II SA/Sz 1159/21
WyrokWSA w Szczecinie2022-03-17
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły sprawcę zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, opierając się na notatkach służbowych i twierdzeniach jednej ze stron, bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości podmiotu, który faktycznie zajmował pas drogowy. Brak jednoznacznych dowodów na przypisanie odpowiedzialności skarżącemu, w szczególności brak ustaleń co do prawa własności zajmującego obiekt, narusza przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na P. K. za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie obiektu handlowego (kiosku) bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od lutego do kwietnia 2021 r. Organ pierwszej instancji nałożył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] r., Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego P. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2021 nr [...], na podstawie art. 138 S 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm.) oraz uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2019 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych na cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu (Dz. Urz. Woj. Z. z 2019r. Poz. 6128 ze zm.), po rozpatrzeniu w dniu [...] września 2021r. odwołania P. K. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 202 Ir. nr [...] w sprawie nałożenia na P. K. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za zajęcie w dniach od [...] lutego 2021r. do [...] kwietnia 2021r. pasa drogowego ulicy [...] w S. poprzez umieszczenie w nim obiektu handlowego (typu kiosk "[...]") bez zezwolenia zarządcy drogi, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny i prawny sprawy, z którego wynikało, że w dniu [...] lutego 2021 r. inspektor Urzędu Miejskiego w S. został poinformowany telefonicznie przez A. K., że P. K. postawił w pasie drogowym ul. [...] przy ogrodzeniu cmentarza, obok ich wspólnego obiektu handlowego (z którego A. K. nie korzysta od dłuższego czasu) kiosk typu "[...]". A. K. domagała się interwencji w przedmiotowej sprawie.
Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z oględzin pasa drogowego sporządzonego w dniu [...] lutego 2021 r. wynikało, że na nieruchomości stanowiącej pas drogowy ulicy [...] ustawiono kiosk handlowy typu "[...]" bez zezwolenia zarządy drogi. W toku oględzin inspektorzy Urzędu Miejskiego, miarką firmy Stanley PowerLock 10 m, dokonali pomiarów samowolnie zajętego terenu, z których wynikało, że powierzchnia zajęcia wynosi 9m2. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną oraz plan sytuacyjny z naniesioną samowolnie zajętą powierzchnią pasa drogowego. Pas drogowy zajmowany był do dnia [...] kwietnia 2021 r., tj. do dnia usunięcia kiosku na zlecenie organu. Na okoliczność przeprowadzenia codziennych kontroli pasa drogowego, pomiędzy [...] lutego 2021r. a [...] kwietnia 2021 r., zostały sporządzone notatki służbowe.
Z ustaleń organu wynikało, że P. K. jest współwłaścicielem obiektu handlowego wraz z pergolą, zlokalizowanego w pasie drogowym ulicy [...], na który posiada zezwolenie zarządcy drogi. Z kolei A. K. jest współwłaścicielką obiektu handlowego wraz z pergolą, natomiast nie jest współwłaścicielką obiektu typu kiosk "[...]".
Organ ustalił również, że, kiosk "[...]", którego dotyczy postępowanie, został umieszczony bez zezwolenia w pasie drogowym przez P. K., w związku z trwającym od kilku lat konfliktem pomiędzy A. K. a P. K. oraz w celu uniemożliwienia A. K. egzekucji prawomocnego wyroku w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania. Pełnomocnik A. K. do pisma z dnia [...] maja 2021 r. wyjaśniającym jej status załączył wyrok oraz protokół czynności egzekucyjnych.
Decyzją nr [...] [...] z dnia [...] lipca 2021 r. Prezydent Miasta S. nałożył na P. K. karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie w dniach od [...].02.2021r. do [...].04.2021r. pasa drogowego ulicy [...] w S. poprzez umieszczenie w nim obiektu handlowego (typu kiosk "R. ") bez zezwolenia zarządcy drogi.
W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...] lipca 2021r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podniósł następujące zarzuty:
1) naruszenie art. 64 § 1 i 2 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niesporządzenie protokołu z czynności oględzin pasa drogowego,
2) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez brak dokonania wyczerpujących ustaleń koniecznych dla wydania zaskarżonej decyzji,
3) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że P. K. w okresie od [...] lutego 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2021r. zajął pas drogowy ulicy [...] poprzez umieszczenie w nim obiektu handlowego bez zezwolenia zarządcy drogi, mimo braku dowodów na to, że dokonał tego właśnie skarżący,
4) naruszenie art. 81a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącego.
Kolegium rozpatrując sprawę w pierwszej kolejności przywołało podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, którą stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm.) zwanej dalej "u.d.p.". Następnie przytoczyło treść art. 40 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 12 u.d.p.
Organ odwoławczy podkreślił, że konsekwencją stwierdzenia przez zarządcę drogi jednego z naruszeń wymienionych w art. 40 ust. 12 u.d.p. jest wydanie przez ten organ decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10-krotności należnej opłaty za zajęcie pasa drogowego. Stawki opłat zostały określone w uchwale Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2019 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych na cele nie związane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu.
Organ odwoławczy stwierdził, że zadaniem organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest ustalenie w sposób prawidłowy i niewątpliwy okoliczności takich jak: fakt naruszenia granicy pasa drogowego, podmiotu, który dopuścił się naruszenia granicy pasa drogowego oraz okoliczności wpływających na wysokość wymierzanej kary, takich jak powierzchnia czy okres zajęcia pasa drogowego. Ustalenie wskazanych okoliczności musi odbywać się przy zastosowaniu reguł zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego co do prowadzenia postępowania dowodowego i przy pomocy środków dowodowych przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Kolegium organ I instancji rozpoznając sprawę dokonał prawidłowych ustaleń w powyższym zakresie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że to P. K. dokonał zajęcia pasa drogowego ulicy [...] w dniach od [...] lutego 2021 r. do [...] kwietnia 2021 r. poprzez umieszczenie w nim obiektu handlowego (typu kiosk "[...]") bez zezwolenia zarządcy drogi. Powyższą okoliczność potwierdza protokół z czynności egzekucyjnych w sprawie [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., z którego wynika, że dłużnik (P. K.) był gotów wydać klucze do kiosku, którego dotyczy niniejsze postępowanie. Należy zatem przyjąć, że był on właścicielem przedmiotowego obiektu (lub miał do niego inny tytuł prawny). W przeciwnym razie nie dysponowałby przecież kluczami do obiektu. Zważyć należy, iż pomiędzy stronami toczyła się sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania (w aktach sprawy znajduje się prawomocny wyrok wydany w tej sprawie), przy czym — jak słusznie wskazał organ I instancji — przedmiotem tego postępowania nie był kiosk "[...]" ale pawilon handlowy przy ul. [...] (pierwszy pawilon przy drugiej bramie wejściowej tzw. starego cmentarza), którego współwłaścicielami są P. K. i A. K.. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest również okoliczność, iż to A. K. poinformowała organ o postawieniu w pasie drogowym przedmiotowego kiosku, a tym samym nie sposób przyjąć, iż to ona zajęła pas drogowy bez zezwolenia.
Za bezzasadny Kolegium uznało zarzut naruszenia art. 64 § 1 i 2 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niesporządzenie protokołu z czynności oględzin pasa drogowego, albowiem w aktach sprawy znajduje się protokół z oględzin pasa drogowego wraz z załącznikami (dokumentacją fotograficzną i planem sytuacyjnym).
Mając na uwadze powyższe, Kolegium nie stwierdziło, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego, jak również nie dopatrzyło się naruszenia przepisów postępowania.
P. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Skarżący podniósł następujące zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania:
1/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia.
2/ art. 64 § 1 i § 2 pkt 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niesporządzenie protokołu z czynności oględzin pasa drogowego ulicy [...] w S. w dniach [...].02.2021 r. — [...].04.2021 r., w sytuacji, gdy były to czynności mające istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy, których przebieg należy utrwalić w protokole, a organ rozstrzygając sprawę nie może opierać się na treści notatek służbowych z przeprowadzonych oględzin pasa drogowego;
3/ art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez brak dokonania wyczerpujących ustaleń koniecznych dla zaskarżonej decyzji, a tym samym nieprzeprowadzenie pełnego oraz rzetelnego postępowania dowodowego poprzedzającego zaskarżonej decyzji, uznaniu za pewne twierdzenia A. K., w sytuacji, kiedy powinny zostać poddane weryfikacji w toku postępowania dowodowego, co skutkowało przyjęciem, że to P. K. dokonał zajęcia pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia i doprowadziło do wydania decyzji o nałożeniu kary finansowej na skarżącego i następnie utrzymaniem tejże decyzji w mocy;
4/ art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że P. K. w okresie od [...].02.2021 r. do [...].04.2021 r. zajął pas drogowy ulicy [...] w S. poprzez umieszczenie w nim obiektu handlowego bez zezwolenia zarządcy drogi, mimo braku dowodów jednoznacznych na to, że dokonał tego właśnie skarżący, co skutkowało wydaniem decyzji o nałożeniu kary finansowej na skarżącego;
5/ art. 81a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącego, gdyż mimo braku stosownych dowodów organ I instancji oparł się na twierdzeniach A. K. i przyjął, że to Skarżący w okresie od [...].02.2021 r. do [...].04.2021 r. zajął pas drogowy ulicy [...] w S. , mimo że nie można wykluczyć, że to inna osoba czy nawet A. K. zajęła pas drogowy.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2021 r., zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania na podstawie art. 61 [pic]3 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że utrzymując w mocy decyzję Prezydenta [...] organ II instancji dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W toku postępowania nie zostało ustalone w sposób niebudzący wątpliwości, kto dokonał zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Nadto, w toku postępowania odwoławczego zmianie nie uległ stan faktyczny a organ II instancji nie poczynił żadnych nowych ustaleń i nie przeprowadził żadnych dodatkowych czynności dowodowych, stąd też okoliczności niewyjaśnione przez organ I instancji nadal pozostały niewyjaśnione, co uniemożliwiało wydanie prawidłowej decyzji przez organ odwoławczy.
Zdaniem skarżącego, organ I instancji błędnie ustalił stan faktyczny albowiem nie przeprowadził pełnego i rzetelnego postępowania dowodowego.
Głównymi dowodami w postępowaniu przed organem I instancji były notatki służbowe wykonane przez Inspektora Urzędu Miasta S. . Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to tyle, że przeprowadzenie dowodu jedynie z notatki służbowej nie jest wystarczającą przesłanką do załatwienia sprawy, a co za tym idzie nie może ona stanowić wyłącznej podstawy faktycznej wydania rozstrzygnięcia administracyjnego w sprawie. Może być ona potraktowana jako jeden z dowodów, które organ administracji publicznej bierze pod uwagę wydając decyzję administracyjną. Treść notatki sama w sobie nie korzysta bowiem z mocy dowodowej, o której mowa w art. 75 § 1k.p.a. Dlatego wiarygodność tej notatki musiałaby ponadto zostać potwierdzona za pomocą innych środków dowodowych, np. osobowych. Stosownie bowiem do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Dla poparcia powyższych twierdzeń skarżący przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych.
Przywołując treść art. 67 k.p.a. oraz okoliczności, w których w postępowaniu powinien być sporządzony protokół, skarżący podkreślił, że decyzja musi znajdować oparcie w materiale dowodom, zebranym i utrwalonym w aktach sprawy. Odstąpienie od sporządzenia protokołu z czynności postępowania dowodowego powoduje w konsekwencji niemożność powoływania się przez organ administracji na okoliczności faktyczne, stwierdzone w toku tej czynności Nie można zatem uznać notatek pracowników organu za dowody w sprawie. Możliwość sporządzenia adnotacji z czynności organu, przewidziana w art. 72 k.p.a., nie może dotyczyć ustaleń istotnych dla sprawy. Mogą to być bieżące adnotacje, pomocne wprawdzie przy rozpatrywaniu sprawy, jednakże nie obejmujące kluczowych ustaleń, od których jej rozstrzygnięcie zależy lub może zależeć.
Zdaniem skarżącego obciążenie go karą finansową powinno być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem stanu faktycznego. Zaniechanie przez organ podjęcia czynności zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i w konsekwencji wydanie decyzji bez dokonania oceny wszystkich istotnych dla dowodów, skutkuje natomiast wadliwością wydanej decyzji administracyjnej. Ustalenie przez organ I instancji zasadności nałożenia kary pieniężnej nie może być oparte na domniemaniach faktycznych, domysłach, czy też przypuszczeniach.
Powołując się na przepis art. 81a § 1 k.p.a. oraz poglądy doktryny skarżący podkreślił, że zasada rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony jest stosowana w sprawach, których przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia. Omawiana zasada zawiera dyrektywę odnoszącą się do sposobu oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie dotyczącej nałożenia na stronę obowiązku bądź ograniczenia lub odebrania stronie uprawnienia. Uzupełnia ona postanowienia art. 77 § 1, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. dotyczące reguł uznawania okoliczności faktycznych za udowodnione.
Z materiału dowodowego zgromadzonego przez Organ I instancji nie wynika, kto dokonał zajęcia pasa drogowego w okresie od [...].02.2021 r. — [...].04.2021 r. Wobec braku dowodów oraz w oparciu o zasadę wyrażoną w art. 81a §1 k.p.a. należy uznać, że skarżący nie podlega karze pieniężnej.
Uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska organu, jeżeli w toku postępowania strona podniosła zarzuty, zapatrując się na faktyczną bądź prawną ocenę sprawy odmiennie, niż organ administracji publicznej. Skoro przyjęte przez organ przesłanki faktyczne lub prawne, jak również ocena dowodów, budzą zastrzeżenia strony, w uzasadnieniu decyzji winno zostać zawarte rozstrzygnięcie odnośnie tych wątpliwości.
W niniejszej sprawie, pomimo zgłaszanych zastrzeżeń skarżącego, organ zarówno I, jak i II instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia twierdzenia A. K. oraz własne rozważania w oparciu o zasady doświadczenia życiowego. Posiłkując się jednak tymi samymi zasadami doświadczenia życiowego powszechnie wiadomo, że w przypadku konfliktu pomiędzy byłymi małżonkami często toczy się z ich udziałem, a najczęściej z inicjatywy jednego przeciwko drugiemu wiele postępowań zarówno cywilnych, karnych, jak również administracyjnych. Niniejsza sprawa jest tego klasycznym, wręcz jaskrawym przykładem, Okoliczność, że A. K. dokonała zgłoszenia bezprawnego zajęcia pasa drogowego, bez przeprowadzenia przez organy obu instancji wnikliwego postępowania dowodowego, nie dowodzi, iż sama nie dokonała ona (czy też inna osoba trzecia) zajęcia tego pasa drogowego, tak samo jako nie dowodzi, że dokonał tego P. K.. W toku postępowania organy obu instancji nie zdołały w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, że zajęcia pasa drogowego dokonał skarżący. Organy opierały się jedynie na przypuszczeniach i domniemaniach. Wejście w posiadanie kluczy do pawilonu nie przesądza o tym, że podmiot je posiadający dokonał bezprawnego zajęcia pasa drogowego i ustawił bez zezwolenia obiekt
Kwestia posiadania kluczy do pawilonu jest odrębna od kwestii ustawienia tego obiektu w obrębie pasa drogowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Wniesiona skarga okazała się zasadna
Na wstępie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym, zarządzeniem z dnia 10 lutego 2022 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 marca 2022 r.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r. poz. 329 dalej "p.p.s.a."). Przy czym podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiot rozpoznawanej sprawy stanowi kara za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz.U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm.), zwanej dalej "u.d.p.".
Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.
Z kolei zgodnie a art. 40 ust. 12 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego:
1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,
2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,
3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c
- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu [...] lutego 2021 r. w pasie drogowym ulicy [...] w S. został umieszczony obiekt typu kiosk "[...]". Zajęcie pasa drogowego od [...] lutego do [...] kwietnia 2021 r. organ I instancji potwierdził dokumentacją zdjęciową oraz notatkami służbowymi sporządzonymi przez pracowników organu w trakcie kontroli pasa drogowego.
Kwestia zajmowania przez ww. obiekt pasa drogowego ul. [...] w S. nie budzi wątpliwości ani sądu, ani stron postępowania. W tym miejscu należy wyjaśnić, że jakkolwiek notatki służbowe z załączoną dokumentacją zdjęciową znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy nie są dowodem w sprawie lecz stanowią potwierdzenie czynności kontroli pasa drogowego w dniach od [...] lutego 2021 r. do [...] kwietnia 2021 r. i nie są tożsame z protokołem oględzin, to jednak co do zasady ustalenia w nich zawarte nie są przez strony kwestionowane. Organ I instancji na żadnym etapie postępowania nie zarządził przeprowadzenia dowodu z oględzin i stąd też zarzuty odnoszące się do braku protokołu z tej czynności są niezasadne. Jedyny protokół zatytułowany "protokołem oględzin" został sporządzony bez udziału stron w dniu [...] lutego 2021 r. przed wszczęciem postępowania w sprawie i w ocenie sądu jest to w istocie notatka z kontroli pasa drogowego uzupełniona o szkic sytuacyjny i materiał zdjęciowy. Kolejne notatki zostały sporządzone w dniach [...] lutego 2021, [...] [...] marca 2021 oraz [...][...] kwietnia 2021 r. W dniu [...] kwietnia 2021 r. kiosk, na zlecenie organu I instancji, został usunięty z pasa drogowego ul. [...] w S. .
Nie budzi również wątpliwości sądu zastosowana przez organy stawka niezbędna do obliczenia wysokości kary za zajęcie pasa drogowego, wynikająca z przepisów uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2019 r.nr [...] w sprawie wysokości stawek za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych na cele niezwiązane z potrzebami zarzadzania drogami lub potrzebami ruchu.
Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że organ w istocie nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości podmiotu, który faktycznie zajmował pas drogowy od [...] lutego 2021 r. do [...] kwietnia 2021 r.
Kolegium przyjęło bezkrytycznie, że to skarżący jest osobą, która zajmowała pas drogowy bez zezwolenia, chociaż w sprawie brak jest dowodów jednoznacznie wskazujących, że jest on sprawcą zajęcia.
Sąd zauważa, że osobą informującą o fakcie zajęcia pasa drogowego była A. K., jednakże poza werbalnym stwierdzeniem, że skarżący jest sprawcą zajęcia, organ nie uzyskał żadnych innych przekonujących dowodów. Nie można za taki uznać protokołu z czynności komornika, które miały miejsce w dniu [...] kwietnia 2021 r. Protokół ten jest nieczytelny i dotyczy czynności egzekucyjnych dotyczących innego obiektu. Jeżeli organ uznał (po odczytaniu protokołu, o ile było to możliwe- k.121-122 akt adm.), że zawiera on treści, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy o bezprawne zajęcie pasa drogowego, to winien w ramach postępowania wyjaśniającego przesłuchać osoby uczestniczące w tych czynnościach, w tym komornika ( m.in. na okoliczność wręczenia kluczy od kiosku "[...]"). Nie stanowi również potwierdzenia prawa własności kiosku treść skargi na czynności komornika, złożonej w dniu [...] kwietnia 2021 r. we właściwym sądzie. Do tej skargi został załączony jednak protokół z czynności komornika w dniu [...] kwietnia 2021 r. oraz nagranie tej czynności. Nie można wykluczyć, że analiza czytelnego protokołu oraz przesłuchanie nagrania mogłyby wpłynąć na wiedzę organu co do osoby, która zajmowała pas drogowy.
Nadto organy nie przeprowadziły żadnych ustaleń co do prawa własności kiosku "[...]", w którym jak się okazało w dniu jego usuwania, znajdował się towar oraz elektroniczny czytnik cen, kasa elektroniczna firmy [...] oraz dwa terminale. Powyższe wynika z protokołu sporządzonego w dniu [...] kwietnia 2021 r. na okoliczność usunięcia z pasa drogowego kiosku [...] (k.88 akt adm.). Znajdujące się w kiosku przedmioty prawdopodobnie mogłyby pomóc w ustaleniu właściciela kiosku, a co za tym idzie podmiotu który dokonał zajęcia pasa drogowego.
Podsumowując, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na wydanie decyzji nakładającej karę na skarżącego za zajęcie pasa drogowego, albowiem nie ustalono niewątpliwie podmiotu zajmującego pas drogowy. Jakkolwiek akta administracyjne sprawy są obszerne, to jednak nie zawierają dowodów pozwalających na przyjęcie, że to obiekt należący do skarżącego zajmował pas drogowy od [...] lutego 2021 r. do [...] kwietnia 2021 r.
Zaskarżona decyzja, z powyższych względów, dotknięta jest zatem naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji (i ewentualnie organ odwoławczy) weźmie pod uwagę, że decyzja powinna być poprzedzona jednoznacznym ustaleniem, czy znajdujący się w pasie drogowym obiekt należał do skarżącego. Tylko w ten sposób będzie można stwierdzić, czy przypisanie skarżącemu odpowiedzialności za delikt administracyjny jest rzeczywiście uprawnione, czy też nie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło