II SA/Sz 1143/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-01-14
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będąca osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i korzystająca z pomocy społecznej, wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania tego prawa. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, jej mąż również utracił prawo do zasiłku, a rodzina korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, co uniemożliwia jej partycypację w kosztach postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
B. O. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nałożenia obowiązku doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, B. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając, że jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, podobnie jak jej mąż, i korzystają z pomocy GOPS. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnie wykonanych robót budowlanych p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
B. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. którą organ odmówił nałożenia na W. A. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia zamurowanego otworu drzwiowego od strony ulicy i wstawienia w to miejsce okna oraz usunięcia stopni schodowych od strony ulicy pod zlikwidowanymi drzwiami , w budynku mieszkalnym znajdującym się na terenie działki nr [...] w [...]do stanu zgodnego z prawem.
Wezwana do uiszczenia wpisu od ww. skargi B. O. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podała, że zarówno ona jak i jej mąż są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku i korzystają z pomocy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Posiadany majątek stanowi ½ część domu oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...].
Do wniosku B. O. załączyła zaświadczenia z Urzędu Pracy o posiadaniu przez Nią i męża statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku oraz decyzje z dnia [...]r. i [...]r. OPS w przedmiocie przyznania zasiłków okresowych.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, że wraz z mężem znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, Jej mąż utracił prawo do pobierania zasiłku z tego tytułu. Powyższa sytuacja rodzinna i materialna zmusza wnioskodawczynię do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej potwierdzone załączonymi dokumentami, uznać należy, że Jej wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie jest Ona w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło