II SA/Sz 1150/21
WyrokWSA w Szczecinie2022-03-10
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania części lokalu mieszkalnego na gabinet dentystyczny w budynku wielorodzinnym wymaga zapewnienia odrębnego wejścia do lokalu usługowego, zgodnie z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana sposobu użytkowania nawet części lokalu mieszkalnego na cele usługowe, w tym gabinet dentystyczny, wymaga zapewnienia odrębnego wejścia do części usługowej, zgodnie z § 36 ust. 3 pkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niewykazanie takiego odrębnego wejścia w projekcie budowlanym stanowi podstawę do odmowy zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o pozwolenie na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania części lokalu mieszkalnego na gabinet dentystyczny. Organ I instancji odmówił zatwierdzenia projektu, wskazując na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie konieczności zapewnienia odrębnego wejścia do lokalu usługowego oraz liczby miejsc parkingowych. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię planu miejscowego i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 roku, poz. 735) po rozpatrzeniu odwołania W. K. i B. K., od decyzji nr [...] Prezydenta Miasta S. z [...] lipca 2021 roku odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, obejmującego przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania części lokalu mieszkalnego na gabinet dentystyczny w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w S., działka nr [...] z obrębu [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu [...] marca 2021 roku do Urzędu Miasta S. wpłynął wniosek W. K. o pozwolenie na przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania części lokalu mieszkalnego na gabinet dentystyczny, w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w S., na działce nr [...] z obrębu [...]. Postanowieniem z [...] maja 2021 r. organ nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonej dokumentacji, w tym m.in. poprzez wykazanie zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie liczby miejsc parkingowych i wejścia do lokalu. Zawiadomieniem z [...] maja 2021 roku organ poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i zmiany sposobu użytkowania lokalu a następnie w dniu [...] czerwca 2021 roku organ poinformował strony o zebraniu materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, możliwości zapoznania się z nim oraz o nie spełnieniu przez inwestora nałożonych obowiązków przez organ w postanowieniu.
W toku postępowania Wspólnota Mieszkaniowa [...] w S. wyraziła sprzeciw do planowanej inwestycji, przedkładając uchwałę podjętą w tej sprawie przez właścicieli lokali w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w S.. Pismem z [...] lipca 2021 roku inwestor poinformował o uzupełnieniu dokumentacji zgodnie z postanowieniem jednocześnie wyjaśniając, że jeden ze wskazanych przez organ zapisów miejscowego planu nie odnosi się do projektowanej inwestycji.
Decyzją nr [...] z [...] lipca 2021 roku Prezydent Miasta S. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania części lokalu mieszkalnego na gabinet dentystyczny w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w S.. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestycja jest niezgodna z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie konieczności zapewnienia odrębnego wejścia do powstałego lokalu usługowego, a także nie wykazał w projekcie odpowiedniej liczby miejsc parkingowych, wynikającej z zapisów miejscowego planu. Ponadto stwierdził, że inwestor nie przedłożył wymienionego w postanowieniu dokumentu (zaświadczenia o wpisie projektanta na listę izby samorządu zawodowego) oraz przywołał uchwałę nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w S. z [...] lipca 2021 r. w sprawie braku zgody na planowaną inwestycję.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji W. K. i B. K. zarzucali zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisu § 36 ust. 3 pkt 8 uchwały nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przepis ten dotyczy planowanej inwestycji, podczas gdy inwestycja dotyczy jedynie zmiany sposobu korzystania z części lokalu mieszkalnego, a nie całego lokalu. Ponadto skarżący zarzucali decyzji naruszenie art. 7, 77, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez nie rozważenie w uzasadnieniu decyzji okoliczności sprawy i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a także dowolną ocenę tego materiału, polegającą na błędnym uznaniu, że inwestor nie zapewnił wystarczającej liczby miejsc parkingowych dla inwestycji oraz niewłaściwym przyjęciu, że zapewnienie przez inwestora miejsc parkingowych wiązało się z rezygnacją z miejsc postojowych w związku z brakiem samochodów osobowych, podczas gdy w projekcie wskazano konkretne miejsca postojowe, błędnym uznaniu, że planowana inwestycja będzie wpływała na formę, kompozycję budynku i na zagospodarowanie terenu, podczas gdy inwestycja ta nie będzie prowadziła do zmiany użytkowania całego lokalu, a jedynie jego części. Strona skarżąca podniosła też, że organ nie wezwał projektanta o przedłożenie aktualnego zaświadczenia o przynależności do właściwej izby architektów, podczas gdy projektant na dzień dokonania poprawek w projekcie takim zaświadczeniem dysponował.
Wojewoda przystępując do rozpatrzenia sprawy wskazał, że przedmiotem inwestycji jest przebudowa i zmiana sposobu użytkowania części lokalu mieszkalnego na gabinet dentystyczny w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w S., na działce nr [...] z obrębu [...]. Działka inwestycyjna usytuowana jest w obszarze, dla którego obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] grudnia 2012 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w S. (Dz. Urz. Wojew. Z. . z [...] stycznia 2013 roku, poz. 248), w terenie elementarnym oznaczonym symbolem [...] przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z dopuszczeniem usług (§ 36 planu). W ustaleniach kompozycji, form zabudowy i sposobu i zagospodarowania terenu (§ 36 ust. 3 pkt 8 planu) widnieje zapis stanowiący — dopuszcza się usługi w parterach budynków mieszkalnych (z wyodrębnionymi wejściami) i jako odrębne obiekty wzdłuż granicy z terenami elementarnymi i [...], [...]. Tymczasem z projektu nie wynika, żeby lokal nr [...] po zmianie sposobu użytkowania z mieszkalnego na użytkowy miał odrębne wejście, o jakim mowa w przywołanym zapisie planu. Projekt wskazuje, że wejście do lokalu nr [...] po zmianie sposobu użytkowania pozostanie w dotychczasowym miejscu (wejście poprzez klatkę jak do lokali mieszkalnych), co narusza ustalenie planu w tym zakresie. Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy stwierdził, że nie ma znaczenia, że inwestycja dotyczy zmiany sposobu użytkowania tylko części lokalu mieszkalnego, a nie całego lokalu, co w ocenie strony skarżącej przemawia za przyjęciem, że zapis § 36 ust. 3 pkt 8 planu nie ma tu zastosowania. Nie można się zgodzić ze stroną skarżącą, że powstały w wyniku realizacji inwestycji gabinet stomatologiczny będzie wchodził w skład lokalu mieszkalnego, którego funkcja jako całości się nie zmieni. Realizacja inwestycji wprowadzi do istniejącego lokalu mieszkalnego nową funkcję (użytkową), dopuszczoną zapisami planu. Lokal po przeprowadzeniu inwestycji będzie łączył dwie funkcje mieszkalną (mniejsza część lokalu) i użytkową (większa część lokalu). Wejście do lokalu użytkowego powinno być odrębne, zgodnie z § 36 ust. 3 pkt 8 planu, nawet w przypadku, gdy pozostała (niewielka) część lokalu zachowa funkcję mieszkalną. Podniesiony w odwołaniu od decyzji argument, że zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na gabinet stomatologiczny nie spowoduje zmiany kompozycji, formy zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu, ponieważ gabinet nie będzie umiejscowiony w osobnym lokalu w całości przeznaczonym na ten cel tylko nadal w mieszkalnym, należy uznać za chybiony, wynikający z niezrozumienia treści planu. Mając na względzie zapisy planu dotyczące kompozycji, formy zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu, o jakich mowa w ustaleniach planu (§ 36 ust. 3 pkt 8 planu), nie ma znaczenia, że lokal usługowy (gabinet stomatologiczny) nie zajmuje całego lokalu nr [...]. Istotne natomiast jest to, że poprzez realizację inwestycji powstanie w terenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej dopuszczona planem usługa, do korzystania z której należy zapewnić odrębne wejście (odrębne wejście dla klientów czy pacjentów — w zależności od profilu działalności). W sytuacji gdy lokal łączy dwie funkcje, usługową i mieszkaniową, jak najbardziej możliwe są dwa wejścia do lokalu, z klatki do części mieszkalnej i odrębne dla klientów lokalu usługowego (w tym przypadku pacjentów gabinetu stomatologicznego), zgodnie z zapisem miejscowego planu. Ideą twórców planu, wprowadzających do postanowień miejscowego planu zapis o możliwości prowadzenia usług w parterach budynków mieszkalnych pod warunkiem zapewnienia odrębnego do nich wejścia, było oddzielenie podstawowej funkcji mieszkaniowej od dopuszczonej funkcji usługowej. Projekt nie przewiduje odrębnego wejścia do części usługowej lokalu nr [...] przy ul. [...] w S., klienci (pacjenci) mieliby wchodzić do gabinetu stomatologicznego jak do lokalu mieszkalnego, dostępnym dla mieszkańców wejściem z klatki, co ewidentnie narusza ustalenie miejscowego planu w tym zakresie.
Organ odwoławczy stwierdził nadto, że sama zmiana sposobu użytkowania lokalu nie wymaga zgody wspólnoty mieszkaniowej, nawiązując do widniejącej w aktach sprawy podjętej przez właścicieli lokali w nieruchomości przy ul. [...] w S. uchwały nr [...] z [...] lipca 2021 roku, o niewyrażeniu zgody na zmianę sposobu użytkowania lokalu nr [...]. Inwestor, planując zmianę sposobu użytkowania lokalu, zobowiązany jest jednak do spełnienia warunków określonych w art. 71 ust. 2-2a i art. 35 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1997 roku Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 roku, poz. 1333 ze zm.) i zgoda wspólnoty jest wymagana, jeżeli zmiana sposobu użytkowania lokalu wiąże się z wykonaniem robót budowlanych ingerujących w części wspólne budynku. Zgoda wspólnoty w formie uchwały stanowi wówczas prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o jakim mowa w art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane. Wykonanie odrębnego wejścia do lokalu wiąże się z ingerencją w części wspólne budynku mieszkalnego, wymaga zatem zgody właścicieli lokali w budynku.
Odnosząc się do zarzutu braku zapewnienia lokalowi odpowiedniej liczby miejsc parkingowych należy przyjąć, że inwestor zapewnił trzy miejsca parkingowe, stosownie do ustaleń miejscowego planu (§ 6 ust. 5 pkt 3 planu). Do odwołania inwestor dołączył również aktualne zaświadczenie o wpisie projektanta na listę członków Z. Okręgowej Rady Izby Architektów RP, zgodnie z art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.
W podsumowaniu Wojewoda stwierdził, że planowana inwestycja jest niezgodna z obowiązującym w terenie inwestycyjnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co stanowi naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1a oraz art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo budowlane.
W. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Zarzucając zaskarżonej decyzji:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu:
a) § 36 ust. 3 pkt 8 Uchwały nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że przepis ten dotyczy planowanej przez skarżącą inwestycji, podczas gdy inwestycja ta dotyczy jedynie zmiany sposobu korzystania z części lokalu mieszkalnego, a nie całego lokalu oraz jest inwestycją, która nie będzie funkcjonować jako odrębny obiekt i nie znajduje się wzdłuż granicy z terenami elementarnymi [...] (przeznaczonymi pod zabudowę usługową, produkcyjną, magazynową, składy) i [...] (przeznaczonymi pod zabudowę usługową, produkcyjną, magazynową, składy, stacje transformatorowe, z dopuszczeniem istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej);
b) art. 35 ust. 1 pkt 1a i art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo budowlane przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że planowana przez skarżącą inwestycja jest niezgodna z obowiązującym na terenie inwestycyjnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy inwestycja ta nie narusza żadnego z zapisów Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]";
2/ naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
a) przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie żadnego dowodu w zakresie możliwości wykonania dwóch odrębnych wejść do lokalu Skarżącej i w związku z tym nieuzasadnione uznanie, że dla lokalu Skarżącej istnieje możliwość wykonania odrębnego wejścia do lokalu dla potencjalnych klientów gabinetu stomatologicznego;
b) przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ wszystkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia sprawy i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, tj. nie uwzględnienia, iż według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz projektu zmiany sposobu użytkowania części lokalu mieszkalnego na gabinet dentystyczny, inwestycja nie zmieni kompozycji, formy i sposobu zagospodarowania terenu, a tym samym nie jest dla niej wymagane zaprojektowanie odrębnego wejścia;
c) przepisu art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez błędną i niedokładną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci niezgodnego z rzeczywistym stanem faktycznym uznania, że właściciele lokali tworzący Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy [...] w S. podjęli uchwałę i sprzeciwili się planowanej przez skarżącą inwestycji, podczas gdy Wspólnota nie podjęła uchwały w sprawie braku zgody na "zmianę sposobu użytkowania lokalu przy [...] czym właściciele lokali tworzący Wspólnotę nie wyrazili sprzeciwu dla planowanej inwestycji;
d) przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy organ po uzupełnieniu materiału dowodowego w postaci aktualnego zaświadczenia projektanta A. L. oraz umów o korzystanie z miejsc parkingowych z dnia [...].07.2021r. oraz [...].07.2021 r. powinien był uchylić decyzję organu I instancji oraz zatwierdzić projekt budowlany i udzielić pozwolenia na przeprowadzenie inwestycji;
skarżąca wniosła:
1. na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt a i c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie przepisu art. 135 p.p.s.a o uchylenie w całości decyzji organu I instancji;
2. na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu skargi, powołując się na przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" oraz projektu budynku wskazała, iż budynek położony przy ul. [...] w S. jest budynkiem mieszkalnym. Zarówno z projektu budynku, jak i planu zagospodarowania przestrzennego jasno wynika, że skarżąca może zmienić sposób użytkowania lokalu i otworzyć w nim działalność gospodarczą w formie usług — w tym przypadku gabinetu stomatologicznego. Skarżąca nie ma zamiaru zmienić sposobu użytkowania całego lokalu, a jedynie jego części z przeznaczeniem na gabinet stomatologiczny. Podstawowym przeznaczeniem lokalu położonego przy [...] w S. miała być więc funkcja mieszkaniowa, a jedynie dodatkowo usługi w formie prowadzonej praktyki stomatologicznej.
Organy obu instancji dokonały błędnej wykładni zapisu § 36 ust. 3 pkt 8 uchwały przez uznanie, że w przypadku planowanej inwestycji zmiany sposobu użytkowania jedynie części lokalu na gabinet dentystyczny nie został spełniony wymóg zapewnienia odrębnego wejścia. Zmiana sposobu użytkowania dotyczy jedynie części lokalu. W pozostałym zakresie lokal ma spełniać w dalszym ciągu funkcję mieszkaniową, a ww. zapis planu nie znajduje w ogóle zastosowania do budynku skarżącej.
Organ w całości pominął pełne brzmienie § 36 ust. 3 pkt 8 uchwały.
Z powyższego przepisu wynika, że w parterach budynków mieszkalnych dopuszcza się usługi mające wyodrębnione wejścia, które jednocześnie stanowią odrębne obiekty i znajdują się wzdłuż granicy z terenami elementarnymi [...] (przeznaczonymi pod zabudowę usługową, produkcyjną, magazynową, składy) i [...] (przeznaczonymi pod zabudowę usługową, produkcyjną, magazynową, składy, stacje transformatorowe, z dopuszczeniem istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej). Spójnik "i" wskazuje na to, iż § 36 ust. 3 pkt 8 uchwały należy odczytywać w niniejszej sprawie. Organ pominął jednak w całości dalszą część zapisu planu zagospodarowania przestrzennego, z którego wynika, że usługi w parterach budynków (z wyodrębnionymi wejściami) mogą być prowadzone w stosunku do nieruchomości będących odrębnymi obiektami oraz takimi, które znajdują się wzdłuż granicy z terenami elementarnymi.
A contrario w przypadku budynku, który nie znajduje się wzdłuż granicy z terenami elementarnymi wskazanymi w planie nie można stosować ww. przepisu uchwały. Organ nie uwzględnił, że inwestycja skarżącej nie będzie stanowiła odrębnego obiektu. Nieruchomość skarżącej w dalszym ciągu spełniałaby funkcję mieszkalną oraz dodatkowo usługową. Budynek, w którym mieści się lokal skarżącej nie jest również budynkiem wzdłuż granicy z terenami elementarnymi i [...], które przeznaczone są m.in. pod usługi.
W związku z powyższym należało uznać, czego organ nie uwzględnił, że zmiana sposobu użytkowania części lokalu nie spowoduje zmian kompozycji, formy zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu. Dla planowanej inwestycji wiążącym powinien być zatem zapis ustaleń funkcjonalnych, tj. zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z dopuszczeniem usług - § 36 ust. 1 pkt 1.
Wskazać należy, że zmiana sposobu użytkowania części lokalu przy tej konkretnej inwestycji polega na tym, iż w dalszym ciągu lokal będzie spełniał funkcję mieszkaniową, a jedynie dodatkowo usługową. Inwestycja nie miała być umiejscowiona wzdłuż granicy z terenami elementarnymi wskazanymi w planie, ani w osobnym lokalu (nie będzie odrębnego obiektu), w całości przeznaczonym pod ten cel, ale będzie wchodziła w skład lokalu mieszkalnego, którego funkcja jako całości się nie zmieni.
Za powyższą interpretacją zapisu § 36 ust. 3 pkt 8 uchwały przemawia również to, iż w przypadku terenu elementarnego [...] (§ 30 ust. 3 pkt 8 uchwały) zdecydowano się na zupełnie inne określenie tożsamego przepisu, a mianowicie: "dopuszcza się usługi wyłącznie w parterach budynków mieszkalnych, z wyodrębnionymi wejściami".
Gdyby zatem zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla terenu planowanej przez skarżącą inwestycji przewidziano możliwość prowadzenia usług wyłącznie w parterach budynków z wyodrębnionymi wejściami, zastosowanie znalazłby tożsamy przepis, jak w § 30 ust. 3 pkt 8 uchwały.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje jednak w stosunku do terenu planowanej inwestycji inne warunki, które powinny być spełnione łącznie (odrębny obiekt znajdujący się wzdłuż granicy z terenami elementarnymi przeznaczonymi pod usługi). Powyższe warunki nie odnoszą się natomiast do inwestycji Skarżącej, zatem uznać należy, że zapis §36 ust. 3 pkt 8 nie znajduje w ogóle zastosowania do inwestycji skarżącej, do której zastosowanie powinny mieć ustalenia funkcjonalne planu zagospodarowania przestrzennego.
Skarżąca podniosła również, że organ Il instancji nie podjął wszystkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia jej w sposób wyczerpujący, gdyż bezzasadnie uznał, iż w odniesieniu do inwestycji skarżącej jak najbardziej możliwe jest wykonanie dwóch wejść do lokalu: z klatki do części mieszkalnej i odrębne dla pacjentów gabinetu stomatologicznego. Przy czym organ nie przeprowadził na tę okoliczność żadnego dowodu, a sama kwestia prowadzenia usług nie wiąże się jeszcze ze zmianą kompozycji, formy i sposobu zagospodarowania terenu. Taka sytuacja miałaby miejsce dopiero w przypadku konieczności wykonania odrębnego wejścia oraz w przypadku, gdy usługi prowadzone byłby w odrębnym obiekcie i wzdłuż granicy z terenami przeznaczonymi pod usługi, które zostały wskazane w Planie. Organ tym samym nie zbadał w sposób rzetelny, czy częściowa tylko zmiana sposobu użytkowania części lokalu wpłynie na kompozycję, formę zabudowy i sposób zagospodarowania terenu, co w ocenie Skarżącej w niniejszej sprawie nie ma miejsca.
Wskazać dodatkowo należy, że organ dokonał nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ w sposób błędny odczytał uchwałę nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w S., która dotyczyła braku zgody na planowaną inwestycję i która nie została podjęta. Organ oceniając zgromadzony materiał i ustalając na jego podstawie stan faktyczny sprawy uznał, iż Wspólnota wyraziła sprzeciw na planowaną przez skarżącą inwestycję i podjęła uchwałę w tym przedmiocie, podczas gdy uchwała o braku zgody na inwestycję nie została podjęta. Większość właścicieli lokali nie sprzeciwiła się planowanej inwestycji. Powyższe świadczy o tym, że organ Il instancji nie rozpatrzył całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób rzetelny i dokładny.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Wniesiona skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W związku z tym, zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2022 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2022 r.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r. poz. 329 dalej "p.p.s.a."). Przy czym podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.; dalej jako "Prawo budowlane"). Należy w tym miejscu odnotować dla porządku, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy w brzmieniu wprowadzonym od 19 września 2020 r. (ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2020 r., poz. 471).
Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę:
1) w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3 (w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia).
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in.:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. organ I instancji nałożył na inwestorkę w pkt [...] obowiązek wykazania, że zostały spełnione wymogi planu miejscowego, obowiązujące dla terenu elementarnego, na którym usytuowany jest budynek mieszkalny przy ul. [...] w S.. W postanowieniu organ przytoczył przepisy planu odnoszące się do terenu elementarnego [...], tj. § 36 ust. 3 pkt 8, ust. 5 pkt 2 uchwały.
Organy architektoniczno-budowlane w rozpoznawanej sprawie odmówiły skarżącej zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania części lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w S. ze względu na brak zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Dla terenu elementarnego, na którym usytuowany jest budynek przy ul. [...] w S., tj. [...] obowiązuje plan miejscowy uchwalony w dniu [...] grudnia 2012 r. ( uchwała nr [...] Rady Miasta S. w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w S."- Dz.Urz. Woj. Z. z 2013 r. poz. 248).
Organy architektoniczno-budowlane, będąc związane przepisami powszechnie obowiązującego prawa, z mocy art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zobowiązane są do przeprowadzenia kontroli zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w ramach tej kontroli - do wykładni postanowień planu, które są niejasne i budzą wątpliwości interpretacyjne. Sam proces wykładni postanowień planu miejscowego musi uwzględniać intencje uchwałodawcy z takim oto warunkiem, że ograniczenia lub zakazy ustanowione w tym planie muszą być interpretowane ściśle (zgodnie z regułą).
Przepis § 36 ust. 3 pkt 8 uchwały stanowi w odniesieniu do kompozycji, form zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu, iż dopuszcza się usługi w parterach budynków mieszkalnych ( z wyodrębnionymi wejściami) i jako odrębne obiekty wzdłuż granicy z terenami elementarnymi [...] i [...].
Treść tego przepisu , zdaniem sądu, w sposób nie budzący wątpliwości stanowi, że na terenie elementarnym, na którym usytuowany jest budynek przy ul. [...] w S. lokalny prawodawca dopuścił funkcję usługową w parterach budynków mieszkalnych, która może być zrealizowana na etapie budowy takiego budynku (co w tej sprawie nie miało miejsca) a w przypadku, gdyby właściciel lokalu mieszkalnego zlokalizowanego na parterze podjąłby zamiar zmiany sposobu użytkowania swojego lokalu mieszkalnego przeznaczając go w części lub w całości na lokal usługowy, to zmiana taka jest możliwa z punktu widzenia przepisów planu, jednakże pod warunkiem, że do lokalu usługowego będzie prowadziło odrębne wejście.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga przedłożenia zaświadczenia lub kopii zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub kopię tej decyzji, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zatem, jeżeli inwestor zamierza przebudować lokal mieszkalny oraz zmienić w części sposób jego użytkowania, to organ ma obowiązek sprawdzić zgodność takiego przedsięwzięcia z planem miejscowym.
Organy architektoniczno-budowlane poddały dokładnej analizie przepisy obowiązującego na obszarze planowanej inwestycji planu miejscowego i oceniły przedłożony do zatwierdzenia projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany pod kątem jego zgodności z ustaleniami takiego planu.
Wnioski zaprezentowane przez organ odnośnie do braku zgodności inwestycji z planem miejscowym, są w ocenie sądu prawidłowe, albowiem przepisy planu nie pozwalają na jej realizację w sposób opisany w projekcie.
Nie ma znaczenia w tej sprawie, czy w lokalu skarżącej w mniejszej lub większej części zostanie zachowana funkcja mieszkaniowa. Zmiana sposobu użytkowania nawet części lokalu mieszkalnego pociąga za sobą obowiązek dostosowania przedsięwzięcia do obowiązującego planu miejscowego. W tej sprawie nałożony przez organ w punkcie [...] postanowienia z dnia [...] maja 2021 r. obowiązek spełnienia przepisów planu miejscowego polegał na przedłożeniu takiego projektu, który przewidywałby wyodrębnione wejście do lokalu użytkowego. Takiej zmiany projektu skarżąca nie przedłożyła.
Podsumowując, skoro przedłożony projekt przebudowy lokalu mieszkalnego skarżącej wraz ze zmianą sposobu użytkowania jest niezgodny z § 36 ust. 3 pkt 8 planu miejscowego, to organy prawidłowo odmówiły zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania części lokalu na gabinet dentystyczny w budynku wielorodzinnym. Interpretacja przepisów planu zaprezentowana przez skarżącą nie odpowiada zarówno ich literalnemu brzmieniu jak i intencjom lokalnego prawodawcy.
Nie ma przy tym znaczenia na tym etapie rozpoznawanej sprawy stanowisko Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy [...] w S., albowiem przedłożony projekt nie przewidywał ingerencji w części wspólne budynku. Dopiero w sytuacji, gdyby inwestorka zamierzała zrealizować swoje zamierzenie budowlane zgodnie z przepisami planu miejscowego, zgoda Wspólnoty byłaby niezbędna.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, sąd nie dostrzegł, żeby zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca była obarczona wadami wymienionymi w skardze. Ustalenia organów poczynione zostały na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego i zebranego w sposób wyczerpujący, czyli przy podjęciu wszelkich niezbędnych kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego dla wydania przedmiotowej decyzji, która opatrzona została przekonującym uzasadnieniem.
Skoro zaskarżona decyzja odpowiada kryterium legalności, zaś sąd nie znalazł innych przesłanek do podważenia jej zgodności z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło