II SA/Sz 1156/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-11-30
Skład orzekający: Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi przysługuje wynagrodzenie za zastępstwo prawne udzielone na zasadzie prawa pomocy, gdy wniosek o przyznanie wynagrodzenia został złożony po terminie, ale stosowne oświadczenie zostało złożone podczas rozprawy przed NSA?Ratio decidendi
Adwokatowi przysługuje wynagrodzenie za zastępstwo prawne udzielone na zasadzie prawa pomocy, jeżeli podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym złożył stosowny wniosek wraz z oświadczeniem, że wynagrodzenie nie zostało zapłacone w całości lub w części, nawet jeśli formalny wniosek został złożony później. Brak oświadczenia we wniosku złożonym po terminie nie powoduje utraty prawa do wynagrodzenia, jeśli oświadczenie to zostało złożone wcześniej w toku postępowania.Stan faktyczny
Adwokat M. I. reprezentował D. J. w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, w której skarga kasacyjna została wniesiona przez innego adwokata. Po uchyleniu wyroku przez NSA, M. I. złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne. Starszy referendarz WSA odmówił przyznania wynagrodzenia z powodu braku oświadczenia we wniosku. Adwokat M. I. złożył sprzeciw, wskazując, że oświadczenie zostało złożone podczas rozprawy przed NSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przyznał adwokatowi M. I. wynagrodzenie za zastępstwo prawne udzielone na zasadzie prawa pomocy w kwocie określonej w uzasadnieniu, powiększone o podatek VAT.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata M. I. od postanowienia starszego referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 września 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1156/14 odmawiającego przyznania adwokatowi M. I. wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone na zasadzie prawa pomocy D. J. w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi M. I. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...]), obejmujące kwotę [...]zł powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług (23%), z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu na zasadzie prawa pomocy.
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę D. J. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 maja 2015 r. zostało przyznane D. J. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Pełnomocnikiem skarżącej wyznaczony został adwokat K. T., który w dniu 1 lipca 2015 r. złożył skargę kasacyjną od opisanego wyroku Sądu z dnia 5 lutego 2015 r.
W dniu 18 listopada 2016 r. do pełnienia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wyznaczony został adwokat M. I..
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym w dniu 28 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2521/15, uchylił zaskarżony wyrok Sadu I instancji oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] i decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] [...]
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przyznał adwokatowi K. T. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wynagrodzenie w kwocie [...]zł z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu na zasadzie prawa pomocy.
W dniu 5 września 2017 r. adwokat M. I. złożył do tut. Sądu wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Postanowieniem z dnia 26 września 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie odmówił przyznania adwokatowi M. I. przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.
W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, że pełnomocnik ani na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ani odrębnym pismem nie wystąpił z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną, a zatem pomimo wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku, brak było podstaw do wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozstrzygnięcia w tym zakresie. Z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pełnomocnik wystąpił dopiero w dniu 5 września 2017 r., jednakże wniosek ten nie zawierał stosownego oświadczenia, o którym mowa w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych referendarz sądowy stwierdził, że brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Jeżeli zatem wniosek adwokata ustanowionego dla strony zwolnionej od kosztów sądowych w całości lub w części, o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie zawiera oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części, to należy odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Pismem z dnia 18 października 2017 r. adwokat M. I. złożył do tut. Sądu sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 września 2017 r., wskazując w uzasadnieniu, że na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. po przedstawieniu merytorycznego stanowiska w sprawie złożył on stosowny wniosek o przyznanie wynagrodzenia wraz z oświadczeniem, że nie zostało mu ono zapłacone w całości ani w części, przy czym nie miał możliwości późniejszego zweryfikowania, czy informacja o wniosku rzeczywiście została uwzględniona w protokole z rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", wyznaczony pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W sprawach, w których skarga kasacyjna została wniesiona od dnia 18 kwietnia 2013 r. do dnia 31 lipca 2015 r. zastosowanie ma rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).
Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c powołanego rozporządzenia za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stawka wynosi 50% stawki minimalnej, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z kolei według § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia w innej sprawie niż wymieniona w pkt 1 lit. a – b cytowanego przepisu stawka w pierwszej instancji wynosi 240 zł.
W niniejszej sprawie adwokat M. I. nie prowadził sprawy w I instancji, nie sporządził skargi kasacyjnej (sporządził ją i wniósł w dniu 1 lipca 2015 r. adwokat K. T.), natomiast brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zgodnie więc z powołanymi przepisami jego wynagrodzenie winno wynieść [...] zł (75% z kwoty [...]zł). Kwotę tę należy powiększyć o podatek od towarów i usług w wysokości 23%, co łącznie daje kwotę [...]zł.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w postanowieniu referendarza sądowego dotyczącego braku oświadczenia we wniosku adwokata M. I., że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, zgodzić należy się ze stwierdzeniem w nim zaprezentowanym, że złożenie wskazanego oświadczenia stanowi konieczną przesłankę warunkującą przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu stosownego wynagrodzenia, natomiast, w ocenie Sądu, nietrafny jest pogląd, że takie oświadczenie nie zostało przez ww. pełnomocnika złożone.
W treści protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 28 lutego 2017 r. zawarte zostało stwierdzenie, że "pełnomocnik D. J. wnosi i wywodzi jak w skardze kasacyjnej". Z kolei, w skardze kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 5 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o "zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu – w maksymalnej wysokości, albowiem nie zostały one uiszczone przez nikogo w żadnej części".
Mając na uwadze powyższe, uznać należy, że adwokat M. I. na ww. rozprawie złożył (podtrzymał) stosowny wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawierający oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
W związku z tym należało orzec o przyznaniu wnioskodawcy wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy przyznanego skarżącej z urzędu, zgodnie z poczynionymi wyliczeniami na zasadzie wyżej powołanych przepisów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło