II SA/Sz 1155/17

PostanowienieWSA w Szczecinie2017-11-28

Skład orzekający: Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien uwzględniać dochody i oszczędności wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym, a nie tylko jego własne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należy brać pod uwagę sytuację majątkową wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym, w tym dochody i oszczędności współmałżonka. Posiadanie oszczędności, które przewyższają koszty postępowania, nawet jeśli przeznaczone są na inny cel, może stanowić podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na dochody skarżącego i jego żony oraz posiadane oszczędności. Skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że należy brać pod uwagę tylko jego dochody i oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 października 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. A. K. wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia na rzecz A. K. warunków zabudowy. Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie [...]zł od wniesionej skargi, złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku podał, że trudna sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek wydatków w sprawie. Źródło utrzymania wnioskodawcy stanowi renta wypadkowa w wysokości [...] zł netto, a pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żona otrzymuje wynagrodzenie z tytułu pracy w wysokości około [...] Małżeństwo posiada [...] w zabudowie [...] o powierzchni [...] m2, dwie nieruchomości gruntowe o powierzchni ok. [...] oraz samochód osobowo-ciężarowy marki [...], rok produkcji 2000, nadto oszczędności w kwocie [...]zł przeznaczone na wesele córki. Koszty miesięcznego utrzymania: prąd - [...] zł, gaz - [...] zł, woda i ścieki -[...] zł, śmieci - [...] zł, telefony - [...] zł, abonament RTV - [...] zł, podatki od nieruchomości - [...] zł, leki - [...] zł, paliwo na dojazdy żony do pracy - [...] zł, ubezpieczenie OC - [...] zł, wyżywienie - [...] zł, odzież [...] zł, środki czystości i higieniczne - [...] zł, kosmetyki - [...] zł, nieprzewidziane wydatki np. prezenty, wizyty u lekarzy, awarie samochodu, remonty mieszkania - [...] zł, ubezpieczenie na życie - [...] zł. Do formularza skarżący załączył decyzję ZUS o waloryzacji renty z dnia [...] r., potwierdzającą wysokość podanej przez niego renty, kserokopię legitymacji rencisty, decyzję ZUS z dnia [...] r. przyznającą na stałe rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem. Postanowieniem z dnia 27 października 2017 r. straszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wskazując, że skarżący nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Referendarz wskazał, że skarżący razem z żoną dysponują miesięcznym dochodem w wysokości [...] zł, a niezbędne koszty utrzymania kształtują się na poziomie ok. [...] zł. Przy czym na uwadze należy mieć oszczędności wnioskodawcy wynoszące ok. [...] tys. zł. Zdaniem starszego referendarza dysponowanie oszczędnościami w takiej wysokości i oświadczenie, co do ich przeznaczenia trudno uznać za niezbędny wydatek. Tym bardziej, że koszty postępowania na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł, a udział pełnomocnika nie jest niezbędny. Posiadanie środków finansowych w kwocie przewyższającej wysokość potencjalnych kosztów sądowych pozwala sądzić, że ich część skarżący może przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych i nie będzie się to wiązało z brakiem środków na konieczne utrzymanie. W sprzeciwie na powyższe postanowienie A. K. podniósł, że przyznanie prawa pomocy winno być nierozerwalnie związane z osobą wnoszącego o przyznanie tego prawa. Dlatego tylko dochód uzyskiwany przez niego powinien być brany pod uwagę, a nie dochód uzyskiwany przez oboje małżonków. Również posiadanie oszczędności winno być obojętne dla postanowienia w zakresie przyznania prawa pomocy, w sytuacji, w której skarżący poczynił już odpowiednie starania i rezerwacje zmierzające do wydatkowania tych środków dla córki w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy). Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – dokumentację źródłową. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ustalenie, czy powyższa przesłanka zachodzi w przypadku wnioskodawcy, musi uwzględniać sytuację majątkową, osób trzecich pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, szczególne ich dochody. Informacje o tych osobach muszą być wszak zamieszczone w odpowiednich rubrykach formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto mogą one, co oczywiste, w istotnym stopniu wpłynąć na rozstrzygnięcie wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt I OZ 657/06, LEX nr 181557). Skoro bowiem wnioskodawca pozostaje we wspólnocie rodzinnej i majątkowej z innymi osobami, to wydatki i potrzeby finansowe tych osób bezsprzecznie nie pozostają bez wpływu na jego możliwości płatnicze, czasami wręcz przesądzając o tym, czy może on ponieść koszty postępowania, czy też nie. Spostrzeżenie to odnosi się zwłaszcza do współmałżonków osób wnioskujących o przyznanie prawa pomocy, i to niezależnie od ustroju majątkowego przyjętego w małżeństwie. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy trzeba więc mieć na względzie także sytuację małżonki skarżącego. W tym zakresie podkreślić wypada, że w ramach gospodarstwa domowego wnioskodawcy uzyskiwane są stałe dochody w postaci renty powypadkowej oraz wynagrodzenia żony, które nie tylko łącznie są wyższe niż wpis od skargi, ale i niewątpliwie pozwalają na pokrycie wszystkich ponoszonych w nim wydatków, w tym na poczynienie pewnych oszczędności. Trafnie również wskazał referendarz sądowy, że rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na uwadze należy mieć oszczędności wnioskodawcy wynoszące ok. [...]. zł. Bez znaczenia przy tym dla oceny możliwości finansowych skarżącego pozostaje natomiast okoliczność, że skarżący zaplanował na co przeznaczy oszczędności. Od woli skarżącego zależy czy posiadane środki finansowe w kwocie przewyższającej wysokość potencjalnych kosztów sądowych przeznaczy na kontynuowanie postepowania sądowego, czy tez na inny cel. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło