentem stanowiącym podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie jest szkic polowy z pomiarów przystani wędkarskiej złożony również do KERG pod numerem [...] , wykonany przez geodetę E. M.. Według wyjaśnienia Dyrektora Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej szkic polowy "jest obrazem mierzonego terenu i zawiera m.in. szczegóły terenowe będące przedmiotem pomiarów sytuacyjnych, a także dodatkowe informacje opisowe oraz miary wyznaczające położenie, kształt i wielkość szczegółów terenowych./.../ na podstawie współrzędnych można określić rzeczywiste gabaryty domków jakie były na dzień pomiaru tj.[...] r." Akta organu I instancji nie zawierają żadnych wyliczeń w oparciu o które organ mógł ustalić powierzchnię domku będącego własnością skarżącego w [..] r., nie zawierają także ustalenia powierzchni części dobudowanej. Sporządzony przez PINB protokół oględzin domku nie wskazuje, która część, w ocenie organu, została dobudowana. Stąd w postanowieniu organu I instancji mowa jest o dobudówce o wymiarach ca 2,5x3 m ( w tym podcień o wymiarach ca [...] m), zaś w postanowieniu organu odwoławczego zmieniono wymiary dobudówki na: [...] m ( w tym podcień o wymiarach [...] m).
W zakresie dokonanej zmiany wymiarów części dobudowanej organ odwoławczy odwołał się do projektu budowlanego sporządzonego na zlecenie strony w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym przez PINB w odniesieniu do dobudówki do domku będącego własnością skarżącego. Organ odwoławczy dokonał także wyliczenia wymiarów domku w [...] r. - obliczenia te znajdują się na karcie nr [...] akt administracyjnych ZWINB, nie wiadomo jednak przez kogo i kiedy zostały sporządzone.
Sąd zwraca także uwagę, że na stronie 3 zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że "Z uwagi na liczne postępowania zażaleniowe oraz odwoławcze prowadzone przez organ II instancji, odpowiednio od postanowień i decyzji wydanych przez PINB [...] , w sprawach zabudowy przedmiotowej działki nr [...] w m. [...] , w zasobach tut. organu znajdują się dokumenty urzędowe (oryginały bądź kopie uwierzytelnione przez PINB [...] ), znajdujące się w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiące m.in. podstawę do podjęcia przez organ II instancji właściwego rozstrzygnięcia, po przeprowadzeniu analizy zarówno akt sprawy organu I instancji, jak i niżej wskazanych dokumentów: " i tu następuje wyliczenie tych dokumentów, tj. map sytuacyjnych, szkiców polowych oraz obliczeń współrzędnych szczegółów sytuacyjnych sporządzonych przez geodetę W. M. na przestrzeni lat[...] . Sąd stwierdza, że zarówno w aktach organu I instancji (k.1-58b), jak i w aktach organu odwoławczego (k.1-19), dokumentów takich nie ma. Zaznaczyć również należy, że organ wskazał na dokumentację dotyczącą domku nr [...] .
Strona skarżąca, pomimo prowadzenia przez organ odwoławczy postępowania dowodowego nie została powiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów i dowodów, organ nie ustosunkował się też do zarzutu podniesionego w odwołaniu odnośnie do innych postępowań toczących się na przedmiotowej działce, a odmiennie rozstrzygających sprawy przy takim samym stanie faktycznym. Nie wyjaśnił również, z jakiego powodu odmówił przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków poza lakonicznym stwierdzeniem o braku wiarygodności tych zeznań. Ocena ta jest wobec braku dowodu z przesłuchania świadków przedwczesna.
Dodać należy, że przyjęty za podstawę orzekania przez organy stan faktyczny nie znajduje pełnego odzwierciedlenia w aktach sprawy co powoduje, że rozstrzygnięcia nie mogą być przedmiotem oceny sądu.
Zdaniem sądu, postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art.7, 77 § 1, 80, 81 K.p.a., a uzasadnienie wydanych postanowień z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę sądu, uzupełnić materiał dowodowy, ustosunkować się do dokumentu złożonego przez skarżącego na rozprawie dotyczącego zgłoszenia pracy geodezyjnej nr [...] , która została zgłoszona przez geodetę do KERG pod nr [...] , w tym zakresu prac objętych zgłoszeniem, wykraczających poza zakres informacji określonej w pkt II zgłoszenia, a następnie powiadomić stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów, by wreszcie podjąć rozstrzygnięcie i uzasadnić je zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. Z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie pierwszoinstancyjne. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art.152, zaś w pkt III na podstawie art.200 w zw. z art.205 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło