II SA/Sz 1150/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej K.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu terminu do wniesienia odwołania przez K. K. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie o uznanie zasiłku stałego wypłaconego w okresie od dnia 1 października 2017 r. do dnia 28 lutego 2018r. w kwocie [...]zł za świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązanie do zwrotu ww. kwoty stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż zgodnie z przepisem art. 129 § 1 i 2 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie za pośrednictwem organu, który decyzję wydał. Decyzja wydana przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. doręczona została K. K. w dniu 15 czerwca 2018 r., a tym samym termin do wniesienia odwołania minął w dniu 29 czerwca 2018 r. Odwołanie natomiast wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 5 lipca 2018 r. (mimo, że datowane na dzień 27 czerwca 2018 r.) a więc po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Z tych względów odwołanie nie może zostać rozpatrzone, ponieważ stanowiłoby to rażące naruszenie prawa. Powyższe postanowienie K. K. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podniósł, że z odwołaniem stawił się w MOPS w W. w dniu 27 czerwca 2018 r. ale pracownica MOPS J. Ł. powiedziała mu, że odwołanie zostało źle sformułowane i nie ma go składać, ale napisać pismo o innej treści. Świadkiem tego była inna pracownica MOPS M. M.. Dlatego odwołanie złożył dopiero 5 lipca 2018 r. W związku z tym wniósł "o nadanie mojej sprawie dalszego toku postępowania ...". Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, wskazując, iż skarżący nie przedstawił dowodu na okoliczność zarzutów zawartych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez te organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem art. 7, 8 i 9 K.p.a. Zgodnie z tymi przepisami, organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. (art. 7). Organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. (art. 8 § 1). Organy administracji publicznej są też obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. (art. 9). Skarżący w skardze wskazał na okoliczność, że przyniósł odwołanie w dniu 27 czerwca 2018 r., a więc w terminie, jednakże wskazane przez niego z imienia i nazwiska osoby pracujące w MOPS stwierdziły, że jest ono źle sformułowane. Zawarte w odpowiedzi na skargę stanowisko organu, iż skarżący twierdząc, że przedmiotowe odwołanie przyniósł do organu w terminie, nie przedstawił dowodów na okoliczność swoich zarzutów, stanowi rażące naruszenie powyższych zasad, w sytuacji, gdy SKO nie podjęło żadnych kroków by podniesiony w skardze zarzut wyjaśnić. Wobec zawartych w skardze twierdzeń skarżącego, mogących stanowić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy zobowiązany był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym co najmniej poprosić wskazane w skardze osoby o ustosunkowanie się do powyższych twierdzeń skarżącego i w przypadku ich potwierdzenia odebrać od skarżącego oświadczenie co do celów złożenia skargi, tzn. czy kwestionuje wydane postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej, że wypłacone mu świadczenie było nienależne i zobowiązujące do jego zwrotu, czy też chce by ze względu na podawane przez niego okoliczności niezachowania terminu do wniesienia odwołania, organ rozpoznał skargę jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zauważyć też należy, iż z treści odwołania wynikało, że skarżącemu chodziło nie tyle o zakwestionowanie prawa organu do wydania skarżonej przez niego decyzji lecz o umorzenie wskazanej w niej należności, do której zwrotu został zobowiązany. W takim przypadku organ pierwszej instancji również zobowiązany był do udzielenia skarżącemu stosownych pouczeń i pomocy we właściwym sformułowaniu i skierowaniu wniosku. Akta sprawy nie zawierają żadnego śladu, że organ w stosunku do skarżącego zachował się zgodnie z przedstawionymi wyżej wymaganiami, wynikającymi art. 7 – 9 K.p.a. W tej sytuacji, mając na uwadze konieczność zgodnego z prawem zakończenia sprawy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. uznał za zasadne uchylenie zaskarżonego postanowienia – jako wydanego przedwcześnie. Przy ponownym rozpoznaniu wniesionego przez skarżącego odwołania SKO zobowiązane będzie jednoznacznie wyjaśnić intencję skarżącego wynikającą z wniesionej przez niego skargi i usunąć wskazane wyżej uchybienia.