II SA/Sz 1157/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-04-29
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy, charakteryzująca się brakiem dochodów, oszczędności i wartościowych składników majątku (w przypadku C.S.) lub niskimi dochodami, samotnym wychowywaniem dzieci i brakiem oszczędności (w przypadku M.S.), uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stosowaną gdy wnioskodawca nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęły dwa wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożone przez uczestników postępowania C.S. i M.S. Wnioskodawcy domagali się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E.S. na postanowienie Wojewody w przedmiocie sprostowania decyzji. Wnioskodawcy przedstawili oświadczenia o swoim stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, wskazując na brak środków finansowych lub niskie dochody i trudną sytuację rodzinną.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić wnioskodawców (C.S. i M.S.) od kosztów sądowych oraz ustanowić dla nich adwokatów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku uczestnika postępowania C. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania decyzji postanawia 1. zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku uczestnika postępowania M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania decyzji postanawia 1. zwolnić wnioskodawczynię od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata.
W sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r. Nr [...]w przedmiocie sprostowania decyzji wpłynął w dniu [...]r. /data stempla pocztowego/ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego C. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach C. S. podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawca oświadczył, że nie pracuje i nie posiada żadnego źródła dochodu. Nie posiada żadnych rzeczy ruchomych i nieruchomych, zasobów finansowych, ani przedmiotów wartościowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpił uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego, którego prawo do ubiegania się o ten rodzaj zwolnienia należy wywieść z treści art. 12 P.p.s.a., zgodnie z którym ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 243 § 1 P.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Należy podnieść, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym powinno być stosowane wówczas, gdy wnioskodawca istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych pozwalających na uiszczenie opłat sądowych, pokrycie wydatków, czy opłacenie zastępstwa procesowego. Przy czym ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na osobie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia wnioskodawcy.
Po analizie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy,
należy stwierdzić, że sytuacja materialna (brak dochodu, brak oszczędności oraz wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów postępowania sądowego), w jakiej znajduje się C. S., uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.
U z a s a d n i e n i e
W sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r. Nr [...]w przedmiocie sprostowania decyzji wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w dniu [...]r. /datastempla pocztowego/ wniosek uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach M. S. podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z córkami W. (ur. [...].) oraz K. (ur. [...].). Wnioskodawczyni oświadczyła, że otrzymuje dochód z tytułu umowy o pracę, ale obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, a na utrzymanie dzieci otrzymuje alimenty w łącznej kwocie [...]zł miesięcznie. Nie posiada żadnych rzeczy ruchomych i nieruchomych, zasobów finansowych, ani przedmiotów wartościowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiła uczestniczka postępowania sądowoadministracyjnego, której prawo do ubiegania się o ten rodzaj zwolnienia należy wywieść z treści art. 12 P.p.s.a., zgodnie z którym ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 243 § 1 P.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Należy podnieść, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym powinno być stosowane wówczas, gdy wnioskodawca istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych pozwalających na uiszczenie opłat sądowych, pokrycie wydatków, czy opłacenie zastępstwa procesowego. Przy czym ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na osobie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia wnioskodawcy.
Po analizie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy,
należy stwierdzić, że sytuacja rodzinna (wnioskodawczyni wychowuje samotnie dwoje małoletnich dzieci) oraz materialna (niskie dochody, brak oszczędności oraz wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów postępowania sądowego), w jakiej znajduje się M. S., uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło