II SA/Sz 1152/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych B. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą wygaśniecie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu skarżącej pozwolenia na budowę przychodni zlokalizowanej na działce nr [...] Skarżąca, wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ponieważ samodzielnie wychowuje 13 letniego syna, nie ma żadnych dochodów ani oszczędności, a jedynym jej majątkiem jest nieruchomość rolna o pow. 0,3 ha. Skarżąca oświadczyła, że była zmuszona zawiesić prowadzoną działalność gospodarczą w maju 2013 r., gdyż została oszukana przez kontrahenta. Nie zostały rozliczone prace wykonane przez jej firmę w które zainwestowała własne oszczędności i środki uzyskane z kredytu. Wezwaniem z dnia 8 listopada 2013 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do przedłożenia w terminie 7 dni dowodów dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów: - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie domu, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii umowy kredytowej oraz harmonogramu spłat kredytu, - oświadczenia, czy wnioskodawczyni otrzymuje alimenty na syna oraz dowodu potwierdzającego wysokość alimentów, - dowodu potwierdzającego zawieszenie działalności gospodarczej, - zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy, że skarżąca jest osobą bezrobotną, - oświadczenia, z jakich środków wnioskodawczyni zamierzała zrealizować inwestycję której dotyczy pozwolenie na budowę, - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego korzystania z pomocy opieki społecznej w okresie ostatniego roku. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca oświadczyła, że otrzymuje dobrowolne alimenty na syna w kwocie [...] zł miesięcznie, nie ponosi natomiast żadnych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, gdyż mieszka w mieszkaniu cioci która opłaca czynsz oraz faktury za gaz i energie elektryczną. Wyjaśniła, że nie jest osobą bezrobotną, ponieważ ma zaległości wobec ZUS, co uniemożliwia jej zarejestrowanie się w powiatowym urzędzie pracy, nie korzysta także z pomocy opieki społecznej, egzystuje dzięki rodzinie. B. S. wskazała, że zawiesiła działalność gospodarczą 30 września 2012 r., po czym odwiesiła na dwa dni w maju 2013 r. w celu wystawienia zaległej faktury. Podała, że jej firma się rozwijała i miała plany oraz posiadała nieruchomości z rozpoczętymi inwestycjami które miały przynieść dochód i dać możliwość zainwestowania, m. in. w budowę której dotyczy pozwolenie na budowę. Wnioskodawczyni przedłożyła kserokopie umowy kredytu obrotowego z 20 stycznia 2012 r. wraz z harmonogramem spłat kredytu, dowód potwierdzający zawieszenie w maju 2013 r. działalności polegającej na pośrednictwu w obrocie nieruchomościami, oraz zawiadomienie o zajęciu przez ZUS wierzytelności na rachunku bankowym skarżącej w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Wyciągu z rachunków bankowych wnioskodawczyni nie przedłożyła. Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od zasady. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Osoba składająca wniosek o prawo pomocy obowiązana jest złożyć dokładne oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, oraz o stanie rodzinnym, a na wezwanie przedłożyć określone w wezwaniu dokumenty źródłowe. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni podała, że wraz z synem mieszka przy ul. [...] i nie ma jakichkolwiek dochodów ani oszczędności. Z jej odpowiedzi na wezwanie z dnia 8 listopada 2013 r. wynika, że mieszka przy ul. [...] , a na syna otrzymuje alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie. Z umowy kredytu obrotowego wynika, że skarżąca mieszka w [..] i w kwietniu 2012 r. zaciągnęła kredyt w kwocie [...] zł na sfinansowanie umowy o generalne wykonawstwo remontu i rozbudowy budynku przy ul. [...] , który zobowiązana jest spłacić w całości do 1 stycznia 2015 r. Miesięczna rata tego kredytu wynosi ponad [...] zł miesięcznie, a z przedłożonych dowodów nie wynika, by kredyt nie był spłacany. W szczególności wnioskodawczyni nie przedłożyła dowodu, że bank wypowiedział umowę. Oceniając złożony wniosek oraz przedłożone dowody źródłowe należy stwierdzić, że oświadczenie o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach wnioskodawczyni nie jest pełne i nie pozwala na ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej. Także dokumenty źródłowe, wybiórczo przedłożone przez skarżącą, nie pozwalają na ocenę jej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Skarżąca, która twierdzi, że posiada żadnego mieszkania ani domu wskazała trzy rożne adresy zamieszkania oświadczając przy tym, że nie ponosi żadnych kosztów mieszkaniowych. Mimo deklarowanego braku jakichkolwiek dochodów nie korzysta z pomocy opieki społecznej, a z przedłożonych dowodów wynika, że spłaca kredyt którego miesięczna rata przekracza [...] zł. Mimo wezwania, wnioskodawczyni nie przedłożyła wyciągów z kont bankowych które niewątpliwie posiada. Nie jest jasne gdzie skarżąca mieszka, ani z jakich środków spłaca kredyt obrotowy. Samo zajęcie rachunku bankowego oraz trudności finansowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą nie są w tej sytuacji wystarczające do uznania, że skarżąca jest osobą ubogą, niezdolną do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.