II SA/Sz 1148/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi B. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy państwa w formie dożywiania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa-Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego M. W. kwotę [...] złotych obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...], na podstawie art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 1, art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie odżywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.) , art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1, art. 110 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 r. nr 115, poz. 728), § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950) Prezydent Miasta [...] po rozpoznaniu wniosku B.U. przyznał Mu pomoc w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłków [...] r. w wysokości po [...] zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że na podstawie przeprowadzonej aktualizacji wywiadu środowiskowego oraz zebranej dokumentacji ustalono, że B.U. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a Jego dochód miesięczny wynosi [...] zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477,00 zł. ( art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Stosownie natomiast do art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" – jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza [...]% kryterium dochodowego, tj. [...]zł – może być przyznana nieodpłatnie pomoc w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności. Natomiast sama wysokość przyznanego świadczenia uzależniona jest od potrzeb, sytuacji życiowej, materialnej oraz od możliwości finansowych Ośrodka. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem B.U. złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym podniósł, iż z powodu choroby serca oraz odbycia radioterapii, wnioskowaną pomoc winien otrzymać w maksymalnej wysokości. Ponadto ze względu na stan zdrowia musi stosować dietę wysokobiałkową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza [...] % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej ( co stanowi [...] zł – w przypadku osoby samotnie gospodarującej). B.U. wnioski o przyznanie różnych form pomocy złożył w dniu [...] r., zatem ocenie podlegał dochód z [...] , który wyniósł [...] zł ([...] zł zasiłek stały, [...] zł zasiłek pielęgnacyjny, [...] zł –[...] dodatku mieszkaniowego, przyznanego G.U., wspólnie zamieszkującej, ale prowadzącej odrębne gospodarstwo domowe, [...] zł – dochód z tytułu współwłasności gruntów rolnych położonych w [...] tj. [...]ha przeliczeniowego x [...] zł). Z uwagi na dochód nie przekraczający ww. kryterium [...] zł – dla osoby samotnie gospodarującej, skarżącemu przyznano świadczenie pieniężne na zakup posiłków od maja do [...] zł miesięcznie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Kolegium podało, że skarżący otrzymał pomoc prawie w granicach maksymalnych. Odnośnie podnoszonej diety wysokobiałkowej, skarżący nie przedkładał żadnego zaświadczenia w tym zakresie, a tylko takie osoby otrzymały pomoc w wysokości [...] zł miesięcznie. Dodatkowo organ wyjaśnił, że pomoc celowa przyznawana jest na określony cel i w decyzji nie musi być określana w miesiącach, dlatego też twierdzenie skarżącego, że -z urzędu- decyzja winna nosić klauzulę natychmiastowej wykonalności, jest nietrafne, ponieważ obligatoryjnym świadczeniem miesięcznym jest tylko zasiłek stały i pielęgnacyjny, a zasiłki te zostały skarżącemu wypłacone. Na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , B.U. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwestionując ją zarówno z punktu widzenia ustaleń faktycznych jak i potrzeb skarżącego jako osoby ciężko chorej, będącej w trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] r. sprecyzował żądanie skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa sądowego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa skarżącego do otrzymania zasiłku w wysokości, która umożliwi mu zaspokojenie niezbędnych potrzeb w warunkach odpowiadających godności człowieka. Radca prawny reprezentujący skarżącego podniósł, że organy rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego nie wzięły pod uwagę stanu zdrowia B.U. jego schorzeń [...] oraz z tym związanej konieczności stosowania specjalnej diety wysokobiałkowej. W ocenie pełnomocnika skarżącego organy nie oceniły należycie sytuacji rodzinnej, majątkowej i zdrowotnej B.U.. Okoliczność braku środków w budżecie gminy może determinować treść rozstrzygnięcia, jednakże w tej sprawie niedostatecznie zidentyfikowano niezbędne potrzeby skarżącego, co przyczyniło się do wydania decyzji, która niesie pomoc pozornie i nie uwzględnia konieczności prowadzenia ciągłego i skomplikowanego leczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja przyznająca skarżącemu pomoc w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłków od [...] r. w wysokości po [...] zł miesięcznie w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", przewidzianego w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania (Dz.U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.). Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że B.U. spełnia przesłanki do przyznania świadczeń pomocowych. Strona skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. W miesiącu marcu dochód skarżącego wyniósł [...] zł ( w tym [...] zł zasiłek stały, [...] zł zasiłek pielęgnacyjny, [...] zł – [...] dodatku mieszkaniowego – przyznanego G.U., wspólnie zamieszkującej , ale prowadzącej odrębne gospodarstwo domowe, [...] zł – dochód z tytułu współwłasności gruntów rolnych położonych w [...] tj. [...] ha przeliczeniowego x [...] zł. Z uwagi na dochód nie przekraczający ww. kryterium [...] zł dla osoby samotnie gospodarującej, skarżącemu przyznano świadczenie w wysokości [...] zł miesięcznie na zakup posiłków od [...] r. Wnioskodawca otrzymał świadczenie prawie w maksymalnej wysokości, w kwocie wyższej tj. [...] zł świadczenie otrzymały osoby, które przedłożyły zaświadczenie dot. obowiązku stosowania specjalnej diety, natomiast skarżący zaświadczenia takiego nie przedłożył. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" – pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. 2. Rada gminy może podjąć uchwałę o podwyższeniu kryterium dochodowego, o którym mowa w ust. 1. 3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, pomoc przyznawana osobom, których dochody przekraczają 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w ust. 1, jest finansowana ze środków własnych gminy przeznaczonych na realizację Programu. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...] zł. W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu nie ulega wątpliwości, iż skarżący oraz jego matka G.U. nie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Tak więc warunkiem przyznania skarżącemu pomocy pieniężnej z pomocy społecznej jest nieprzekroczenie kryterium dochodowego, w rozumieniu z art. 5 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wskazać należy, iż przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłków ma charakter uznaniowy, przy czym żadne przepisy ustawy o pomocy społecznej nie ustalają zarówno wysokości zasiłku celowego, jak również nie wskazują przesłanek do jej ustalenia. Niemniej jednak przyznanie zasiłku celowego nie może nosić znamion dowolności. W ocenie sądu rozpatrującego sprawę nie ulega wątpliwości, iż sytuacja skarżącego jest szczególna. W ocenie skarżącego MOPR ustalił w sposób nieprawidłowy wysokość jego miesięcznego dochodu na kwotę [...] zł, podczas gdy faktycznie wynosi on [...] zł. Jest on osobą bardzo chorą, cierpiącą na schorzenia [...]. Przeszedł ciężką operację, leczenie [...]. W związku z powyższym zachodzi konieczność stosowania diety wysokobiałkowej zalecanej przez szpital onkologiczny, na dowód czego skarżący przedłożył pismo ze szpitala onkologicznego w [...], z którego wynika zalecenie stosowania ww. diety. Organ do tych kwestii w ogóle się nie odniósł. Przeprowadzona przez Sąd kontrola wydanych w sprawie decyzji administracyjnych dostarczyła podstaw do uznania skargi za uzasadnioną. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organy administracji publicznej należy rozważyć oraz ustalić w sposób prawidłowy wysokość dochodu B.U. jako okoliczności wpływającej na wysokość przyznanego świadczenia oraz zobowiązania skarżącego do wykazania jakiego rodzaju dieta jest zalecana przez lekarza w związku z jego leczeniem. Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności oraz wobec uznania, że powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję. O wynagrodzeniu radcy prawnego, ustanowionego w ramach prawa pomocy, Sąd orzekł w oparciu o treść art. 250 powołanej wyżej ustawy.