II SA/Sz 1140/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją, wydaną po rozpatrzeniu odwołania B. O., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., znak: [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wykonanych na terenie działki nr [...] w miejscowości [...] bez pozwolenia na budowę robót budowlanych - w części dotyczącej wybudowanego przez W. A. szamba. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdza, iż w dniu [...]r. Inspektor Nadzoru Budowlanego na wniosek B. O. wszczął postępowanie w sprawie samowoli budowlanej dokonanej przez W. A. na terenie działki budowlanej nr [...] w miejscowości [...]. W toku postępowania organ powiatowy ustalił, iż w budynku mieszkalnym, usytuowanym na przedmiotowej działce, która stanowi współwłasność B. O. i W. A. wykonane zostały roboty budowlane, polegające na częściowym zamurowaniu otworu drzwiowego od strony drogi i wstawieniu w to miejsce okna oraz usunięciu dwóch stopni schodowych od strony drogi pod zlikwidowanymi drzwiami. Ponadto samowolnie wybudowano szambo, do którego podłączono mieszkanie W. A. Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w zakresie zamurowania przez W. A. otworu drzwiowego od strony ulicy i wstawienia w to miejsce okna oraz usunięcia stopni schodowych od strony ulicy pod zlikwidowanymi drzwiami, pozostawiając kwestię samowolnego wybudowania szamba i podłączenia do niego budynku do dalszego prowadzenia postępowania, jako sprawę oznaczoną numerem [...]. Pismem z dnia [...]r. Zakład A. poinformował INB, że "w dniu [...] r. budynek mieszkalny nr [...] nr dz. [...], właściciel W. A., został podłączony do sieci kanalizacyjnej i została zawarta umowa na odbiór ścieków. Został również przerwany dopływ ścieków do szamba". Pismem z dnia [...] r. W. A. poinformował INB, że przystąpił do zasypywania szamba. W dniu [...] r., podczas kontroli przedmiotowej nieruchomości, pracownik INB - inspektor R. D. potwierdził fakt likwidacji i zasypania szamba. Wykonano dokumentację fotograficzną. Mając na względzie powyższe, Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż dalsze postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe i w dniu [...]r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Zgodnie z powyższym przepisem, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Powyższą decyzję B. O. zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie wskazując jej podstaw, zarzutów oraz żądania. W uzasadnieniu skargi podała: "nie zgadzam się z w/w decyzją, ponieważ zgodnie z obowiązującymi przepisami, gdy zaistniała samowola budowlana to organ powołany do tego powinien wydać decyzję o doprowadzeniu do stanu pierwotnego, a nie czekając na doprowadzenie do miejscowości [...] kanalizacji gminnej i wtedy umorzyć postępowanie administracyjne, chyba że przepisy nie dotyczą INB czy WINB. Zwlekanie z wydaniem takiej decyzji uważam, że społeczeństwo nasze dzielone jest na lepszych czy gorszych". Wniosła również "o umorzenie kosztów postępowania administracyjnego". Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a). Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w granicach określonych w/w przepisami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie zawiera ona zresztą żadnego zarzutu w zakresie niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem, a jedynie pretensję, iż organ nie ukarał sprawcy samowoli budowlanej. Jest to jednak odrębna kwestia, nie należąca do właściwości organu nadzoru budowlanego. Organ nadzoru budowlanego prowadzi w sprawach budowlanych postępowanie w granicach określonych przepisami o jego właściwości (art. 83-84b Prawa budowlanego). W rozpatrywanej sprawie, odnoszącej się do samowolnego wybudowania przez współwłaściciela działki szamba, niekwestionowaną przez strony okolicznością jest usunięcie przez sprawcę samowoli budowlanej efektu tej samowoli, to jest likwidacja szamba (zbiornika bezodpływowego) przez jego rozebranie i zasypanie. Oznacza to doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, czego domaga się skarżąca w swej skardze. Stanowi to końcowy efekt postępowania organu nadzoru budowlanego w sprawach samowoli budowlanej (art. 48 § 1Prawa budowlanego). W takiej sytuacji nie zachodzi potrzeba określania sprawcy samowoli obowiązku jej usunięcia decyzją administracyjną, która jest aktem prawnym wydawanym w celu załatwienia określonej sprawy, należącej do właściwości danego organu administracji publicznej, przez konkretyzację praw lub obowiązków stron danego postępowania, to jest podmiotów, których działanie lub zaniechanie spowodowało określone skutki prawne w sferze publicznej (prawa administracyjnego). Kręg tych podmiotów określa art. 28 Kpa. W sprawach postępowań administracyjnych prowadzonych z urzędu, gdy strona postępowania przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej dobrowolnie zrealizuje cel tego postępowania, zachodzi określona w art. 105 § 1 Kpa sytuacja braku podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracyjny poprzez nałożenie na stronę określonego obowiązku, bowiem przestaje wówczas istnieć jeden z zasadniczych elementów postępowania administracyjnego - jego przedmiot. W niniejszym wypadku przedmiotem tym, powodującym wszczęcie postępowania administracyjnego przez właściwy organ, był efekt popełnionej samowoli budowlanej w postaci szamba. W sytuacji jego dobrowolnego zlikwidowania przez sprawcę samowoli, w stosunku do którego wszczęte zostało postępowanie, niezależnie od przyczyn i okoliczności, przedmiot tej samowoli budowlanej przestał istnieć. Tym samym postępowanie administracyjne, prowadzone w tej sprawie przez organ administracji publicznej, staje się bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 105 § 1 kpa stanowiący, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zaskarżona decyzja odpowiada zatem prawu, wobec czego skarga, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa. Zawarte w skardze żądanie skarżącej, zwolnionej od kosztów sądowych, dotyczące "umorzenia kosztów postępowania administracyjnego" nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.