II SA/Sz 1154/21

WyrokWSA w Szczecinie2021-12-23

Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Patrycja Joanna Suwaj, Krzysztof Szydłowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce, która sprawuje opiekę nad dorosłym synem posiadającym znaczny stopień niepełnosprawności, jeśli syn jest zatrudniony w zakładzie pracy chronionej, a matka pobiera emeryturę?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty, iż zakres opieki sprawowanej przez matkę nad synem uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Sąd wskazał również, że pobieranie emerytury przez wnioskodawczynię nie stanowi bezwzględnej przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli matka złoży wniosek o zawieszenie wypłaty emerytury, a organy powinny ją o tej możliwości poinformować.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego K. D. na rzecz jej syna P. D., który posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Organy uznały, że zakres opieki sprawowanej przez matkę nie jest wystarczający do uznania, że uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia, a także że syn jest zatrudniony w zakładzie pracy chronionej. Dodatkowo, matka pobierała emeryturę. Skarżąca zarzuciła organom błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza C. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej K. D. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza C. z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej K. D. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej powoływane jako: "organ odwoławczy", "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania K. D. (dalej powoływanej jako "Strona", "Skarżąca"), orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza C. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem - P. D.. Jak podano w uzasadnieniu powyższej decyzji, podstawą odmowy wnioskowanego świadczenia przez organ I instancji było stwierdzenie, iż Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. orzekł, że P. D. ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności od [...]-go roku życia a ponadto wnioskodawczyni pobiera emeryturę z ZUS. Organ wyjaśnił także, iż P. D. jest zatrudniony w Zakładzie [...]" w C. od poniedziałku do piątku w godz. 7.00 do 13.00, a opiekę nad nim sprawuje Strona codziennie w wymiarze ok. 4 godzin. Przy czym z uwagi na zakres sprawowanej opieki, mieści się ona w ocenie organu w ramach zwykłej pomocy, jakiej powinno się oczekiwać od członków rodziny w przypadku trudności życiowych. Kolegium po przytoczeniu przepisów regulujących zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego wskazało, iż świadczenie pielęgnacyjne, jako forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym - a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, którą się opiekują - zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy. Przy czym przez rezygnację z zatrudnienia, w znaczeniu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm. – dalej powoływanej jako "u.ś.r."), należy rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma być bowiem rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium wskazało, iż świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku względem dziecka, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Chodzi tu zatem o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Kolegium uznało, że w rozpoznawanej sprawie nie ma związku między sprawowaną przez Stronę opieką a rezygnacją z zatrudnienia. Zakres pomocy świadczonej przez matkę swojemu synowi w codziennych czynnościach nie jest wystarczający do uznania, że nie podejmuje ona zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania nad nim opieki uprawniającej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że czynności wykonywane przez Stronę, wskazane w dniu [...] czerwca 2021 r. podczas przeprowadzanego wywiadu środowiskowego takie jak: sprzątanie, przygotowanie posiłków, robienie prania, załatwianie spraw urzędowych, wykupowanie leków nie są czynnościami tego rodzaju, że wykluczają podjęcie przez nią zatrudnienia. Tym bardziej, że P. D. jest zatrudniony w Zakładzie [...]" w C. od poniedziałku do piątku w godz. 7.00 do 13.00. Sam się kąpie, ubiera, zmienia pieluchomajtki oraz spożywa posiłki. Wskazując na powyższe Kolegium stwierdziło, iż biorąc pod uwagę stan zdrowia syna strony, obecny sposób opieki nie ma charakteru ciągłego i stałego. Zdaniem organu odwoławczego, niektóre czynności związane z opieką nad synem wykonuje i winna wykonywać ona w ramach obowiązków wynikających z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Przyjęto zatem, że w badanej sprawie brak jest związku przyczynowego między niepodejmowaniem przez Stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki nad synem który uprawniałby do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wyjaśniło także, iż nie ma znaczenia dla treści rozstrzygnięcia, że w orzeczeniu wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. orzeczono, że ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...]-go roku życia a także okoliczność, że wnioskodawczyni pobiera emeryturę z ZUS. Nie została bowiem spełniona inna przesłanka uprawniająca Stronę do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Pismem z [...] października 2021 r., pełnomocnik K. D., wniósł skargę do sądu administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając skarżonej decyzji naruszenie: 1) prawa materialnego, przez błędną wykładnię, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. i niezasadne uznanie, że mama niepełnosprawnego nie jest uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zakres opieki jakiej wymaga podopieczny nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia, 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię, tj. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, wbrew treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Sprawa Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w C., że niepełnosprawny P. D. pomimo orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności nie wymaga stałej opieki mamy. Wskazując na powyższe pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o ustalenie na rzecz Strony prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] maja 2021 r. do dnia [...] października 2022 r. Zawnioskował o zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonana przez Sąd kontrola sprawy wykazała, że skarga zawiera usprawiedliwione zarzuty. Na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., przywoływanej dalej jako: "u.ś.r.") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia kompensacyjnego, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; Podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez Kolegium w zaskarżonej decyzji było stwierdzenie, iż nie ma związku między sprawowaną przez Skarżącą opieką a rezygnacją z zatrudnienia, gdyż zakres pomocy świadczonej przez matkę niepełnosprawnemu synowi w codziennych czynnościach nie jest wystarczający do uznania, że nie podejmuje ona zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania nad nim opieki uprawniającej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto w ocenie organu odwoławczego nawet biorąc pod uwagę stan zdrowia syna Skarżącej, obecny sposób opieki nie ma charakteru ciągłego i stałego, a niektóre czynności związane z opieką nad synem Skarżąca wykonuje i winna wykonywać w ramach obowiązków wynikających z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W badanej sprawie jest bezsporne, iż Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. orzekł, że P. D. jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu. Z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika też, iż niepełnosprawny samodzielnie się kąpie, ubiera, zmienia pieluchomajtki, spożywa posiłki. Natomiast Skarżąca wykonuje takie czynności jak sprzątanie, przygotowywanie posiłków, pranie, załatwianie spraw urzędowych, wykupywanie leków, palenie w piecu w okresie grzewczym. Powyższe czynności składają się na przeciętny wymiar pomocy w wymiarze około czterech godzin dziennie. Treść skarżonej decyzji daje podstawy do stwierdzenia, iż w toku oceny organ odwoławczy pominął, iż Skarżąca nie zamieszkuje wspólnie z synem, a opiekę nad synem sprawuje o różnych porach dnia tj. przed wyjściem syna do pracy, po powrocie z pracy oraz przed snem. Jakkolwiek organ odwoławczy dostrzegł, iż niepełnosprawny syn Skarżącej jest zatrudniony w Zakładzie [...] w C. od poniedziałku do piątku w godz. 7.00 do 13.00 to jednak w żaden sposób nie ustalił charakteru powyższego zatrudnienia. Tymczasem z danych dostępnych na stronie [...]/ wynika, iż Zakład [...]" w C. jest wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo jednostką stworzoną w celu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób z niepełnosprawnościami. Zajmuje się nie tylko zatrudnianiem osób, którym z różnych względów trudniej zaistnieć na rynku pracy, ale także dba o przygotowanie ich do w pełni samodzielnego i aktywnego funkcjonowania w społeczeństwie oraz dalszej kariery zawodowej. Zestawienie powyższych faktów jest w ocenie Sądu istotne, albowiem pozwala prawidłowo ocenić zakres i charakter opieki, która jest sprawowana przez Skarżącą nad jej synem zarówno w zakresie jej niezbędności dla potrzeb syna jak i w zakresie możliwości podjęcia przez Skarżąca pracy zarobkowej. W ocenie Sądu zatrudnienie niepełnosprawnego P. D. w Zakładzie [...]" w C. jawi się jako istotny element jego rehabilitacji zawodowej i społecznej. Z tej też przyczyny całokształt czynności wykonywanych przez Skarżącą w ramach opieki nad synem już w zakresie typowych godzin ich wykonywania pozwala stwierdzić, iż Skarżąca zorganizowała swój czas w taki sposób, aby umożliwić synowi niezakłóconą rehabilitację i aby zapewnić mu potrzebne w toku rehabilitacji wykonywanie pracy. Powyższe jest możliwe jedynie dzięki zaspokojeniu niezbędnych potrzeb wynikających z aktualnego stanu zdrowia. Jakkolwiek opieka sprawowana przez Skarżącą z jednej strony wskazuje na pewną regularność czynności wykonywanych w zakresie opieki nad niepełnosprawnym, to jednak z innych jej wyjaśnień można odczytać, iż Skarżąca pozostaje w ciągłej gotowości, zapewniając ewentualną zwiększoną pomoc w nie tylko w przewidywanych z góry sytuacjach (okres zimowy i związana z tym konieczność palenia w piecu czy dojazdy do sądu lub urzędów) lecz także w przypadkach, w których wymaga tego stan zdrowia syna (dolegliwości bólowe, biegunki itp.). Pozostaje ona zatem w stałej gotowości celem zapewnienia niezbędnej pomocy nawet w nocy. Jakkolwiek organ zwrócił uwagę na umiejętności niepełnosprawnego pozwalające mu na wykonywanie licznych czynności w zakresie samoobsługi, to jednak nie można tracić z pola widzenia, iż jak potwierdza zresztą stosowne orzeczenie zespołu orzekającego o niepełnosprawności, wymaga on stałej pomocy innych osób. Przy czym z okoliczności sprawy nie wynika aby owa pomoc była lub mogła być zapewniania przez inne osoby niż Skarżąca. Kolegium przyjmując, iż brak jest związku przyczynowego między niepodejmowaniem przez Stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki nad synem nie dokonało należytej oceny, w jaki sposób opisana wyżej stała gotowość Skarżącej do udzielana pomocy synowi w wymaganym przez niego aktualnie zakresie - w tym z uwagi na konieczność jej zapewnienia o zróżnicowanych, w pełni uzależnionych od godzin rehabilitacji syna porach - wpływa na realną możliwość podjęcia przez nią pracy. Organ administracji nie wskazuje przy tym choćby rodzaju zatrudnienia możliwego do podjęcia przez Skarżącą przy zachowaniu niezbędnej niepełnosprawnemu pomocy, umożliwiającej mu kontynuację rehabilitacji i należycie zabezpieczającej jego potrzeby życiowe. W ocenie Sądu nie można nie dostrzegać, że przedstawiony przez Skarżącą sposób sprawowania opieki nad synem - której niezbędność i adekwatność do potrzeb niepełnosprawnego nie została zakwestionowana - w istocie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia w typowych zawodach, na typowych warunkach. Mając na względzie opisane wyżej okoliczności nie był też trafny wniosek organu odwoławczego, iż owa pomoc nie ma charakteru ciągłego i stałego a także iż mieści się ona w zakresie typowej pomocy, której można oczekiwać od członków rodziny w przypadku trudności życiowych. Istnienie obowiązku alimentacyjnego Skarżącej wobec syna jest w sprawie bezsporne, a jego stwierdzenie jest warunkiem koniecznym dla skutecznego ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Stąd oceniając uprawnienia Skarżącej istotne było stwierdzenie, czy zapewniając niepełnosprawnemu synowi pomoc i opiekę, posiada obiektywną możliwość podjęcia zatrudnienia. W ocenie Sądu organy nie wykazały takiej obiektywnej możliwości podjęcia zatrudnienia, która mogłaby następować bez szkody dla niezbędnej opieki uzyskiwanej przez osobę niepełnosprawną. W toku dalszego postępowania organy winny uwzględnić, iż w świetle dotychczas zgromadzonych dowodów brak jest podstaw do uznania, że skarżąca nie sprawuje opieki nad synem w zakresie wymaganym jego stanem zdrowia i potrzebami. Zgromadzone dotychczas dowody nie dają też podstaw do przyjęcia, iż przy zachowaniu pomocy w odpowiednich porach dnia oraz w niezbędnym zakresie, istnieje możliwość podjęcia zatrudnienia przez Skarżącą. Jednocześnie w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego a także ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, z daty powstania niepełnosprawności nie można wywodzić normy warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, skoro tak sformułowany warunek został uznany za niekonstytucyjny. Dokonując merytorycznego rozpoznania wniosku organy powinny zatem zbadać, czy wnioskodawczyni spełnia warunki do przyznania świadczenia określone w art. 17 u.ś.r. z wyłączeniem części niekonstytucyjnego przepisu i w zależności do tych ustaleń wydać stosowne rozstrzygnięcie. Jeśli chodzi natomiast o pobieranie przez skarżącą emerytury, w razie spełnienia innych przesłanek warunkujących nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, winna on móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. Wybór taki można zrealizować w szczególności przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 tej ustawy skutkuje wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje w swoim orzecznictwie, że istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytur. Sąd podkreśla przy tym, że o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do emerytury, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Konieczna jest taka organizacja działań organu przyznającego świadczenia rodzinne, w koordynacji z organem emerytalno-rentowym, by nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas ( tak np. NSA w wyroku z dnia 24 listopada 2020r. I OSK 1416/20 i podane tam orzecznictwo). W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że Skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie emerytury, ale z drugiej strony organy nie poinformowały jej o ewentualnej konieczności jego złożenia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Sprawa podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych stronie: www.nsa.orzeczenia.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło