II SA/Sz 1149/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-12-13
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o warunkach zabudowy, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinno rozpoznać sprawę co do istoty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę co do istoty, ponieważ organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił legitymację strony wnoszącej o wznowienie postępowania, a kwestia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie miała znaczenia, gdy wnioskodawca nie posiadał przymiotu strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. C. i P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która uchyliła decyzję Wójta Gminy Ś. odmawiającą uchylenia decyzji o warunkach zabudowy w wyniku wznowienia postępowania. Wójt Gminy odmówił uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy, uznając, że wnioskodawca F. I. nie był stroną postępowania. Kolegium uchyliło decyzję Wójta, uznając, że organ pierwszej instancji przedwcześnie przystąpił do merytorycznej kontroli decyzji o warunkach zabudowy, nie badając formalnych przesłanek wznowienia postępowania. Skarżący K. C. i P. C. zarzucili Kolegium naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądza od Kolegium solidarnie na rzecz skarżących K. C. i P. C. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant sekretarz sądowy Ziemowit Augustyniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. C. i P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. solidarnie na rzecz skarżących K. C. i P. C. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. art. 107 § 1, art. 147, art. 148, art. 149 § 1 oraz art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Wójt Gminy Ś., po rozpoznaniu wniosku F. I. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy Ś. znak: [...] wydaną [...] r. zmieniającą decyzję z [...] r. w sprawie ustalenia na wniosek K. C. i P. C. warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynku inwentarsko-magazynowego na produkcyjno-warsztatowo-magazynowy oraz zmiany sposobu użytkowania budynku mleczarni – warsztatu na socjalno-biurowo-mieszkalny wraz z rozbudową, przebudową i nadbudową w C. na działce nr [...] i zmienioną decyzjami ostatecznymi z dnia [...] r. i [...] r. – odmówił uchylenia decyzji Wójta Gminy Ś. znak [...] wydanej [...] r. zmieniającej decyzję z [...] r. w sprawie ustalenia na wniosek K. C. i P. C. warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania opisanych wyżej budynków.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w związku ze złożonym przez F. I. wnioskiem, Wójt Gminy Ś. postanowieniem z dnia [...] r. (znak: [...]) wznowił postępowanie w sprawie, celem zbadania czy wnioskodawca posiadał przymiot strony w postępowaniu, a także czy bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu.
Organ wskazał, że mocą decyzji z dnia [...] r. ustalono warunki zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku inwentarsko-magazynowego i budynku mleczarni. Stronami postępowania byli ówcześni właściciele działki oraz właściciele działek bezpośrednio graniczących z działką nr [...]. Wnioskodawca nie był stroną postępowania, zatem nie mógł być także stroną postępowania, którego przedmiotem była zmiana decyzji z dnia [...] r. Przedmiotem wniosku inwestorów była jedynie zmiana sposobu użytkowania i zmiany odnoszące się do istniejącego na działce budynku. Nie było zatem żadnych podstaw do poszerzenia kręgu osób, które mogłyby być uznane za strony w tym postępowaniu. Powołując się na orzecznictwo, organ zaznaczył, że żadna inna strona poza inwestorem nie nabywa prawa w wyniku ustalenia warunków zabudowy. Skoro zatem ustalenie warunków zabudowy nie jest uwarunkowane zgodą stron postępowania, to i zmiana decyzji ostatecznej, na mocy której ustalono warunki zabudowy, nie nadaje właścicielowi sąsiedniej działki żadnych praw i nie może być uzależniona od jego zgody.
Organ stwierdził, że nieruchomość wnioskodawcy nie leży w bezpośrednim sąsiedztwie zrealizowanego przedsięwzięcia i słusznie w spornym postępowaniu, wnioskodawca nie był uznany za stronę. Za stronę zostali uznani tylko wnioskodawcy oraz właściciele działek bezpośrednio graniczących z nieruchomością inwestorów. Ponadto, organ prowadząc postępowanie stwierdził znikomy lub żaden wpływ na otaczające budynek działki sąsiednie, więc – w jego ocenie – nie było uzasadnionym uznanie za strony właścicieli działek pozostających w dalszym sąsiedztwie.
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli: Prokurator Okręgowy w K. oraz F. I..
Prokurator w swoim odwołaniu zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Zdaniem Prokuratora, organ nie wskazał, w oparciu o jakie ustalenia stwierdził znikomy lub żaden wpływ na otaczające budynek działki sąsiednie. Nie została ustalona kwestia, czy użytkowanie przedmiotowych budynków jest zgodne z planowaną nową funkcją, na którą wydano decyzję o warunkach zabudowy i posiadanym zezwoleniem, w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej, w trybie przepisów Prawo budowalne lub ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak jest także ustaleń co do zasięgu, rodzaju i zakresu możności (lub wykluczenia) oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Decyzja o warunkach zabudowy nie została jednoznacznie sformułowana, Wójt Gminy Ś. nie dokonał ustaleń, jakie odpady zamierza magazynować wnioskujący o decyzję o warunkach zabudowy, czy budynki te są w stanie przyjąć planowaną liczbę odpadów przeznaczonych do magazynowania. Ponadto, decyzja nie wskazuje, że nową funkcją budynku jest budynek garażowo-magazynowy z przeznaczeniem na magazynowanie odpadów innych niż niebezpieczne.
Natomiast F. I. zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnie, a w konsekwencji uznanie, ze skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu,
w wyniku którego została wydana decyzja Wójta Gminy Ś. z dnia
[...] r.
2. naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez niedostateczne zbadanie materiału dowodowego i mimo to uznanie, że skarżący nie był stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r., a także niezgodne z prawdą wskazanie, że skarżący swój interes prawny w byciu stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. uzasadniał jedynie tym, że posiada przymiot strony w innym postępowaniu dotyczącym działki nr [...], a nieruchomość której jest właścicielem graniczy z obiema nieruchomościami, podczas gdy skarżący w swoich pismach szeroko argumentował i wskazywał szereg okoliczności, które świadczą o tym, że był on stroną postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r., jak również nieodniesienie się do twierdzeń podnoszonych przez skarżącego w jego pismach,
3. naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak faktycznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a w szczególności poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione i dlaczego, a które decydowały o odmowie przyznania skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r.,
4. naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania, a w konsekwencji brak uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania nowej decyzji, mimo istnienia przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
F. I. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji przekazanie sprawy Wójtowi Gminy Ś. do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W ocenie Kolegium organ I instancji decyzję o odmowie uchylenia przedmiotowej decyzji podjął jako wynik poczynionych ustaleń, co do przyczyn wznowienia, przyjmując, że F. I. - właściciel nieruchomości sąsiedniej nie jest stroną w toczącym się z wniosku inwestora postępowaniu. Zdaniem organu odwoławczego, takie rozumowanie jest przedwczesne i nie zasługuje na uwzględnienie. Organ bez zbadania wskazanych przez ustawodawcę obu przesłanek formalnych – czy z wnioskiem wystąpiła strona i czy zachowała miesięczny termin do złożenia wniosku – przystąpił do merytorycznej kontroli decyzji w sprawie warunków zabudowy i przystąpił do dokonania oceny, czy i komu w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji przysługiwał przymiot strony – stwierdzając ostatecznie znikomy lub żaden wpływ planowanej na działce nr [...] w m. C. inwestycji na otaczające budynek działki sąsiednie.
Mając na uwadze powyższe rozważania Kolegium stwierdziło, że dostrzeżone naruszenia stanowią wadę kwalifikowaną, uzasadniającą uchylenie przedmiotowej decyzji, bowiem zachodzi konieczność przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego co do istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, tj. zbadania formalnych ustawowych przesłanek wznowieniowych.
Pismem z dnia [...] r. K. C. i P. C. zaskarżyli decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając, że została wydana z naruszeniem:
- art. 138 § 2 k.p.a. przez zastosowanie tego przepisu przy braku przesłanek ustawowych,
- art. 2, 20 i 21 Konstytucji RP oraz art. 7, 8 , 77 i 107 § 1 k.p.a.,
- przepisów k.p.a. przez wydanie decyzji w sprawach, w których organ administracyjny II instancji (SKO) już wcześniej wydał inne decyzje, całkowicie odmiennie oceniając zgromadzony materiał dowodowy oraz poprzez wskazanie mało prawdopodobnej daty rozpatrzenia odwołań Prokuratora Prokuratury Okręgowej i F. I., tj. [...] r. podczas, gdy odwołania zostały złożone ponad rok temu,
- art. 58 § 2 k.p.a. przez nierozpoznanie kwestii, czy nie upłynął już 7-dniowy termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i bez przeprowadzenia postępowania w tym zakresie a także pominięcie okoliczności,
że już raz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia uchybionego terminu,
- ważnego interesu prawnego skarżących poprzez uniemożliwienie realizacji zamierzonej inwestycji i zahamowanie w ten sposób rozwoju rodzinnej firmy "[...]", prowadzonej przez skarżących od ok. [...] lat oraz przez utrudnienie
i uniemożliwienie unowocześniania przedsiębiorstwa spełniającego ważną funkcję społeczną (wywóz odpadów) i dającego zatrudnienie mieszkańcom Gminy Ś..
Podnosząc powyższe zarzuty strony wniosły o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
- zasądzenie na rzecz skarżących od strony przeciwnej kosztów postępowania przed WSA według norm prawem przepisanych,
- dopuszczenie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach tut. Sądu
o sygnaturach II SA/Sz 558/17 i II SA/Sz 560/17 oraz dowodów z akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o wyszczególnionych przez nich sygnaturach na okoliczność wielokrotnego badania przez organ przedmiotowej sprawy i wydania [...] korzystnych dla nich decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
Powyższy przepis został wprowadzony ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r.
o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. ze zm. 935), która weszła w życie w dniu 1 czerwca 2017 r. Zgodnie
z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej w dziale III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodano rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". – w którym znalazł się m.in. cytowany art. 64 a. Natomiast stosownie do
art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
w brzmieniu dotychczasowym. Z przepisu tego wynika a contrario, że do spraw sądowoadministracyjnych wszczętych po wejściu w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy nowe. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w dniu [...] r., zaś skargę wniesiono do Sądu dnia [...] r., a więc już po wejściu w życie opisanej wyżej nowelizacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tak więc skargę należało rozpoznać na podstawie przepisów dotyczących sprzeciwu, traktując ją jak sprzeciw i przyjmując, że brak jest podstaw do jej odrzucenia jako wniesionej po terminie (por. postanowienia NSA z dnia 26 października 2017 r., II OZ 1206/17 oraz z dnia 10 listopada 2017 r., II OZ 1382/17, dostępne w Internecie pod adresem ww.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Art. 64e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji sąd doszedł do przekonania, że narusza ona obowiązujące przepisy prawa w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że wydanie decyzji o charakterze kasacyjnym stanowi wyjątek od zasady rozstrzygnięcia sprawy co do istoty i jej ostatecznego załatwienia. Organ odwoławczy orzekając bowiem na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie rozstrzyga o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, gdyż wydając decyzję kasacyjną wskazuje właśnie na konieczność przeprowadzenia w określonym zakresie lub w całości postępowania wyjaśniającego, celem poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W ramach kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd administracyjny ocenia z kolei, czy organ odwoławczy powinien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaistniała konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. Przy czym zwrócić trzeba uwagę, że użyte w art. 138 § 2 k.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, należy przyjąć, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok NSA z 14 lutego 2017r., II OSK 1386/15). Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu.
Oceniając dopuszczalność zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a.
w rozpoznawanej sprawie należy mieć na uwadze, że postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję, prowadzone było w trybie wznowienia zainicjowanego wnioskiem F. I. opartym o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wójtowi Gminy Ś. nastąpiło z uwagi na to, że zdaniem Kolegium, organ I instancji nie zbadał przesłanek formalnych dopuszczalności wznowienia postępowania, tj. czy z wnioskiem wystąpiła strona i czy zachowała miesięczny termin do złożenia wniosku.
W świetle przepisów k.p.a. postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania można podzielić na dwie fazy. W pierwszej z nich bada się formalne podstawy wznowienia (zachowanie terminu do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania oraz wskazanie przesłanki wznowieniowej). W tej fazie organ kontroluje również, czy nie występują negatywne przesłanki do wznowienia postępowania (przedmiotowe oraz czy wniosek pochodzi od strony postępowania). Negatywny wynik badania podstaw formalnych prowadzi do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Ustalenie natomiast dopuszczalności wznowienia postępowania wymaga wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Dopiero to postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.) i zakończenia postępowania jednym z rozstrzygnięć wskazanych w art. 151 k.p.a.
W niniejszej sprawie organ I instancji niewątpliwie ocenił, czy wnoszącemu podanie o wznowienie postępowania przysługiwał status strony, czemu dał wyraz
w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji odmawiającej uchylenia, decyzji ustalającej warunki zabudowy, stwierdzając, że F. I. nie jest stroną tego postępowania. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji rozstrzygnął o tej okoliczności na etapie postępowania co do przyczyn wznowienia i uznało, że skoro nie zbadano legitymacji wnioskodawcy jako przesłanki formalnej, to istnieje podstawa do wydania decyzji kasacyjnej. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w przypadku oparcia wniosku o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. kwestia, czy wnioskodawca posiada przymiot strony może być badana po wszczęciu postępowania wznowieniowego jako mieszcząca się w zakresie postępowania co do przyczyn wznowienia (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 191/12, wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2214/16, wyrok NSA z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2411/15, dostępne w Internecie). Jednocześnie podkreśla się również, że jeżeli brak przymiotu strony jest oczywisty, bez konieczności przeprowadzania analizy prawnej, to ocena taka może się odbyć już we wstępnej fazie, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 września 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 277/17, lex nr 2370081). Skład orzekający tutejszego Sądu akceptując te poglądy stwierdza, że w realiach niniejszej sprawy to w jakiej fazie dokonywana jest ocena legitymacji wnioskodawcy i czy powinna być traktowana jako przesłanka formalna lub merytoryczna, nie może być kwalifikowane jako naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jak wynika z art. 138 § 2 k.p.a. wydanie decyzji kasacyjnej możliwe jest przy spełnieniu dwóch łącznie przesłanek: pierwszą z nich jest wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, drugą wystąpienie konieczności wyjaśnienia sprawy w takim zakresie, że ma to istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tymczasem organ II instancji nie wykazał, aby istniały ww. przesłanki warunkujące odstąpienie od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy. Mając powyższe na uwadze, przyjąć należy, że skoro organ I instancji rozstrzygnął kwestię posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, to obowiązkiem organu było dokonanie merytorycznej oceny tej okoliczności w kontekście akt sprawy, obowiązujących przepisów prawa jak i zarzutów odwołania.
W ocenie Sądu, uchylenia decyzji Wójta Gminy Ś. nie uzasadniało również - podniesione przez Kolegium - nieustalenie kwestii zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie. W myśl art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Podzielając stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2306/15 należy wskazać, że w sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego składa podmiot, któremu nie przysługuje przymiot strony, to zagadnienie dotyczące zachowania (bądź niezachowania terminu do złożenia wniosku) nie mają znaczenia. Kwestia zachowania terminu ma znaczenie, gdy wniosek składa podmiot mający status strony. Wówczas organ winien sprawdzić, czy strona zachowała ustawowy termin określony w art. 148 k.p.a.
Skoro zatem organ uznał, że F. I. nie jest stroną postępowania, wobec tego okoliczność, o której mowa powyżej nie miała w tym wypadku znaczenia.
Podsumowując uznać należy, że zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. zasługuje na uwzględnienie, co uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Natomiast z uwagi na granice orzekania zakreślone w art. 64e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jedynie na marginesie wskazać należy, że podanie w sentencji zaskarżonej decyzji - daty [...] r. (jako daty rozpoznania odwołań Prokuratora oraz F. I.) stanowi o oczywistej omyłce pisarskiej (powinno być [...] r.). Organ przedstawił przy tym powody, dla których rozpoznanie tych odwołań trwało ponad rok. Dodatkowo należy też wskazać, że wniosek o dopuszczenie dowodu z akt innych spraw prowadzonych przed tutejszym Sądem jak i przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem nie został spełniony warunek z art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczący niezbędności przeprowadzenia wnioskowanych dowodów do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151a § 1 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania postanowiono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ww. ustawy.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu i sprowadzają się do ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy w jej całokształcie, w szczególności przy uwzględnieniu okoliczności,
że organ I instancji dokonał wymaganej prawem oceny legitymacji strony wnoszącej
o wznowienie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło