II SA/Sz 1161/06
WyrokWSA w Szczecinie2007-01-10
Skład orzekający: Barbara Gebel, Arkadiusz Windak, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie kosztów przejazdów i pobytu celem leczenia poza miejscem zamieszkania, jeśli istnieją możliwości leczenia w miejscu zamieszkania lub w jego pobliżu, a świadczenie to ma charakter uznaniowy?Ratio decidendi
Zasiłek celowy, przyznawany na podstawie ustawy o pomocy społecznej, jest świadczeniem uznaniowym, co oznacza, że jego przyznanie nie jest automatyczne, nawet w przypadku spełnienia kryteriów dochodowych. Organ powinien rozważyć potrzeby wnioskodawcy oraz swoje możliwości finansowe i potrzeby społeczne. W sytuacji, gdy istnieją możliwości leczenia w miejscu zamieszkania lub w pobliżu, a wnioskodawca nie udowodnił bezwzględnej konieczności leczenia w odległej placówce, odmowa przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów przejazdów i pobytu jest uzasadniona.Stan faktyczny
G. T. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów przejazdów i pobytu celem leczenia poza miejscem zamieszkania, argumentując koniecznością konsultacji i leczenia w odległej placówce z powodu zdiagnozowanego wycieku płynu mózgowo-rdzeniowego. Wójt Gminy odmówił przyznania zasiłku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Kolegium ustaliło, że skarżący spełnia kryterium dochodowe do świadczeń z pomocy społecznej, jednakże wskazało na istnienie możliwości leczenia w placówkach medycznych w miejscu zamieszkania lub w pobliżu, a także na fakt otrzymywania przez skarżącego innych świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi G. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego o d d a l a skargę
Decyzją z dnia [...]r. numer [...] Wójt Gminy [...] reprezentowany przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], odmówił G. T. przyznania zasiłku celowego w formie pomocy finansowej na pokrycie kosztów przejazdów i pobytu celem leczenia do [...].
Od decyzji odwołał się G. T., podnosząc, iż zdiagnozowano
u niego wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego dlatego też, konieczne są konsultacje oraz podjęcie skutecznego leczenia. Zdaniem odwołującego się takie leczenie
w miejscowych klinikach jest niemożliwe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]. numer [...]
utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium ustaliło, że jedynym dochodem strony jest zasiłek chorobowy z tytułu czasowej niezdolności do pracy wypłacany przez kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Kwota tego zasiłku nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. kwoty [...] zł, nie ulega więc wątpliwości, że G. T. kwalifikuje się do otrzymywania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
Zasiłek celowy, jak stanowi przepis art.39 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej,
w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków
i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jest to więc świadczenie, które organ może przyznać, ale nie musi, gdyż działa on w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że przy wydawaniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego powinien on brać pod uwagę z jednej strony potrzeby wnioskodawcy, z drugiej natomiast, swoje możliwości finansowe i jednocześnie potrzeby społeczne istniejące na terenie jego działania. Jest to zgodne z treścią art.3 ust.4 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom
i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ realizujący zadania
z zakresu pomocy społecznej powinien też, przed wydaniem decyzji, ocenić czy pomoc jest niezbędna właśnie na wnioskowany przez stronę cel. Tym samym dba on o to, by środki publiczne były wydatkowane zgodnie z ich przeznaczeniem, by nie były marnotrawione, a w ten sposób dba o interesy wszystkich osób korzystających
z pomocy społecznej, zgodnie z którym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
Kolegium stwierdziło, iż organ I instancji prawidłowo uznał, że przyznanie G. T. pomocy na dojazdy i pobyt w [...] na konsultacje i leczenie, nie byłoby celowe.
Z akt sprawy wynika, że G. T. jest osobą czasowo niezdolną do pracy, po urazie [...] i [...]. Uzyskał on skierowanie na konsultację specjalistyczną ortopedyczną, a także laryngologiczną oraz neurochirurgiczną w związku z podejrzeniem wycieku płynu mózgowo-rdzeniowego. Z dokumentów tych nie wynika jednak konieczność konsultacji, czy też leczenia u lekarzy specjalistów w [...] czy [...]– chociaż odwołujący się twierdzi, że dokumenty, które przedstawił, świadczą o takiej konieczności.
W [...] istnieją poradnie laryngologiczne, neurochirurgiczne, a także ortopedyczne, w których G. T. uzyska konsultacje i będzie leczony, nie płacąc za to – koszty tego leczenia poniesie Narodowy Fundusz Zdrowia.
Jednocześnie Kolegium zwróciło uwagę, że G. T. uzyskuje świadczenia pomocy społecznej w innym zakresie. I tak, otrzymał on w oparciu
o decyzje z dnia [...] zasiłek celowy na dojazdy do lekarzy specjalistów
w [...] – [...] zł; zasiłek celowy na zakup butli gazowej – [...]zł; zasiłek okresowy ( [...] ) –[...] zł. Podsumowując Kolegium stwierdziło, iż strona nie może skutecznie żądać zaspokojenia wszystkich swoich potrzeb ze środków pomocy społecznej, tym bardziej takich potrzeb, których istnienia nie udowodniła.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez G. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i podobnie jak w odwołaniu podniósł, iż dotychczasowe leczenie nie doprowadziło do prawidłowego zdiagnozowania i leczenia jego choroby.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, . co następuje:
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Na podstawie art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270
z późn.zm.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie
w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad
w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art.134 § 1 i 135 ww. ustawy ).
Skarga G. T. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji administracyjnej nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art.39 ust.1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U. Nr 64, poz.593 późn.zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy - zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo wykazało, że zasiłek celowy, którego materialnoprawną podstawę stanowił wyżej przywołany przepis, jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym, powoduje, iż sam fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 4 cyt. ustawy tzn.: dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że skarżący znajduje się rzeczywiście w trudnej sytuacji materialnej. Nie budzi zatem wątpliwości konieczność udzielenia mu pomocy społecznej w formie pieniężnej. Organy administracji rozpatrujące sprawę, po rozważeniu sytuacji życiowej strony stwierdziły jednak, iż nie występują okoliczności, które sytuację wnioskodawcy pozwalałyby uznać za bezwzględnie uzasadniającą przyznanie mu pomocy na wnioskowany przez niego cel. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ten pogląd. Jakkolwiek G. T. przedstawił skierowania na konsultacje lekarskie u specjalistów- ortopedy, neurologa i laryngologa – to jednak ze skierowań tych nie wynika, że badania te muszą być przeprowadzone poza terenem województwa zachodniopomorskiego, w [...] i [...]. W samym [...], a także całym województwie, praktykę lekarską prowadzi wielu lekarzy tych specjalizacji, a ponadto funkcjonuje wiele szpitali, w tym klinicznych, o wysokim poziomie świadczonych usług zdrowotnych. Sam brak zaufania skarżącego do lekarzy tutejszych klinik nie jest wystarczający do uznania, że skarżący wymaga niezwłocznego leczenia w [...] czy [...].
Dodać należy, że skarżącemu zapewniono wsparcie finansowe ze środków pomocy społecznej na zaspokojenie części niezbędnych potrzeb życiowych, w tym na dojazdy do lekarzy specjalistów w [...] (decyzja z dnia [...]r. przyznająca [...]zł ).
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) orzekł, jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło