II SA/Sz 1156/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder /spr./, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2008 r. sprawy ze skargi J. G.-S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego. I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego K. S. kwotę [...] zł obejmującą wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu oraz należny podatek od towarów i usług. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia (...( odmówił J. G.-S. przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci: M. S. oraz D. S. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskodawczyni nie spełnia kryterium dochodowego wymaganego do przyznania prawa do zasiłku rodzinnego. Wskazał, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty (...( lub kwoty (...(, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Podał również, że w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Według ustaleń organu I instancji dochód na jednego członka rodziny J. G.-S. wynosi (...(, a zatem przekracza dochód uprawniający do świadczenia. Od decyzji organu I instancji odwołała się J. G.–S. domagając się przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci. Podała, że od sierpnia 2002r. do lipca 2006 r. nie posiadała żadnych dochodów i utrzymywała się wraz z dziećmi z zaliczki alimentacyjnej, zasiłku rodzinnego oraz zasiłków z pomocy społecznej, albowiem ZUS odmówił jej przyznania prawa do renty. Na mocy wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia (...( odwołująca się otrzymała prawo do renty od dnia (...(, natomiast Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacił jej rentę za lata 2002-2006 jednorazowo. Otrzymaną należność przeznaczyła na spłatę długów, a obecnie utrzymuje się z renty w wysokości (...(. Odwołująca się podniosła również, że samotnie wychowuje dzieci, a otrzymywane świadczenie wystarcza jej na opłacenie rachunków i wykupienie lekarstw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia (...( utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 24 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, czyli na okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 (dodatek z tytułu urodzenia dziecka), art. 14-16 (dodatek z tytułu rozpoczęci roku szkolnego, dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, zasiłek pielęgnacyjny) i art. 15b (jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia żywego dziecka). Dochodem rodziny w rozumieniu ustawy jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2). Odwołująca się uzyskała w roku 2006 dochód brutto w wysokości (...(. Dochód rodziny ustalony przez organy orzekające w sprawie na podstawie zaświadczenia wydanego przez Naczelnika I Urzędu Skarbowego w S. w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł (...( i przekroczył kwotę (...( uprawniającą do zasiłku rodzinnego. Kolegium szczegółowo przedstawiło sposób obliczenia dochodu w przeliczeniu na osobę w rodzinie przyjmując następujące dane: ogółem dochód brutto (...( pomniejszony o (...( zł tytułem należnego podatku dochodowego oraz kwotę (...( tytułem składki na ubezpieczenie zdrowotne. Miesięczny dochód rodziny wyniósł (...(, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowiło kwotę (...(. J. G.-S. wniosła skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżąca podniosła, że nie zgadza się z decyzjami organów I i II instancji i domagała się "ponownego przeanalizowania przez Sąd zaistniałej sytuacji". Przytoczyła w skardze argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wskazała na swoją trudną sytuacje ekonomiczną i zdrowotną. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia 31 marca 2008 r. wskazał, że sposób ustalania dochodu na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych jest mniej korzystny aniżeli wynikający z treści art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej. Zarzucił przy tym, że zasiłek rodzinny, analogicznie jak świadczenia z pomocy społecznej, ma charakter pomocowy i z tego powodu przy obliczaniu dochodu uprawniającego do zasiłku rodzinnego należy stosować zasady obowiązujące przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej. Pełnomocnik skarżącej wskazał również na niezgodność przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim przepisy te nakazują wliczanie do bieżącego dochodu zaległych świadczeń emerytalno-rentowych wypłaconych jednorazowo na skutek zmiany decyzji organu rentowego z art. 32 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji RP. Domagał się wystąpienia przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność art. 3 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych z art. 32 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji RP. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie skarżącej określonego prawa bądź uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw (np. spraw świadczeń rodzinnych). Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem kontroli decyzji wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, z punktu widzenia życiowych potrzeb strony, lecz ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że przeprowadzone przez Prezydenta S. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postępowanie w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego nie narusza przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) i przepisów wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Decyzja z dnia (...( oraz decyzja z dnia (...( zostały wydane w oparciu o prawidłową podstawę prawną. W uzasadnieniu tych aktów wskazano przyczyny, z powodu których odmówiono skarżącej świadczenia rodzinnego w formie zasiłku rodzinnego. Wniosek J. G.-S. z dnia 31 lipca 2007 r. dotyczył ustalenia na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci skarżącej: M. i D. S. na okres zasiłkowy od 1 września 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2008 r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobom wymienionym w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty (...(. Dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy), a więc w niniejszej sprawie dochód rodziny skarżącej z 2006 r. Uwzględniając zaświadczenie I Urzędu Skarbowego w S. z dnia (...(, po odliczeniu stosownie do art. 3 ust. 1 pkt b ustawy należnego podatku dochodowego oraz składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, ustalono dochód miesięczny w rodzinie skarżącej wynoszący (...( oraz dochód na osobę w 2006 r. wynoszący (...(. Ze względu na to, iż miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekroczył kwotę określoną w art. 5 ust. 1 ustawy (to jest (...(), zasadnie stwierdzono, że nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w tym przepisie. Sąd nie kwestionuje, że sytuacja finansowa i zdrowotna rodziny skarżącej jest niewątpliwie trudna. Należy jednak podnieść, że przepisy regulujące przyznanie świadczeń rodzinnych nie dają organowi, orzekającemu w tych sprawach, możliwości uznaniowego podejścia do sprawy. Skoro skarżąca przekroczyła dochód uprawniający do świadczenia rodzinnego, to nie mogła uzyskać prawa do tego świadczenia i brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 31 marca 2008 r. Sąd nie podziela poglądu, że przepis dotyczący ustalania wysokości dochodu uprawniającego do zasiłku rodzinnego w ustawie o świadczeniach rodzinnych narusza art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP. W ocenie Sądu, odmienny sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczeń o charakterze pomocowym w różnych aktach prawnych, nie może przesądzać o niezgodności przepisu z Konstytucją RP tylko z tego powodu, że przepis ten dotknięty jest w ocenie strony nadmiernym rygoryzmem. Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sad Administracyjny w S. oddalił skargę. O kosztach orzeczono na podstawie art.250 powołanej wyżej ustawy.