II SA/Sz 1147/21
WyrokWSA w Szczecinie2022-03-24
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Patrycja Joanna Suwaj, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej jest prawidłowa, gdy organy uznały, że przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do obligatoryjnego uzyskania takiej decyzji, opierając się na parametrach pojedynczych anten, a nie skumulowanego oddziaływania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że organy prawidłowo zinterpretowały przepisy rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z rozporządzeniem, równoważna moc promieniowana izotropowo (EIRP) wyznacza się dla pojedynczej anteny, nawet jeśli instalacja składa się z wielu anten lub znajduje się w pobliżu innych instalacji. Nie ma podstaw do sumowania mocy poszczególnych anten ani do stosowania kryteriów dla wyższych przedziałów mocy, gdy rzeczywista moc mieści się w niższych przedziałach. Organy prawidłowo oceniły, że dla planowanej inwestycji nie występują miejsca dostępne dla ludności w odległościach wynikających z przepisów, co uzasadniało umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy G. o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący kwestionowali prawidłowość oceny organów, które uznały, że inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, opierając się na analizie parametrów pojedynczych anten i braku miejsc dostępnych dla ludności w określonych odległościach. Zarzucali m.in. brak oceny skumulowanego oddziaływania, nieprawidłowe ustalenie parametrów technicznych oraz naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skarg F. J. i T. J., L. J. i T. J., E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargi.
Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Burmistrz G. umorzył postępowanie administracyjne z wniosku P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: inwestor), w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. na terenie działki nr [...], obręb geodezyjny nr [...] miasta G..
Odwołania od powyższej decyzji złożyli: F. J. i T. J. oraz L. J. i T. J..
Po rozpatrzeniu powyższych odowłań, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium lub organ odwoławczy), decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...], orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności zweryfikował status skarżących podmiotów, które wniosły odwołanie od decyzji oraz termin złożenia odwołania. Wyjaśniono, iż organ pierwszej instancji przeprowadził badanie kręgu stron postępowania uwzględniając oddziaływanie inwestycji, uznając za strony postępowania odwołujących. Ponieważ zaś liczba stron w postępowaniu przekraczała 10, zastosowanie znajdował przepis art. 49 k.p.a., dotyczący zawiadamiania stron w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Kolegium stwierdziło, iż ponieważ tak dokonane zawiadomienie zostało dokonane w dniu [...] marca 2021 r., odwołania zostały wniesione w terminie.
Po przywołaniu art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku, określającego sytuacje w których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, organ wyjaśnił, iż w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej kwalifikacji dokonuje się oparciu o dwa kryteria tj. równoważną moc promieniowaną izotropowo (EIRP) wyznaczoną dla pojedynczej anteny i występowanie miejsc dostępnych dla ludności w określonej odległości od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
Kolegium stwierdziło, iż inwestor przedłożył następujące opracowania: kartę informacyjną planowanego przedsięwzięcia, kwalifikację przedsięwzięcia, analizę występowania pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. W ocenie Kolegium dokumenty te pozwalają na ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji.
I tak, z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że na planowane przedsięwzięcie składa się wieża typu MONOBOT H-51 o wysokości całkowitej 52,3 m wraz z następującym wyposażeniem:
- zespołem urządzeń nadawczo-odbiorczych oraz transmisyjnych umieszczonych w pobliżu anten sektorowych i radioliniowych, a także urządzeń zasilających i realizujących m. in. funkcji cyfrowego przetwarzania sygnałów umiejscowionych w szafach systemowych posadowionych u podstawy wieży,
- antenami sektorowymi pracującymi w paśmie częstotliwości 900MHz,
- antenami parabolicznymi (radiolinie),
- elementami torów antenowych.
Jednocześnie tabelarycznie przedstawiono konfigurację anten sektorowych (tabela 1.1 str. 6 karty informacyjnej) z uwzględnieniem dopuszczalnych i maksymalnych pochyleń głównych wiązek promieniowania tych anten. Z przedstawionych danych wynika, że przedmiotem planowanej inwestycji są trzy anteny sektorowe o jednakowej mocy promieniowania EIRP wynoszącej po 1989 W dla pojedynczej anteny, zawieszone na wysokości 50 m n.p.t. i skierowane na azymutach: 80°, 170° i 275°. Maksymalne pochylenie wiązek, zgodnie ze wskazaniem operatora, nie przekroczy 12°, co jest zgodne ze specyfikacją katalogową typów anten (A704516R0 i ATR4518R6) deklarowanych do zamontowania.
Dla tak podanej konfiguracji anten przeprowadzono analizę oddziaływania na środowisko w odległości 70 m od osi głównej wiązki promieniowania co przedstawiono w tabeli 1.2 na str. 7 karty informacyjnej. Taka wartość odpowiada podlegającej ocenie odległości wynikającej z rozporządzenia dla pojedynczej anteny o mocy zawartej w przedziale od 1000 do 2000 W.
Jak wyjaśnił organ, dla opisanej wyżej odległości 70 m przeanalizowano minimalną wysokość do osi głównej wiązki nad poziomem zabudowy oraz nad poziomem terenu, przy minimalnym i maksymalnym pochyleniu wiązki. Analiza ta prowadzi do wniosku, iż wprawdzie w odległości 70 m od osi głównej wiązki promieniowania, na azymutach 80° i 170°, występuje obecnie zabudowa, jednakże minimalna wysokość do osi głównej wiązki przy maksymalnym pochyleniu tej wiązki do poziomu istniejącej zabudowy wynosi odpowiednio: 39,5m (azymut 80°) i 39m (azymut 170°) – zatem przebiega w obszarze przyjmowanym jako niedostępny dla ludności. Wyjaśniono przy tym, iż przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się stosownie do art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości.
Kolegium ustaliło ponadto, iż odległości około 611 m od planowanego miejsca posadowienia stacji bazowej znajduje się stacja bazowa innego operatora (str. 27 karty informacyjnej). Istnienie owej stacji bazowej nie będzie jednak prowadzić do zwiększenia poziomu energetycznego wypadkowych wektorów sił pól elektromagnetycznych emitowanych przez planowaną stację i stacje sąsiednie, z uwagi na: znaczną odległość pomiędzy stacjami, inne orientacje azymutów anten sektorowych i anteny radioliniowej dla nowej stacji i stacji względem niej sąsiednich, różną wysokość zawieszenia anten sektorowych i anteny radioliniowej dla nowej stacji i stacji względem niej sąsiednich oraz różną częstotliwość pracy nadajników i odbiorników stacji oraz stacji względem niej sąsiednich.
Wobec powyższego organ odwoławczy wskazał, że planowana inwestycja nie mieści się w katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Natomiast ustosunkowując się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że nie jest zasadnym twierdzenie jakoby inwestor wskazał w sposób niejednoznaczny parametry techniczne przedsięwzięcia. inwestor podał bowiem modele anten przewidzianych do zamontowania na projektowanym maszcie. Z kolei parametry techniczne, to jest moc EIRP anteny oraz pochylenie głównej wiązki, wynikają z kart katalogowych producentów wskazanych anten dołączonych do karty informacyjnej.
Nadto w ocenie Kolegium rozpatrując ewentualne warianty przedsięwzięcia inwestor wskazał, że wnioskując o taką a nie inną lokalizację inwestycji miał na uwadze siatkę jaką tworzą istniejące stacje bazowe, odległości pomiędzy tymi stacjami, ilość użytkowników i przewidywane obciążenie sieci. Głównym celem prowadzenia inwestycji jest bowiem pokrycie sygnałem radiowym okolicznych obszarów, co można byłoby osiągnąć również budując większą ilość niższych wież stacji bazowych, jednakże przeznaczając pod budowę stacji większą ilość terenu. Wybór budowy jednej wyższej stacji bazowej był dokonany też przy uwzględnieniu sąsiadujących gatunków i obszarów chronionych, z uwzględnieniem w sposób szczególny oddziaływania planowanej stacji na zabudowę mieszkaniową na działce nr [...]. Obszary (ich obwiednie) dla poszczególnych pasm składowych anten zostały wyznaczone z uwzględnieniem modelu fizycznego fali kulistej (obrazuje to poziomy i pionowy rozkład pola elektromagnetycznego na przedstawionych rysunkach rzutów), zatem w sposób postulowany przez odwołujących. Wyłączenie z obliczeń anten radioliniowych (radiolinii) wynika wprost z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia. Ponadto, jak opisano to w karcie informacyjnej, cechą charakterystyczną anten radioliniowych jest ich specyficzna charakterystyka promieniowania oraz brak możliwości pochylenia wiązek tych anten, które emitują bardzo wąską wiązkę promieniowania w kącie bryłowym (pionowo i poziomo). Z tego względu zjawisko kumulacji oddziaływania między antenami radioliniowymi a antenami sektorowym i jest pomijalnie małe i nie wpływa w sposób istotny na zwiększenie gęstości sumarycznej pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez główne anteny sektorowe.
Nadto, w ocenie Kolegium oddziaływanie inwestycji poprzez hałas, wbrew zarzutom odwołania, nie będzie przekraczać dopuszczalnych norm. Dźwięk generowany przez wentylatory oraz klimatyzator na poziomie 65 dB (deklaracja producenta) odnosi się do miejsca jego powstawania, bez uwzględnienia umieszczenia urządzeń w szafach aparaturowych tłumiących te dźwięki.
Na powyższą decyzję Kolegium skargę do sądu administracyjnego wnieśli F. J. i T. J., L. J. i T. J. a także E. P..
Postępowania zainicjowane powyższymi skargami zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Sz 1147/21.
F. J. i T. J. zarzucili skarżonej decyzji naruszenie:
- art. 6, art. 8 § 1, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokonanie oceny decyzji organu I instancji pod kątem naruszenia prawa procesowego oraz materialnego w sytuacji, w której nie zawierała ona jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia pozwalającego na jej odkodowanie, a w szczególności w zakresie dotyczących wymogów uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia jako całości, a nie jego pojedynczych elementów,
- art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez przyjęcie, że ocena oddziaływania na środowisko jest wymagana obligatoryjnie tylko dla pojedynczego elementu przedsięwzięcia, a nie dla jego całości,
- art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez nieudowodnienie, iż poza terenem, co do którego inwestor nie posiada tytułu prawnego, nie wystąpią jakiekolwiek uciążliwości w zagospodarowaniu terenów w zakresie takim jak przysługuje inwestorowi,
- art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie decyzji w sposób niemożliwy do odkodowania z uwagi na brak podania maksymalnych tiltów dla danej anteny, mocy anten radioliniowych wraz z określeniem, czy wejdą w superpozycję z antenami sektorowymi, metody obliczeniowej oraz określenia jej maksymalnego błędu,
- brak analizy udowadniającej, że inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu terenu oraz brak wskazania, czy uwzględniono zjawisko odbić pól elektromagnetycznych od naturalnych przeszkód,
- art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak uwzględnienia wymagań ładu przestrzennego w sytuacji, gdy przedmiotem decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego jest stacja bazowa telefonii komórkowej, która ma być z zlokalizowana na działce sąsiadującej w bardzo bliskiej odległości z zabudowaniami - domkami jednorodzinnymi,
- art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak uwzględnienia wymagań ładu przestrzennego w sytuacji, gdy przedmiotem decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego jest stacja bazowa telefonii komórkowej, która ma być z zlokalizowana na działce sąsiadującej w bardzo bliskiej odległości z zabudowaniami - domkami jednorodzinnymi,
- § 314 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zabraniający wznoszenia budynków z pomieszczeniami na pobyt ludzi na obszarach stref, w których występują przekroczenia poszczególnych poziomów oddziaływania pól elektromagnetycznych,
- § 2 ust 1 pkt lit. c oraz § 5 ust 1 pkt 8 lit. g rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez ich pominięcie w sytuacji, w której miały one zastosowanie, albowiem ElRP anten na poszczególnych sektorach wynosi: azymut 80 - 1989 W, azymut 170 - 1989 W, azymut 275 - 1989 W, co z uwagi na bardzo małą różnicę dla pojedynczej anteny sektorowej (2000 W - 1989 W = 11W) wymagało właściwej analizy miejsc dostępnych dla ludności.
L. J. i T. J. zarzucili natomiast skarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 i art. 80 k.p.a., albowiem oba organy w zaskarżonych decyzjach nie zgromadziły kompletnego materiału dowodowego pozwalającego na wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie czyniły własnych ustaleń, nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego, przyjmując bezkrytycznie informacje przedstawione przez inwestora. Zdaniem skarżących nie wyjaśniono też wszystkich istotnych okoliczności i naruszono ich interes. Ponadto organy działały w sposób powodujący utratę zaufania strony do organów administracji.
Zarzucili także Burmistrzowi G. naruszenie art. 40, art. 49 i art. 49a k.p.a. poprzez zaniechanie doręczenia stronom zaskarżonej decyzji Burmistrza G..
Wskazując na powyższe wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzji Burmistrza G.
W ocenie skarżących działanie i wnioskowanie wyłącznie na podstawie dokumentów przedstawionych przez Spółkę jest niedopuszczalne i narusza słuszny interes strony postępowania.
Nie wyjaśniono także czy istnieje możliwość pochylenia instalowanych anten, większego niż deklarowane wielkości przez Spółkę. Nie wyjaśniono, czy anteny zostaną wyposażone w mechanizmy pozwalające na automatyczną zmianę ich pochylenia, a co za tym idzie zmiany kierunku wiązki promieniowania, to zaś jest niezbędne dla dokonania ustaleń co do minimalnego i maksymalnego pochylenia, w celu sprawdzenia od jakiej wysokości terenu i w jakiej odległości od anten możliwe jest oddziaływanie ich promieniowania.
Natomiast skarga E. P., sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika została oparta na zarzutach:
- naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci przepisu art. § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a-d w zw. z § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez uznanie, że planowane przedsięwzięcie nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w wyniku nieustalenia rzeczywistych parametrów planowanej inwestycji, w tym mocy promieniowania izotopowego anten i tzw. tiltów anten w wyniku pominięcia konieczności ustalenia skumulowanych wartości tych parametrów, dla wszystkich anten łącznie oraz nieustalenia faktycznej odległości przedsięwzięcia od miejsc dostępnych dla ludności i w konsekwencji poprzez nieprzeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,
- naruszenia przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:
a. naruszenia przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i oparcie rozstrzygnięć wyłącznie o dane pochodzące z materiałów dostarczonych przez wnioskodawcę - inwestora, zawartych w dołączonej do wniosku Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia wraz z załącznikami, przejawiające się w niesporządzeniu uzasadnień decyzji organu I instancji i organu II instancji stosownie do wymogów z art. 107 k.p.a., lecz zautomatyzowanym powielaniu informacji podawanych przez inwestora, polegającym w wielu miejscach na przekopiowaniu wprost treści Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, a w konsekwencji, poprzez brak realizacji zasady przekonywania i bezzasadne umorzenie postępowania,
b. naruszenia przepisu art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w sprawie jakiegokolwiek dowodu ponad dowód z dostarczonych przez wnioskodawcę - inwestora dokumentów w postaci Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia wraz z załącznikami, skutkujące brakiem dokonania jakiejkolwiek weryfikacji twierdzeń inwestora, a w konsekwencji, poprzez nieustalenie prawdy obiektywnej w przedmiocie faktycznych parametrów planowanego przedsięwzięcia,
c. naruszenia przepisu art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie przez organ od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, ugruntowanej ponadto w orzecznictwie sądownictwa administracyjnego, i polegającej na konieczności dokonania oceny, czy dane przedsięwzięcie może oddziaływać na środowisko w oparciu o skumulowane parametry przedsięwzięcia, nie zaś wyłącznie o parametry jego wydzielonych części (w tym przypadku: anten), przy braku uzasadnienia dla pominięcia praktyki.
Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzające ją decyzji Burmistrza Gminy G. oraz o zasadzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych
W odpowiedziach na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 P.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skarg jest decyzja umarzająca postępowanie zainicjowane wnioskiem inwestora w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Występując z powyższym wnioskiem inwestor przedłożył: kartę informacyjną planowanego przedsięwzięcia, kwalifikację przedsięwzięcia, analizę występowania pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku.
Powyższe dokumenty były podstawą poczynienia przez organy administracji ustaleń w sprawie, które doprowadziły je do wniosku o braku podstaw wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia.
Materialnoprawną podstawę orzekania przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2373 z późn. zm.; dalej: ustawa środowiskowa), oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 poz. 1839; dalej: rozporządzenie).
W myśl art. 71 ustawy środowiskowej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Natomiast przepisy rozporządzenia w ustalają:
1) rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;
3) przypadki, w których zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia, o których mowa w pkt 1 lub 2.
Z uwagi na charakter objętej wnioskiem inwestycji w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej, szczególne znacznie dla powyższej oceny ma §3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu jest realizowana lub została zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Wobec wystąpienia przez inwestora z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanego przedsięwzięcia jego obowiązkiem było dostarczenie organowi wszystkich wymaganych prawem danych pozwalających na określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz danych charakteryzujących jej wpływ na środowisko. Natomiast rolą organu było dokonanie ich oceny i stwierdzenie czy planowana inwestycja kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i tym samym, czy uzasadnione jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.
Ocena dokonana przez organy w powyższym zakresie jest istotą zawisłego sporu bowiem przyjęły one, że sporna inwestycja nie może zostać zakwalifikowana jako przedsięwzięcie wymagające uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, albowiem dla maksymalnych pochyleń wiązek w osi głównej wiązki promieniowania poszczególnych anten o projektowanym zakresie mocy, zawierającym się w przedziale 1000W – 2000W, nie występują miejsca dostępne dla ludności. Powyższe zaś ustalenie dawało podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
Takie stanowisko, przyjęte przez organy administracji, jest kwestionowane przez skarżących, w których ocenie organy błędnie przyjęły, iż ocena oddziaływania na środowisko jest wymagana obligatoryjnie tylko dla pojedynczego elementu przedsięwzięcia (anteny).Oceniając powyższy zarzut należy dostrzegać, iż jak wynika z części końcowej powołanego wyżej przepisu rozporządzenia - parametr charakteryzujący przedsięwzięcie w postaci równoważnej mocy promieniowanej izotropowo (czyli próg, od którego zależy zaliczenie do przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko), wyznacza się dla pojedynczej anteny także wtedy, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Sformułowanie, według którego równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny oznacza, że jeżeli instalacja składa się z więcej niż jednej anteny, to parametru, od którego zależy zaliczenie przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (równoważna moc promieniowana izotropowo), nie ustala się przez zsumowanie równoważnych mocy promieniowanych izotropowo anten składających się na całą instalację. W zdaniu końcowym § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia normodawca stanowi, że tak samo postępuje się także wtedy, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna. Oznacza to, że jeżeli instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna jest planowana na terenie zakładu lub obiektu, gdzie znajduje się już realizowana lub zrealizowana taka instalacja, to parametr, od którego zależy zaliczenie planowanej instalacji do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (równoważna moc promieniowana izotropowo), też się ustala dla pojedynczej anteny, a nie poprzez zsumowanie równoważnych mocy promieniowanych izotropowo anten z planowanej instalacji oraz innej (innych) instalacji realizowanej lub zrealizowanej na terenie tego samego zakładu lub obiektu. Nie można zatem stwierdzić, że normodawca przewidział możliwości sumowania mocy poszczególnych anten jednego przedsięwzięcia (por. Wyrok NSA z 12stycznia 2021 r., sygn. akt. III OSK 3455/21).
Podobnie nie sposób też znaleźć podstawy dla sumowania równoważnych mocy promieniowanych izotropowo anten z planowanej instalacji oraz innej stacji bazowej. Przy czym, zarówno w dokumentacji jak i rozważaniach organu uwzględniono okoliczność, iż w odległości około 611 m od planowanego miejsca posadowienia stacji bazowej znajduje się stacja bazowa innego operatora.
Nie sposób uznawać też, aby wskazywana w skardze mała (tj. 11W) różnica mocy dla pojedynczej anteny sektorowej dawała podstawy do dokonywania oceny przy przyjęciu kryteriów przyjętych przez prawodawcę dla wyższego przedziału mocy urządzeń.
Podobnie nie sposób też uznać za zasadny zarzutu, iżby poprzez opisaną wyżej przewidzianą przez prawodawcę ocenę odziaływania inwestycji na środowisko przypadku doszło do zjawiska "salami slicing" tj. sztucznego, wymuszonego dzielenia przedsięwzięcia na części w celu uniknięcia przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Prawidłowość działania organu znajduje bowiem swoje potwierdzenie w przywołanych powyżej przepisach.
Mając na względzie inne zarzuty skarżących Sąd stwierdził także, iż potencjalne oddziaływania mogące występować przy użyciu konkretnych urządzeń, wchodzących w skład planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej zostały szczegółowo przedstawione w dokumentacji przedłożonej przez inwestora i poddane dalszej weryfikacji organów administracji. Dokonania stosownej oceny dowodzi tabelaryczne przedstawienie konfiguracji anten sektorowych z uwzględnieniem dopuszczalnych i maksymalnych pochyleń głównych wiązek promieniowania tych anten.
W ocenie Sądu, na podstawie zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji opracowanej wprawdzie na zlecenie inwestora, lecz przez osoby posiadające stosowne uprawnienia i wiedzę specjalną, organy nie miały podstaw do przyjmowania, iż działanie stacji bazowej miało prowadzić do zwiększenia poziomu energetycznego wypadkowych wektorów sił pól elektromagnetycznych emitowanych przez planowaną stację i stacje sąsiednie. W tym zakresie przeanalizowano odległość pomiędzy stacjami, istniejące i zaplanowane orientacje azymutów anten sektorowych i anteny radioliniowej, różne wysokości zawieszenia anten sektorowych i anteny radioliniowej oraz różną częstotliwość pracy nadajników i odbiorników stacji oraz stacji względem niej sąsiednich i taka ocena jawi się jako właściwa dla okoliczności sprawy.
Wbrew zarzutom skarżących nie sposób też uznać za uzasadniony zarzutu, iżby organy nie weryfikowały moc EIRP anten na danym sektorze, bowiem ze stosownej dokumentacji technicznej urządzeń przedstawionej przez inwestora jednoznacznie wynikają dane przyjęte do analizy.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska, na mocy którego powołano do życia instytucję mającą ograniczyć negatywne oddziaływanie określonych obiektów, a więc obszary negatywnego oddziaływania Sąd stwierdza, iż w obowiązujących przepisach nigdzie nie definiuje się, co należy rozumieć pod tym pojęciem. Jak trafnie wyjaśnił w tym zakresie WSA we Wrocławiu w wyroku z 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 276/11, w doktrynie przyjmuje się, że chodzi o obszary objęte ograniczeniami w sposobie korzystania z nieruchomości, wprowadzonymi w drodze przepisów prawa miejscowego ze względu na wymagania ochrony zasobów środowiska. Natomiast w orzecznictwie przyjmuje się, że: O obszarze oddziaływania będą decydować indywidualne cechy obiektu budowlanego, jego przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu, a w procesie zmierzającym do jego wyznaczenia nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamierzeniem budowlanym. Obszar ograniczonego użytkowania, na podstawie art. 135 ustawy Prawo ochrony środowiska jest zatem wyznaczany dla obszaru, na którym doszło do przekroczenia określonych norm. Innymi słowy jedną z podstawowych przesłanek uzasadniających ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania jest wystąpienie szkodliwego oddziaływania wywołanego przekroczeniem dopuszczalnych norm immisyjnych.
W realiach badanej sprawy z uwagi na wyniki przeprowadzonych analiz nie sposób dopatrzyć się, aby miało dojść do przekroczenia norm określonych rozporządzeniem, przy czym skarżący nie przedstawiają żadnych dowodów na potwierdzenie tezy, aby niezbędne było wyznaczenie obszaru ograniczonego użytkowania.
W ocenie Sądu potwierdzenie spełniania norm szczegółowo wyznaczonych w obowiązujących aktach prawnych nie dawało podstaw do sporządzania dodatkowych analiz w zakresie ograniczeń w zagospodarowaniu terenu.
Jeśli chodzi o zarzut wadliwości uzasadnienia decyzji z uwagi na wywodzony brak podania takich szczegółowych parametrów jak możliwe tilty anten, moc anten radioliniowych oraz przedstawiania metod obliczeniowych, należy zauważyć, iż art. 107 § 3 k.p.a. wymaga, aby uzasadnienie faktyczne zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zatem nie jest rolą organu administracji powielanie wszystkich zapisów akt sprawy, ale oparcie się na dowodach, którymi w przedmiotowej sprawie była w szczególności kwalifikacja przedsięwzięcia i inne dokumenty przedłożone przez inwestora.
W ocenie Sądu uzasadnienie skarżonej decyzji powyższe warunki spełnia, przy czym warto na marginesie dostrzegać, iż strona ma prawo dostępu do akt sprawy w czasie trwania postępowania po jego zakończeniu i nie sposób podważać prawidłowości decyzji tylko z tej przyczyn, iż organ administracji nie zawarł w uzasadnieniu decyzji tak szczegółowych danych jak oczekiwane przez strony takich jak opis metody obliczeniowej. Przy czym wbrew twierdzeniom skargi maksymalne tilty dla każdej z anten zostały wskazane w tab. 1 nr 1 decyzji organu I instancji
W zakresie zarzutu naruszenia art. 40 §1 k.p.a. tj. zasad doręczania pism stronom postępowania warto zauważyć, iż skoro bezspornie w badanej sprawie liczba stron przekraczała 10, to zastosowanie znajdował przepis art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej. Tym samym nie sposób skutecznie kwestionować zawiadomienia o wydanych decyzjach w drodze publicznego obwieszczenia. Warto też zauważyć, że w badanej sprawie skarżącym podnoszącym ten zarzut powyższy sposób zawiadomienia o treści decyzji nie uniemożliwił skorzystania ze środka zaskarżenia.
Nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut opierania się przez organy wyłącznie na dokumentach przedstawionych przez inwestora. W sytuacji, w której dokumenty przedłożone przez inwestora zawierały wszelkie niezbędne dane dla dokonania oceny istotnych dla sprawy okoliczności a inne strony postępowania nie przedstawiały dowodów, które dawałyby podstawy do podważania ich treści, organ uprawniony był do dokonania samodzielnej oceny dowodów w ramach posiadanych kompetencji, co też należycie uczynił.
W zakresie zarzutu braku uwzględnienia wymagań ładu przestrzennego należy dostrzec, iż badana decyzja zapadła w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, nie zaś jak wskazano w skardze, w toku wydawania decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia § 314 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.) warto dostrzec, iż przepis ten dotyczy wznoszenia budynków na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Przedmiotem badanej sprawy nie było wznoszenie budynku a ponadto poczynione w toku postępowania ustalenia nie dają podstawy do przyjęcia, iż nawet przy maksymalnym technicznie możliwym pochyleniu wiązki promieniowania występują obszary dostępne dla ludności, a jedynie w takim przypadku istniałyby podstaw do dalszej weryfikacji norm promieniowania.
Nie jest także trafny zarzut pełnomocnika skarżącej, iżby organy ograniczyły się do zautomatyzowanego powielenia informacji podawanych przez inwestora. Organy rozstrzygając w sprawie były zobowiązane do poddania ocenie danych zawartych w przedłożonych im dokumentach, zatem odniesienie się do ich treści i przedstawienie wniosków wynikających z takiej oceny, co jest widoczne w skarżonej decyzji, nie daje podstaw do uznania zasadności przedmiotowego zarzutu.
Jeśli chodzi o zarzut pełnomocnika skarżącej w zakresie odstąpienia przez organy obydwu instancji od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w tym samym stanie faktycznym i prawnym, na poparcie, którego to twierdzenia powołano orzecznictwo sądów administracyjnych, tak sformowany zarzut nie mieści się w zakresie regulacji art. 8 § 2 k.p.a., bowiem nie odnosi się on do innych rozstrzygnięć organów, których decyzje są kwestionowane w skardze.
Natomiast odnosząc się do tez powołanych przez pełnomocnika skarżącej wyroków nie można nie dostrzegać, iż w karcie informacyjnej przedsięwzięcia (s.27-28 owej karty) rozważono szczegółowo zjawisko kumulacji wiązek, również w kontekście istniejącego otoczenia. Sąd stwierdza przy tym, iż przy analizie orzecznictwa w tym przedmiocie nie można tracić z pola widzenia skali planowanej inwestycji. Stąd rozważania właściwe dla inwestycji o dużej skali (dużej liczbie anten sektorowych) nie są adekwatne dla realiów niniejszej sprawy, w której inwestor zabiegał o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia składającego się z zaledwie 3 anten sektorowych, zawieszonych na wysokości 50 m n.p.t. i skierowanych na różnych azymutach: 80°, 170° i 275°.
Nie sposób także uznać za zasadny zarzut pełnomocnika oparty na twierdzeniu o wadliwości postępowania z uwagi na nieustalenie prawdy obiektywnej w przedmiocie faktycznych parametrów planowanego przedsięwzięcia. Na aktualnym etapie realizacji inwestycji ocenie podlegały bowiem dane deklarowane (planowane) przez inwestora. Ewentualna modyfikacja zamierzenia inwestycyjnego powodowałaby konieczność ponownej jego oceny w kontekście oddziaływania na środowisko.
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do uwzględnienia podniesionych zarzutów i zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych stronie: www.nsa.orzeczenia.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło