II SA/Sz 1156/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Decyzją z dnia [...], Prezydenta Miasta po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]., odmówił D.J. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na treść art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), wskazał, że pismem z dnia 4 czerwca 2014 r. powiadomiono wnioskodawczynię, że w dniu 23 czerwca 2014 r., w godzinach od 11.00 do 15.00, zostanie przeprowadzony wywiad środowiskowy. Jednocześnie poinformowano stronę, że podczas wywiadu pracownik odbiera oświadczenie o stanie majątkowym od wszystkich pełnoletnich członków gospodarstwa domowego, w związku z czym nieobecność w wyznaczonym terminie potraktowana będzie jako odmowa złożenia oświadczenia. We wskazanym wyżej terminie wywiad nie został przeprowadzony, ponieważ D.J. nie było w domu. W związku z powyższym organ I instancji przyjął, że nastąpiła odmowa złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania D.J. dodatku mieszkaniowego. Od powyższej decyzji D.J. wniosła odwołanie podnosząc, że nie umawiała się z pracownikami organu na wywiad, ponieważ w ww. godzinach pracuje. Zdaniem strony, przeprowadzanie wywiadu na podany w piśmie temat jest bezcelowe, bowiem sama prowadzi gospodarstwo domowe. W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że z analizy przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji wynika bezspornie, że skorzystanie przez organ z uprawnienia wynikającego wprost z przepisów prawa do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie wymaga wydania odrębnego aktu administracyjnego w tym przedmiocie, zawierającego uzasadnienie celowości jego przeprowadzenia. Skorzystanie z tego uprawnienia nie może zostać poczytane jako kwestionowanie, czy też podważenie danych podanych we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Z przepisów tych wyraźnie wynika, że oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego można żądać wyłącznie w toku przeprowadzania wywiadu. Kolegium zwróciło uwagę, że ww. przepisy nakładają na wnioskodawcę wymóg współdziałania z organem właściwym w sprawach dodatków mieszkaniowych w celu dokładnego ustalenia okoliczności faktycznych, natomiast kwestionowanie podejmowanych przez organ działań w realizacji obowiązków ustawowych można poczytywać, jak słusznie zauważył organ I instancji, za odmowę, o której mowa w art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Brak przeprowadzenia wywiadu, a tym samym niemożność uzyskania wymaganego prawem oświadczenia miało bezpośredni wpływ na podjętą w sprawie decyzję administracyjną. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że D.J. wiedząc o planowanym wywiadzie środowiskowym winna była dołożyć szczególnej staranności aby doprowadzić do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Organ I instancji pouczył wnioskodawczynię jak może się kontaktować w razie pytań i wątpliwości. D.J. mogła zatem przełożyć termin przeprowadzenia wywiadu, czy też ustalić inne jego godziny. D.J. wyżej opisaną decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej, przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie wniosłoby nic nowego do sprawy. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia, czy uniemożliwienie przez stronę skarżącą przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu jej zamieszkania uzasadniało odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego. Skarżąca kwestionuje bowiem celowość przeprowadzania wywiadu środowiskowego w jej sprawie. Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych określa ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), zwana dalej "ustawą". Należy przy tym zaznaczyć, że przepisy tej ustawy, dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych, mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego stanowił art. 7 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym, upoważniony przez organ, o którym mowa w ust. 1, pracownik przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane dotyczące posiadanych: 1) ruchomości i nieruchomości; 2) zasobów pieniężnych. Odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Jednocześnie z § 1 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz. U. 2013 r., poz. 589), wydanego na podstawie art. 7 ust. 15 ww. ustawy, wynika, że wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy i na jego podstawie ustala faktyczny stan majątkowy wnioskodawcy. Podczas wywiadu upoważniony pracownik bada aktualną sytuację dochodową, zawodową, zdrowotną i rodzinną wnioskodawcy oraz może żądać od niego i innych członków gospodarstwa domowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Ze wskazanych wyżej przepisów wynika, jak słusznie wyjaśniło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego można żądać w toku wywiadu środowiskowego przeprowadzanego zgodnie z przepisami prawa. Rację należy też przyznać organowi odwoławczemu, który stwierdził, że omawiane przepisy nakładają na wnioskodawcę wymóg współdziałania z organem właściwym w sprawach dodatków mieszkaniowych w celu dokładnego ustalenia okoliczności faktycznych, zaś kwestionowanie podejmowanych przez niego działań w realizacji obowiązków ustawowych można poczytywać za odmowę, o której mowa w art. 7 ust. 4 ustawy. Uzyskanie dodatku mieszkaniowego jest uprawnieniem, a osoby starające się o przyznanie świadczeń ze środków publicznych obowiązane są poddać się wymogom nałożonym na nie przepisami prawa. Brak współdziałania w tym zakresie musi skutkować odmową przyznania wnioskowanego świadczenia. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że wywiad środowiskowy nie został przeprowadzony pomimo podjętych przez organ pierwszej instancji działań w celu jego przeprowadzenia, z uwagi na brak współdziałania skarżącej z organem. W dniu 16 czerwca 2014 r. organ pierwszej instancji doręczył skarżącej zawiadomienie informujące o terminie i godzinie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w jej miejscu zamieszkania (23 czerwca 2014 r., w godzinach od 11:00 do 15:00). Fakt otrzymania zawiadomienia skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji. W wyznaczonym terminie, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, przeprowadzenie wywiadu nie było możliwe z uwagi na nieobecność skarżącej w mieszkaniu. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać trzeba, że z treści zawiadomienia o przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego wynikało bezspornie jaki był cel przeprowadzenia wywiadu oraz jakie informacje organ chciał uzyskać. W zawiadomieniu zawarto także informację o numerze telefonu oraz wskazano adres, pod którym można było skontaktować się w sprawie zaplanowanego wywiadu środowiskowego. Skarżąca miała więc możliwość wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, mogła też złożyć wniosek o wyznaczenie innego, dogodnego dla niej terminu, bądź ustalić inne godziny przeprowadzenia wywiadu. Takiego zachowania, w ramach obowiązku współdziałania z organem przyznającym dodatki mieszkaniowe, należało oczekiwać od skarżącej, występującej do organu z wnioskiem o przyznanie wsparcia w formie dodatku mieszkaniowego. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia prawa przez organy orzekające w sprawie, bowiem wobec niemożności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organy administracji nie mogły zweryfikować informacji na temat sytuacji majątkowej skarżącej podanej przez nią we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i tym samym zgromadzić pełnego materiału dowodowego pozwalającego na dokonanie rzetelnych ustaleń stanu faktycznego. Słusznie zatem, powołując się na treść art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organy orzekające w sprawie odmówiły skarżącej przyznania wnioskowanego dodatku. Reasumując, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niedostrzeżenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.